משפּחה Perpetuo

דער שטיינער שטיין אָן כּל אונטערזוכונג פֿון דער משפּחה Perpetuo בלײַבט דער בנימין פֿון Samuele Schaerf. אין I cognomi degli ebrei d'Italia, ווָס איז דערשינען אין Florence אין 1925, האָט דער מחבר אָנגענומען די סיסטעמאטישע בנייַנט פֿון די יידישע פּאַטרוֹנימס פֿון דער האַלביזעל, דוקא אַ צוואַלף פֿון ביבלישן, טאָפּאָנימישן, פּראָפֿעשנאלן אָדער אָגוּראלן אַרשפּרונג. די אַרײַנבָרגונג פֿון דעם נאָמן Perpetuo אין דעם לעקסיקאָן האָט אים אַרײַנגעשטעלט פּול־רעכטן אונטער די באוואָרענע פּאַטרוֹנימס פֿון דער איטאַליענער יידנטום [Schaerf, 1925].

צוּ פֿאַרשטײן די וויכטיקײַט פֿון דעם אַרײַנטראָגן, דאַרף מען זיך דערמאָנען וועגן דעם קאָנטעקסט וואָס האָט אָנגעהױגן די פּאַטרוֹנימס אין איטאַליע. ניט ווי אין אנדערע דיאַסּפּאָרישע לאַנדער וואָס האָבן די שטיבלדיקע פּאַטרוֹנימיע זיך שפּעט אַװעקגעשטעלט, האָט איטאַליע באַלד געקענט אַ פֿולקײַטיק פֿון פּאַטרוֹנימס, אַ פֿרוכט פֿון דער לאַנגער יידישער פּרעזענץ אױף דער האַלביזעל און פֿון דער צוזאַמנפֿור צווישן דינים אָטטאָכטאָנער יידן, אַשכּנזים וואָס קומען פֿון די אַלפּן, און סיפֿאַרדים וואָס זײַנען אנקומען אַמאָל צו 1492. Robert Bonfil האָט צײַגן וויאַזוי דער יידישער חברה פֿון דער Renaissance־יטאַליע איז געשטאנען דורך די דינאַמיקס פֿון לאָקאַלן אַרטיקל און דיל־ינטעגראַציע אין דער שכנים־וועלט, וואָ דער נאָמן איז געװאָרן אױך אַ צײַכן פֿון פּריפֿעשעניש און אַ שלנס פֿון געזעלשאַפטלעכן אָפּשטאַנד [Bonfil, 1994].

די נעמער מיט אָגוּראלן ווערט ווי Perpetuo שטאַמען פֿון אַ קולטור־לאָגיק וואָס מען האָט גוט יד געהאַט. אין די איטאַליענער און Romaniote קהילות, די געברויכ פֿון נאָמער וואָס דריקן אויס לעבן, לאַנגלעביקײַט אָדער בראָכה — טאָקיד קאַלקס־רוֹמאַנישע פֿון העברײישע תיבות ווי Hayyim (לעבן) אָדער פֿון פֿאָרמולעס פֿון גוט אָגוּר — האָט געאָנטווארט אַ זשורשטליקײַט וואָס האָט דורכגעטאנט דער גאַנצער מיטלמעער־וועלט. דער נאָמן Perpetuo, דורך דער אָדם־וואָרט וואָס מיינט די דויער אָן טאַק, ניצט זיך ענגער צו דעם משפּחה סעמאַנטיש. מען דאַרף אָבער זיך הוטן אָ פּיי־שטארק־פּענטערפּרעטאַציע: Schaerf זאָגט אױף דעם נאָמן אָן אים צו בנטל אַיטמאָלאָגיע, און מען דאַרף זיך שומרה זײַן פֿון אַ אײנס־אַרשפּרונג פֿאַרשטעלן פֿאַר אַ נאָמן וואָס קען אױך מער אָרטן באַנאָפּנשאַפטלעך שטײן [Schaerf, 1925].

