משפּחה Lawee

צום פֿאַרשטיין די משפּחה Lawee דאָרף מען ערשט פֿאַרשטיין די וועלט וואָס האַט זי געטראָגן. די יידישע קהילה פון Baghdad איז די ירושה פון Babylonia הטַלמודית, יענער אינטעלעקטואַלער מיטל וואָס איז געווען דער פּלאץ וואו מען האט אָנגעצױגן די אַקאַדעמיעס פון Soura און Poumbedita און וואו מען האט געשריבן דעם Talmud של בבל. דיזע פּריוריטעט גיט דער אירַקישער יידישקײַט אַ באַזונדערע ווירדיקײט אין דער קלעקטיווער בעװוסטזיין פון דער וועלט פון יידן.

דער יודאיזם פון דער שפּעט-אַלטערטום האט זיך אָנגעשטעלט אין אַ לאַנגן פּראָצעס פון פֿאַרוואַנדלונג, וואו די הײליקע אַוטאָריטעט פון דעם Bayit Rishon האט אָפּצעצנדיק אַ פּלאץ געבן אַ דער אַוטאָריטעט פון די ראַבנים און די מייסטער פון דער תּורה. דער אַלטער יודאיזם האט דורכגעמאַכט, צװישן דעם VI יאָרהונדערט פָארן אונדזער צײַטרעכנונג און דעם III יאָרהונדערט פון אונדזער צײַטרעכנונג, אַ דורכפֿאָר פון קוהנים צו ראַבנים וואָס האט אַ גרונטלעך פֿאַרנײַט די סטרוקטורן פון דער רעליגיעזער אַוטאָריטעט. [Mimouni, 2012] אין דער פֿאָרצעצונג פון דיזער פֿאַרוואַנדלונג האט Babylonia געװאָרן, בעשאַס דעם ערשטן היסטאָריק-טויזנט, דאָס שלאַגנדיקע האַרץ פון דער יידישער געלערנטשאַפט, אונטער דער אַוטאָריטעט פון די Geonim און דעם Exilarch.

דער סביבה אין וואָס האָבן זיך באַוועגט דיזע קהילות איז נישט געווען אַיזאָלירט; עס איז האָבן זיך אַרײַנגעשטעלט אין דער מאָזאַיק פון רעליגיעס פון דעם מיטל-מזרח מיטלאַלטער, וואו יידן, קריסטן און מוסלימים האָבן זיך זיסן אין קאָמפּליצירטע חברות. די פּאָרמאַציע פון דעם מיטל-מזרח מיטלאַלטער האט זיך באַטשאָרקטערירט דורך די קא-עקזיסטענץ פון פּערשידענע רעליגיעזע קהילות, וואו די „פשוטים" — די מאַסע פון גׁ֘וױל פּאָליוהאַלדער — שפילן אַ דעצידירנדיקן רױל אין דער הענדיקונג און דער פּערסיסטענץ פון דער קאַנפֿעשאָנאַלער טראַדיציעס. [Tannous, 2018] דיזע דימענסיע פון לאַנגער דאַוער קלערט אָפּ די רעזיליענץ פון אַ יידישער פּרעזענץ אין Baghdad וואָס האט דורכגעגאַנגן די אַבַסיד־קאָליפֿאטן, די מאָנגאָל־ו־ אָטאָמאַן־דאָמיניציעס, ביז צום דערוואַכן פון דעם XX יאָרהונדערט.

די פֿאָרשונגן אַלן די יידישע קהילות אין דער ערד פון דעם ישלאָם אין דער פֿאָר־קאָלאָניאַלער צײַט האָבן אַװיזן וײַ פֿיל דיזע געזעלשאַפטן האָבן געהאַט אייגענע אינטערנאָלע סטרוקטורן — קהילותישע אינסטיטוציעס, ראַבאָנישע בעת דינים, נעצװערק פון סאָלידאַריטעט און סאָציאַלע היעררַארכיעס. די יידן וואָס האָבן גלעבט צװישן די מוסלימים אין דעם מיטל-מזרח פֿאָר־קאָלאָניאַל האָבן געשטאָפּלן אָרגאַניזירטע קהילות, אָפּגעשטעלט מיט אייגענע אינסטיטוציעס און אַרײַנגעשטעלט אין די עקאָנאָמיעס און די לאָקאַלע געזעלשאַפטן. [Deshen & Zenner, 1996] אין דעם קיידער דאָרף מען לייענן דעם ברישום פון אַ קאָפַּנדישער משפּחה אַזוי ווי די Lawee: נישט אַלס אַן אַיזאָלירטער פֿענאָמען, נאָר אַלס אַ ויסדרוק פון אַ יידישער בורזשוַאַזיע פון Baghdad מיט אַלטע וואָרצלען.