די אַװעקשטימונג, אין דער בנימין־שטימע, פֿון אַ גנוג צוקונפט־לאָקאַליזאַציע קהילעדיק האָדער אַ זיכערהײַט. דער נאָמן קען האָבן זיך געשטעלט אױך צו דער אַלטע קהילות דעס צענטרום און דעם דרוום — יענע, דרוים־שטױס, דעס אַלטנמוטער שטאַם־שורש צוריק גיי צום שפּעט־אַנטיקוויטעט איידער די אַרײַנטראָגן פֿון דעם סעקשטן־סדר־יאָרהונדערט — אוי צו דער בוריל־צוויי־לאַנדערן. דעס אַלטנמוטער-פּאַניקן איז בכל־זאָת אַ אַנטוויז: ער דערצױגט די פֿאַרריקויותן־טובה פֿון דער יידנטום איטאַליע, וואָ משפּחות בעשטי־פּלום זיך דערנעמען אַ העלנטער פֿאָן באַן־אַרײַסטומסן, אָטאָרּצאַדיקן פֿון וואָן אָדער מאַרקט־סחוד [Bonfil, 1994].

צו געבן פלײַש צו אַ נאָמן, מוז מען צוריקגעבן דער וועלט וואָס האַט דעם אַנטרייגן. דער יידיש לעבן אין איטאַליע פֿון דער רנעסאַנס און דער באַרוק־צײַט, וואָס איז לאַנג געווען געלייַזן דורך נאָר דעם פּרנזם פֿון דעם געטאָ, איז אַקטועל געווען פֿון אַ ריזיקער רייכקײַט. Robert Bonfil האַט טיף דאָס פֿאַרשטאַנדעניש דאָס ערנייַערט דורך צו ווײַזן אַז די אִנסטיטוציע פֿון דעם געטאָ, וואָס איז אִנגעשטאַפֿן געװאָרן אין Venise אין 1516 און דערנאָך אומגעשטעלט נאָך דער בולע Cum nimis absurdum פֿון 1555, איז זיך ניט באַשטאַנען ווי אַ רײַן נעגאַטיווער אַרײַנשטעלונג: דאָס גייט מיט אַ פּאַראַדאָקס אַנטקעגן צו אַ באַשטארקונג פֿון דער אִנערלעכער קהל־לעבן, צו אַ שטאַרקערונג פֿון דער אִנטעלעקטואַלער פּראָדוקציע און צו אַ באַשטײַ־טונג פֿון אִדענטיטעט [Bonfil, 1994].

אִן דעם קאַדער האַבן די יידישע יטאַליעניש משפּחות אַ קולטור אנטװיקלט וואָס האַט געמיקסט טרײַערקײַט צו דער רבֿנית־טראַדיציע און טײַלנעמונג אין די פֿאָרמען פֿון דער אַרומיקער צִיוִילִזאַציע. די פּראַקטיק פֿון דער מעדיצין, די טעטיקײַט פֿון לײַן־געבן און האַנדל, די העברעיש־דרוקערײַ — וואָס איטאַליע איז געווען אַ קוואַל־לאַנד וועלטװײַט — און די פּראָדוקציע פֿון צומאָס־הענד מאַנוסקריפּטן צייכנטן דאָס אָוס. Giulia Tamani האַט שטודירט די שיינדיקײַט פֿון די העברעיש מאַנוסקריפּטן מיט פּײַנטונגען וואָס ווערן פּראָדוצירט אין איטאַליע, צייגנישן פֿון אַן אַעסטעטיש טעם גשם פֿאַרשטעלט מיטן קריסטיאַן רנעסאַנס און איין קאָמאַנדע אָפֿט אָיסקומען פֿון משפּחות יידישע באָלעבי לעיטן וואָס האָבן געזאָרג פֿאַר רום אָדער פּיוטעט [Tamani, 2010].

עס איז אין דעם וועלט אַז משפּחות ווי די Perpetuo, אָיב מען פֿאָלגט די שינלעכקײַט פֿון זייער יטאַליעניש־אַנקער, מוסטן אַרומגיין. אָן זיכער קײן דאָקומענט וואָס דער האָט לויפֿט דעם אַנטרײַן, האָבן זיי ווארשיינלעך געטיילט דער געמײַנשאַפֿטלעך גורל: דער אָפּגעצוגענער טאָוו, דער קיימות־קהל אַלס אַ דאָכטוקונג, די בראַדער־קאָנפֿערשאַפֿטן, שול און בעת־כנסת ווי פּאָלן פֿון לעבן. דער קולטור פֿון דעם בוך האַט דאָרטן אַ צענטראַל־שטעל, און מען קאן װעל אַנטנעמן אַז אַ משפּחה אַנגעשריבן בדירה אין דער האַלבאָ היגער דער צײַט איז, אין פּארשיידענע גראַדן, אַנטיל פֿון דער צִיוִילִזאַציע פֿון טעקסטן וואָס פּאַסיקט די יידישקײַט אִטאַליעניש [Bonfil, 1994] [Tamani, 2010].

דער אִנטעלעקטואַלער לעבן פֿון דער צײַט האַט זיך ניט אומגעגרענצט צו דער האַלאָכה־געלערנטקײַט. די פילאָסאָפֿיע־יידיש, יורשת פֿון די גרויס־מײַסטער מיטל־אַלטערלעך, האַט וויטער געגעבן לבן־לעבן צו די דעמאָים. Colette Sirat האַט צורײַקגעפֿירט די איבערגעבן פֿון דער פילאָסאָפֿיע דורך די מאַנוסקריפּטן און דרוקן־טעקסטן, הויבט אָיס ווי אַזוי איטאַליע איז געווען אַ פּיתח פֿון קאָפּיונג, פֿון פֿארשפּרייטונג און פֿון דיסקוסיע פֿון די ווערקן פֿון דער טראַדיציע פֿון יידיש־ראַציאָנאַליזם [Sirat, 1983]. אַ משפּחה געלערנט־איטאַליעניש איז געבאָדן געווען אין דעם אַרעל, צװישן דער לִיטּוּרגִיש־דעװאָציע און דער פילאָסאָפּיש־שפּעקולאַציע.

דער גישיכטע פון די יידן פון איטאַליע קען מען נישט פֿאַרשטײן אָן דעם גרויסן באַװעגונג, וואָס פֿון די שפּעטע זעקסציקנטן יאָרהונדערט אָן האָט געמאַכט די טירענישע הַפּנים צו דרייװעגונג פּלעצער פֿונעם מערבים ספּרדיש־פּובּליקן דיאַספּאָרע. די גרונדונג פֿון דער פֿרײער האַפֿן פון Livorno, אַנמוטיקט דורך די Livornine — די צארטן פֿונעם גרויסן־דוקן פֿון Toscana פּרוקלמירט אין 1591 און 1593 — בוטן צו יידן, און בונדער אַלעם צו מאַררַנן וואָס צוריק געקומען צו יידישקײט, אַזייגע טויזנט ווי גראַד — פּערשיקײט און שיצונג פֿונעם צײטן [Lévy, 1996].

Lionel Lévy האָט מאַיסטערהאַפֿט אַװעקגעשטאַלט די שטירונג פֿון דער « יידישער פּאָרטוגעזער־נאַציע » וואָס האָט פֿאַרבונדן Livorno צו Amsterdam און צו Tunis, געמאַכט אַ שטײגער־פּאָל און קולטור־נעץ פֿון אַ בעמערקעװסװערטער צוזאַמנהאַנג. דעם נאַציע, אַנדערש פֿון אַלטע איטאַליאָנישע קהילות, האָט געלעבט צװישן פאַר רײן אַלד, פֿאַרמיטן די טרײװּטער צו אַן יבערישן אַױסגעקומן אידנטיטעט און דער אַרײַנלאָזונג אין די מיטלמיערישע אָקאָנאָמיעס [Lévy, 1999]. Livorno איז געװאָרן אַزויס, לױט דער פֿעסטגעשטעלטער רעדאַרט, אַ האַװפּטשטאָט פֿונעם מערבים ספּרדיש־פּובּליקן דיאַספּאָרע, און דער שמעלץ פֿון אַ יידישער קאָסמאָפּאָליטישער קולטור [Lévy, 1996].

דער נאָמען Perpetuo, דורך זיין ראָמאַנישע קלאַנגוואָרט און זיין איטאַליאָנישער אַנקער באַװײ״ז, קען אָס צירקולירן אין דעם נעצן. די פֿרײע האַפּנים האָבן אַנציקן פֿאַמיליעס פֿון אַלע מקוור, איטאַליאָנישע ווי יבערישע, און מען האָט געפֿונדן אַ מאָזאַיק פֿון נאָמנן. עס איז ווערשײַנלעך — אָן אַז מיר קענען עס באַשטאַטיקן פֿון פֿעלן אַ נאָמענשׂימונג אַ דאָ פֿאָרהאַנדן — אַז אַ פֿאַמיליע מיטן אַױגוּרן־נאָמן האָט זיך אָנגענומן, אין אַן שום משׂקל אָדער יענער, צו דעם באַטאָל־אַרבאַט וואָס לאַדט אָס דיא לוװאָרנער־פּאָלער צו צפֿון־אַפֿריקע, דעם Levant און די סטאַציעס פֿונעם האַנדל. דעם היפּאָטעזע בלײַבט אַ אַױפֿגעקלערטע פֿאַרמוטונג, אַרױסגעבראָכט פֿון דער אַלגעמײנער לאָגיק פֿונעם ספּרדיש־פּובּליקן מיגראַציעס און נישט פֿון אַ דאָקומענט בעלי־אַן שׂושׂלת [Lévy, 1999].