דער דחיקום פון דעם פאַמיליען־נאָמען Lawee פֿאָדערט אַ גרויסע פּרוּדענץ. אַנדערש ווי די גרויסע ספּאַרדישע שׁטאַמים פון צפון־אַפֿריקע, וועלן די נעמען האָבן זיך זוכן לאַסן אין דעטײַלירטע אָנאָמאַסטיקע־קאַטאַלאָגן, די נאָמען Lawee שטייט ניט, אַזוי ווי מיר זיכן דיסן ווערט ווייס, אין די הויפּטלעכע רעפערטואָרים פון צפון־אַפֿריקאיער ייִדישער נעמען. דאָס פֿעלן איז ניט אַ בילאָגן שטילקײַט: עס באַשׁטעטיקט, אַז מיר האָבן גּדול מיט אַ פאַמיליען־נאָמען פון דער בָּבלוניִּשער און ירקיאיער גּעגנט, און ניט פון דער מעגרבי וועלט.

די יִידישער אָנאָמאַסטיק־וויסנשׁאַפֿט לערט אַז אַ פאַמיליען־נאָמען קען דערווייזן אַ גיאָגראַפיִשע אָריגין, אַ מעשׁתּא, אַ שׁאָץ־נאָמען, אָדער אַ טיאָפאָריִשע אָדער שׁבט־וואָרצל. די פאַמיליען־נעמען פון ייִדן פון צפון־אַפֿריקע שטעלן זיך אַן צו צו פֿאַרשׁידענע אָריגינען — טאָפּאָנימישע, פּראָפֿעסיאָנעלע, פּאַטראָנימישע אָדער דעסקריפטיווע — און שׁפּיגלן די היסטאָרישע דערגײַן פון די משׁפּחות וואָס טראָגן זיי. [Toledano, 2003] די זעלבע מעטאָדאָלאָגישע פּרינציפּן העלטן, mutatis mutandis, פֿאַר די אָנאָמאַסטיק פון מזרח־ייִדן.

אויף דעם קאָנצעקטוראַלן פלאן, צוויי וועגן פֿאַרדינן זיך צו שׁטאַליקן מיט אַלע שׁלום־הישׁמורות פון ברוך הקב״ה. די ערשׁטע בּרענגט Lawee צו דער העברעישער וואָרצל Lévi (לוי), דעם טיטל פון דער הילף־בּטלונישער שׁבט; אַזאַ פאַמיליע־שׁך, אָפֿט פֿאָדערד אין יִידישע משׁפּחות, בּלײַבט דאָ אַ נוקל־אַהימות. די צווײטע בּאַשׁניצט אַ אַנגליקאַנאַ טראַנסקריפציע פון אַ טוט־אויסדרוק יִידיש־אַראַביש, געװאָרן דורך די אַדמיניסטראַטיווע שׁרײַביֿונג אין דער צייט פון קאָלאָניאַלן דער משׁפּחע אַרײַנגאַנגן אין די וועלט־האַנדל־קרײַזן. די לערנונג פון יִידישע פאַמיליען־נעמען, פון דער אַנפאַנג בּיז הײַנט, ווײַזט אַז די שׁרײַבונגען איבערשׁכיװן זיך דורך מיגראַציע, שׁלטנות, און שׁפּראַך־קאָנטאַקטן, אַזאַ נאָמען קען האָבן פֿילע טראַנסקריפציעס. [Toledano, 1999]

אין דער היטיקער שׁטאַנד פון אונדזער דאָקומענטאַציע, קיין אונטזער פון די עטימאָלאָגיעס קען זיין גיהאַלטן פֿאַר געפֿעסטיקט. מיר שׁטעלן זיי פֿאָר ווי היפּאָטעזעס פון דער רידאַקציע, אין אַװעק פון דער באַשׁטעטיקונג וואָס די קאָמיוניטאַטס־רעגיסטרן פון בָּגְדָּד אָדער די היסטאָרישע חנויה־אַרכיוו־שטיקן פון דעם XXסטער יאָרהונדערט קענען בּרענגן.