די קהילות פֿון צפֿון־אַפֿריקע, צו וואָס שטראַלט די לוװאָרנער־אַלהנשׁטראַלונג, זײַנן געװאָרן אַ פון די שלוסן פֿונעם באַװעגונג. די Gorneyim — די יידן וואָס קומן פֿון Livorno, אַזוי גענאַנט נאָך דער הברית־נאָמן פֿונעם האַפֿן — האָבן זיך אָנגעזעצט אין Tunis און אַרױסגעברײטן אין עם־Maghreb, אָנברענגנדיק קעמנות, שפּראַך און נאָמנן לאַטיניש. די לערנונג פֿון קהילות ווי Tlemcen אָדער Sidi Bel Abbès ווײַזט די טיפּקײט פֿון דעם אַוסטויש צװישן איטאַליע און אַלגעריע אַטאָמאַנישער דען קאָלאָניאָל [Botbol, 2000] [אַרכיװן רבנים פֿון Sidi Bel Abbès].

אַחד פֿון די גרויסע לערנשאַפטן פֿון דער נעווערער היסטאָריאָגראַפיע איז אַז יידישע פֿאַמיליע־נעמן פֿאַרנעמען ניט די גרייצן וואָס מען וויל זיי צוטיילן. אַ נאָמען געבוירן אין איטאַליע קונט, דורך די שפּילערײַ פֿון מיגראַציעס, זיך אויפֿשטעלן אין די רעגיסטערן פֿון ראַביינישע לערנשאַפטן אין צפּון אַפריקע, און אומגעקערט. די צירקולאַציע עֿרקלערט וואָרום די שטודיע פֿון אַ איטאַלישער שושלת מוז נאָטװנדיקער ווײַז אומפֿאַנגן די דרום־ברעגן פֿון מיטלנדיש ים.

די יידישע קהילות פֿון אַלזשיריע בינשטו אַ בילטער-ריכטער געביט פֿאַר באָבאַχטונג. Eliahou-Éric Botbol, אין זיין שטודיע פֿון דער קהילה פֿון Tlemcen, האָט געװיזן די קומפּליקירטקײט פֿון דעם יודיזם פֿון מערב־אַלזשיריע, געשאַפן דורך סוקצעסיווע שיכטן — אײנהײמישע, ספּרדיות, ליווארנעזער און פֿראַנצייזישע — און דורך דעם בײטראַג פֿון פֿאַמיליעס אַרויסגעקומן פֿון איטאַלישן הָפּנים [Botbol, 2000]. די Archives rabbiniques de Sidi Bel Abbès דאָקומענטירן גלײַך אַזוי דער לעבן פֿון אַ קהילה ווו זיך משׁ-משׁן די עִרבוּבּ־ים, און ווו די פֿאַמיליע־נעמן פֿון איבערישער און איטאַלישער מקור שׁטאַנדן זײַט־אַן־זײַט מיט אײנהײמישע נעמן [Archives rabbiniques de Sidi Bel Abbès].

די אַנװעזנהײט פֿון אַ נאָמען ווי Perpetuo אין די שפּעלן זאָל פּרעציס זײַן פֿון דער אַװעקשנײדונג צװישן פֿאַמיליע־זיכרון און אַרכיוו: דאָ ווו די מונדלט־מעלדונג וואָלט באַהאַלטן דעם אַנדענק פֿון אַן איטאַלישער אָדער ליווארנעזער מקור, די קהילע־רעגיסטערן וואָלן קומען צו באַשטעטיקן אָדער צו נואַנצירן דעם מעשׂה. מאַנגל אַ נאָמינאַטיוו־צוזאַמלונג וואָס איז צוגענקלִיך אין דעם קאַדר פֿון דער פֿאָרשונג, האַלטן מיר אַלײן צו דער סטרוקטוראַלער וואַרשיינלעכקײט: די איטאַלישע פֿאַמיליעס מיט אַוגוראַלן פֿאַמיליע־נעמן האָבן זיכער באָלד געווען אַ טײל פֿון דעם וועלט־פֿון־צירקולאַציע, און זייער שפּור קען, אין גוטער לאָגיק, זיך זוכן גלײַך אין Livorne ווי אין Tunis, Tlemcen אָדער Oran [Lévy, 1999] [Botbol, 2000].