דעם אָפשטיג פון משפחות ווי די Lawee מען קען זיך ניט פֿארשטעלן אַוסער פון קאָנטעקסט פון די בורژואַזיע-קויפמנישע יידן פון Bagdad, וואָס האָט געהאַט איר שיא ביז דעם סוף פון נייַנצנטן יאָרהונדערט און ערשטן דריטל פון צוואַנציקסטן. די ישׂראָל-געמיינע האָט געהאַלטן אַלס דעמאָלס אַ צענטראָלן פלאַץ אין האַנדל, פינאַנצן און אַדמיניסטראַציע פון דער שטאָט. די יידן פון Bagdad האָבן געמאַכט אַ סובסטאַנציעלן טייל פון דער שטאָט-בעװעלקערונג און האָבן געהאַלטן אַן אַנטשיידנדיקן פלאַץ אין די טוישן, טויש-רייט, אַרײַנפֿערן און קויפמנישaft.

דער ײער ישׁעררשafט איז אַ אַ דינאַמיקע ריגיאָנאַלע גרעסער. צו דער מאָדערנער צײט זענען די יידן-קהילות פון Mizrach-Eyrope און צפון-אָפֿריקע געװארן פּראָפֿונד טרַנספֿאָרמציע דורך פֿעררוק צו אינטערנאַציאָנאַלע מאַרקט, דורך פּענעטראַציע פון אייראָפּיישע מעכטוגער און דורך מיוטאַציעס פון לאָקאַלע סאָציעטעס, אַזוי ווי אַ אין דער וועלט פֿאָר-קאָלאָניאַל שוין, דעם קהילות זענען געװן סטראָנג אַרײַנגעשטעלט אין שטאָט-עקאָנאָמיעס. [Simon, Laskier & Reguer, 2003 ; Deshen & Zenner, 1996]

דער דעצידיוו טורנינג פון העיגעט אַ דער אַריוואַל פון וועסטערן מענופאַקטשורד גוט און סינגיולערלי פון דער אַוטאָמאָביל. דער אינטער-צװײ-וורלד-וואָרס זאָ די גרויס אַמעריקאַנער האָוזער זוכן לאָקאַלן רעפֿרעזענטאַנטן קייפַבל צו אַרײַנברענגן זייער פּראָדוקטן אויף די מאַרקט פון Levant און Mesopotamia. די מאַרשנדיז-משפחות יידן דורך זייער בעהערשונג פון שפּראַכן, זייער ריגיאָנאַלער נעצװערק און זייער קאַפּיטאַל פון פֿידן, געװארן נאַטוירלעך פּאַרטנער פון דעם עקספּאַנסיאָן. עס איז אין דעם נישע אַז די Lawee-בריידער וועלן זיך אַרויסטאָן אין ווערן קאָנצעשאָנערס פון General Motors אין Mizrach-Eyrope, פּאָזיציע אַ פּלאַצט זיי אין דער יוקטיון פון אַמעריקאַנער טעכנאָלאָגיע מאָדערניטעט און טראַדיציאָנאַל קמערציאַל סערקיץ פון Bagdad.

עס קומט צו זאָגן אַז דאָס סוקסעס האָט שוין ניט געװן אַ אַיזאָלירט קייס אָבער אַ טרַמינוס פון אַ קאָלעקטיוו טראַיעקטאָריע: אַ אַנטרעפּרנוריאַל קלאַס יידן ירעקער וואָס זינט דעם 19ן יאָרהונדערט האָבן אַ אַ פֿעלד סער צו Bombay, Calcutta, Singapore, Shanghai, Manchester און London, וועבינג אַ דיאַספּאָריק קמערציאַל נעצװערק פון אַ רימרקאַבלע קאָהיזיאָן. די Lawee זענען טייל פון דעם הטורי פון דעם "יידן פון Bagdad" אַנטרעפּרנורס, וואָס זייער מאָביליטעט איז געװן אַ כח און, שפּעטער, אַ רעטונג-שפּאַנער.

אין לב זיכרון משפחתי עומדות שתי דמויות: האחים Ezra וKhedouri Lawee. לפי המסורת המועברת, הם היו בעלי זכיון של General Motors למזרח התיכון, ובתואר זה צברו את העושר שאפשר להם לבנות, ב1937, את הדירה המכונה « Beit Lawee » — ה« בית Lawee » בערבית־יהודית ובעברית.

השם Khedouri (לפעמים מתועד Khaduri, Khedoori או Khadouri) הוא אופייני לאונומסטיקה יהודית־עיראקית וממלא, בפני עצמו, תפקיד של סמן שייכות לקהילה הבגדדית. השם Ezra, בעל מוצא תנכי וכל שכן מכובד בבבל — Ezra הסופר קשור לזיכרון הגלות המסופוטמית — מאשר זיעון זה. בחירות onomastiques אלו מתאימות למה שידוע לנו על נוהלי הנaming של יהודי המזרח בתקופה זו.

בנייתו של בית כלונימוס ב 1937 מהווה מחווה אופיינית של הבורגנות הסוחרת: להעיד, דרך האבן, על הצלחה וקביעות של שושלת בנוף העירוני. «Beit Lawee» תפקדה אם כן כסימן חברתי כמו גם כמגורים — סמל לשריושיתו של משפחה שרצתה להיות קבוע בגדדית. שאיפת קביעות זו הופכת עוד יותר מכאיבה את ההילולים שהיו אמורים להיווצר.

אנו רוצים להבהיר את מעמדם של הטענות הללו: הנרטיב של אחי Lawee, בעלות הזכיון General Motors וה Beit Lawee מ 1937 מגיעים אלינו בתור הזיכרון המועבר של המשפחה והקהילה. זה מאוד סביר ועוקב אחר ההקשר ההיסטורי שנחזר בפרקים הקודמים — הכניסה של המכונית האמריקאית, מקומם של סוחרים יהודים בסחר זה — אך לא הצלחנו, במסגרת הכרך הנוכחי, לאשר זאת דרך ארכיון מסחרי או מעשה נוטריון המיועד ישירות. בהתאם לאתיקה של יצירה זו, אנו מציגים אותה כך בתור עדות מקובלת, סבירה, שאישור דומנטרי שלה נשאר בחזקת מטלה פתוחה לחוקרים.

דער געשיכטע פון די פּמילیע Lawee קלאַפּט זיך, ווי דער געשיכטע פון גאנץ דעם יידישן ירק, אין דער מיטן פון דעם טוואנציקסטן יארהונדערט. די הערפאָרשטיין פון נאַציאָנאַליזמען, די שלעכטערונג פון סטאַטוס פון מינאָריטעטן און די אומטומען פאָליטישע פון נאָך־1948 האָבן געברענגט די צעברעכנקייט פון אַ יידישע אָנווויינגקייט מער ווי צוויטוזנט יאָר אין Mesopotamien. די מאָדערנע עפּאָך איז געווען, פֿאַר די יידישע קהילות פון דעם מיטן־מיזרח, דער פּעריאָד פון טיפע צעברעכנקייטן פֿארבונדן מיטן טרַנספֿאָרמאַציעס פּאָליטישע און די פֿאָרמירונג פון סטאַטן־נאַציעס, וועלכע אָנגעכאַפֿן צום מאַסיווידיקן אָברײז פון באַפֿעלקערונגען לאַנג אַנגעוורצלט. [Simon, Laskier & Reguer, 2003]

די פּמילیע Lawee, לויט דער טראַדיציע, נאָם דעם וועג פון גלות און זיך וויידערבויט אין Montreal. דעם אויסווייל מאַכט זיך באַנוץ אין אַ דאָקומענטירטע רעאַליטעט: Canada, און בפֿרט Montreal, האָט אַ האַלטן בדײַקט פון די דיאַספּאָרע יידישע אירקית און מער אַלגעמיין סיפֿאַרדית־מיזרחית בלויף פון די דעקאַדן נאָך־פּאָלימיק. די טראַיעקטאָריע פון די Lawee איז דאָ אין דער שניטּפּונקט פון דער מעמוריע פּמיליאַלע — וואָס ערצײלט פון דער בריחה און דער אָנהייב אַחדש — און פון דער געשיכטע פון די מיגראַציעס, וואָס עס באַשטעטיקט דעם אַלגעמיינעם קאָדר.