די דאָפּעלטע שייכות — איטאַליש דורך דעם נאָמען, מיטלנדיש דורך דעם גורל — האָט ניטאָ אַ יוקצע. זי איז אַ סך שׁטער די סיגנאַטור אַליין פֿון דער ספּרדי־מערבדיקער יידיוט, וואָס די איינהײט האָט געהאַלטן קיץ אַ טעריטוריום ווי אַ נעץ, און וואָס די אידענטיטעט האָט זיך אָפּגעגעבן דורך לשׁן, רחוקים און זיכרון־פֿון־נעמן. דער פֿאַמיליע־נאָמען Perpetuo, דורך זיין אַ־ווײַלן־דורערקײט וואָס אַלײן אַרײַנגעשריבן אין זיין סיבה, ווערט דאָ דער אומזיכטיקער עמבלעם פֿון דער דיאַספּאָרא־דויערנדקײט.

יענ דער פאקטן און מיגראציעס ווערט אַ שושלת דעפינירט דורך וואָס זי טראנסמיטס. און די טראנסמיסיע, אין יודאיזם, איז דער אָביעקט פון אַ מילעניום־לאַנג רעפלעקשן וועלן קאנטעמפאָררי תינקער האָבן רינעווד דעם ינטעליגענץ. צו אונדערשטאַנד וואָס עס מינס צו "טראָגן אַ נאָמן" און "מאַכן מעמאָרי" אינעם אַ יידיש פאַמיליע פאָדערס אָן די אָפּרופּ צו דעם דאַנקן.

Yosef Hayim Yerushalmi האָט שטעלט די דיסידיוו טערמס אין דעם דעבאַט אין Zakhor, דיסטינגגוישינג יידיש מעמאָרי — קאָלעקטיוו, ליטורגיקאַל, ריטואַל — פון איסטאָריע אין דעם מאָדערן און קריטיקאַל סענס. ער האָט געוויזן אַז, פאָר סענטשוריז, יידן זיך בעמעמבערד מינדער דורך היסטאָריאָגראַפי ווי דורך די ריטואַל און קאָממעמאָרעשן, דער zakhor — "זאָך דיך" — זיינד אַ רעליגיעוס ימפּעראַטיוו פאָר עס אַ סאָלערד דיסציפּלינע [Yerushalmi, 1984]. פאָר אַ שושלת ווי Perpetuo, דאָס מינס אַז פאַמיליע מעמאָרי אױסזהן קום אַנדער רעזשים פון עמעס ווי דער אַרכיוו: עס טראנסמיטס זיך דורך די תיאור, בענעדיקשן פון נאָמנס, דער ליטורגיקאַל הויזהאַלד.

דעם תינקען פון טראנסמיסיע האָט געפונען בײַ קאָנטעמפאָררי מאַסטערס פרוקטיוו עקסטענשנס. Léon Askénazi, אין Di vort un der שריפט, האָט מעדיטירט אָן דער וואָס וויל די יידיש טראַדיציע תינקס זיך אַלס ליווינג טראנסמיסיע, אַרטיקולאַטינג דער טעקסט רעציווד און די שפּרעך רענעווד צו יעדער גענעראַציע [Askénazi, 1999]. Armand Abécassis, אין פון מדבר צו דעזיר, האָט אַרטיקלד די אַנטראָפּאָלאָגיקאַל און ספּיריטואַל סוררעס פון יידיש תינקן, ווײַזן ווי יידנטיטי בויז זיך אין מאָวמענט, עקזיל און דעזיר, ראַדער ווי אין פיקסיטי [Abécassis, 1987].

די איסטאָריע פון יידיש פילאָסאָפיע, רעטראַסד בײַ Maurice-Ruben Hayoun, אָנזאָגן פון איטס זײַט די קאָנטיניוטי פון אַ רעפלעקשן וועלן, פון די מעדיעוואַל מאַסטערס צו מאָדערן תינקער, האָט נישט איז אָפּגעהערט צו שאַלן די באַציונג פון גרונט צו אָפנבארונג, פון זיך צו קהילה [Hayoun, 2023]. דעם ינטעלעקטואַל טראַדיציע קאָנסטיטיוטס דער בעקגרונד אינעם וועלן אַלע יידיש גלייד פאַמיליע אויסגעפון דער ראַפּאָרט צום יידעש און מעמאָרי.

שלום, Isaiah Berlin, אין זיין דריי עסייס אָן די קאָנדישן פון יידנס, האָט בעלייטד די סינגולער סיטואַציע פון יידן אין מאָדערנטי, דיווידט צווישן מיטגלידשאַפט און יונივערסאָליטי, לאָיעלטי און עמאנסיפּעישן [Berlin, 1973]. אַ שושלת ווי Perpetuo, וועלן דעם נאָמן זעלבסט פּראָקליימס די דויער, ינקארנייטס אין זיין וויי די טענשן: אַ אַרבה וועלן וילס זיך צו זיין איוויג אין אַ וועלט דעדיקייטד צו ענדערונג. דעם קאַפּיטאַל, גרונדיד אָן די תינקן ট্রান્സმિટেד מער ווי אָן דער אַקט פון אַרכיוו, רעלేט אַזומד צו דעם רעזשים פון דער מעמאָרי רעציווד.

נך פֿון דעם סוף פון דער חקירה, בלייַבט די שׁושׁלת Perpetuo, צום טייל, אַ נאָמען וואָס איז אין סוכנת פֿון זיין פול געשׁיכטע. דאָס אַרכיוו גיט אונדז אַ פֿעסטן שׁטייַן — די קידור אין דעם רעפּעסטאָר פֿון Schaerf, וואָס באַנדert עס צו דער איטאַליענער יִדישׁקייט [Schaerf, 1925] — אָבער עס האָט אונדז נישׁט געגעבן, אין דעם רײַך פֿון דער חקירה, די דעטאַלן פֿון די דורות, די ערטער און די איינציקע געשׁיכטן. דער רעזערוואַר איז נישׁט אַ דורכפּאַל: עס איז די ערליכע באַדינגונג פֿון אַלע ערנסטהאַפטע גענעאָלאָגיעס, וואָס פּרײפערירן דעם איבערטויגס שׁװײגן איבער דער אַמאַגינאַטיווער טשידור.

וואָס מיר האָבן קענן באַשׁטעטיקן, אָבער, איז שׁטאַרק: דער נאָמען Perpetuo געהערט צו דער אָגורלער אָנאָמאַסטיק פֿון איטאַליע-יִדיש, דער וועלט וואָס Robert Bonfil און Giulia Tamani האָבן צוריקגעגעבן די רײַכקייט אַױסגעמאָלן אינטעלקטואַל און מאַטעריעל [Bonfil, 1994] [Tamani, 2010]. וואָס מיר האָבן קענן מאַכן יינשׁטײַנלעך איז אױך: די מעגלעכע קידור פֿון אַזאַ פֿאַמיליע אין די נעצן מיטלדיקער פֿון דער פּאָרטוגעזער נאַציע און די ספּרעד־אַװטער מאַגרעביניש, וואָס Lionel Lévy און Eliahou-Éric Botbol האָבן מאַפּט [Lévy, 1999] [Botbol, 2000]. און וואָס מיר האָבן געװאָלט אעררן, סוף־אַלעס, איז די אייגן־רעזשים פֿון דער משׁפּחה־זכּרון, וואָס ניט מעסט זיך נאָר בעיניים פֿון דעם אַרכיוו [Yerushalmi, 1984].

דער נאָמען Perpetuo טרעגט אין זיך אַ הקׁלה — די דער משׁך. אַז דער משׁך האָט זיך אינקאָרפּאָרירט אין אַ יִדיש־משׁפּחה פֿון איטאַליע, און דאַן מאַיִ בײַ די ימים, איז דאָס וואָס די היסטאָריע זוגט און וואָס דער זכּרון בעשׁט. דער גרויסער בוך האָט ניט דער אַװ־אַױף צו שׁליסן דעם חקירה, נור צו קידור זײַנער הײַנטיקער שׁטאַנד: אַ נאָמען באַשׁטעטיקט, אַ שׁיכן שׁאָיִנלעך, אַ זכּרון צו איבערגעבן. די צוקונפטיקע דורות — אַלץ אױף זיי צו פּאָלאָגן, רעגיסטער אַחרי רעגיסטער, די חקירה וואָס די בלעטער האָבן נאָר שׁטארטעט.