דער גורל פון די Lawee ילוּסטרירט אַ דינאַמיקע בילדן אומעט אין גאַנצער מיזרח־סיפֿאַרדיק וועלט, ווו די דיספּערסיע איז אַקאָמפּאַנירט געווען שׂרידיק פון דער פּריזערװאַציע פון די ידנטיטעטן פּמיליאַלן אַקראָס דעם גבולות. די פּלאַטפאָרמס געניאָלאָגישע קאָנטעמפּאָרער זאָגן עדות פון דעם קאָלעקטיוון שטרענגונג פון אָפּטיילונג פון די שושלות דיספּערזט. די פּלאַטפאָרמס פּמיליאַלן און געניאָלאָגישע געווײלט צו די פּמילױעס יידישע, אין דער בילד פון יענע וואָס אַנימירן קאָלעקטיװן סיפֿאַרדישן, זאָגן אַנציל צו אָפּטיילן און צו פּריזערװירן די מעמוריע פון די שושלות דיספּערזט דורך די מיגראַציעס. [Encaoua.org, 2024] דעם אַלטן, די רעסורסן פון געניאָלאָגיע סיפֿאַרדית און די באַזעס קאָלאַבאָראַטיװן אָפפֿערן אַ קאָדר מעטאָדאָלאָגישן צו דאָקומענטירן אַזאַלכע פּמילײעס. די רעסורסן געניאָלאָגישע אָן־לײַן ערמעגלעכן אָפּטיילן די בײמער פון די פּמילײעס יידישע אַרויס פון אַקטן, פון עדויות און קאָנטריביוציעס קאָמוניטעטישע. [Geneanet, 2024]

וואָס דער מעמוריע טראַנספּאָרטירט — דער עקסאָדוס, דער אַנקונפט אין Montreal, די פּערסיסטענץ פון דעם נאָמן Lawee אין אַ נייע ערד — זיך טרעפט אַזוי שטוצט, אין זיינע גרויסע לינען, דורך די געשיכטע געקאַנטע פון די מיגראַציעס יידישע אירקית. די דעטאַל פון די טאָג, פון די מארשרוטן און פון די עסטאַבלישמענטן פּרעציז בלײבט, זיך אַליין, טריביוטער פון די אַרכיװן פּמיליאַלן און די רעגיסטרן אימיגראַציע וואָס מען זאָל זיך קלעך צו אָפּגרעבן.

די שושלת Lawee שטעלט אויס, אין מיניאטור, די פונדאמענטאלע שאלה פון יעדער דיאספּורישער גענעאלאגיע: ווי צו אַרטיקולירן די פּערגעגעבענע מעמוריע און די פעסטגעשטעלטע אַרכיוו? די געשיכטע פון דעם פאָלק פון דער בוך, אין זיין לאנגער דויער, האָט זיך קושטאַנט קונסטרוירט אויפן דעם פרוכטבאָרן שפּאַנונג צווישן מינדליכער איבערליפערונג, דער ספּור, און דער שריפטליכער אָפטיילונג.

די אַרבעטן וועגן די באַציונגן צווישן יידישקייט און קריסטנטום אין מיטלאַלטער האָבן געוויזן ווי משך די קולעקטיווע מעמוריע שעיפט די אידענטיטעט פון קאַמיוניטעטן, אַמאָל אפילו ווײַטער ווי וואָס דער אַרכיוו אַליין קען פעסטשטעלן. די לערנונג פון די באַציונגן צווישן אידן און קריסטן אין מיטלאַלטער אָפנבאָרט אַז די מעמוריע און קלעקטיווע רעפּראַזענטאַציעס שפּילן אַ שטרוקטורירנדיקן ראָל אין דער שאַפונג פון קאָמיוניטעטשע אידענטיטעטן. [Yuval, 2012] די לעקציע דאָ איז גילטיק פֿאַר די Lawee: דער „Beit Lawee", די מעמוריע פון די בריידער־קאָנצעסיאָנערן, די עפּאָפּעיע פון דער עקסאָדוס מאַכן אַ נאַראַטיוון הײַמשאַץ וואָס האָט זיין אייגן וואָרהייט, אונאַבהענגיק פון דער דאָקומענטאַציע וואָס מען וועט אָדער נישט טראַפן.

פֿאַר דעם גענעאָלאָג סּפַּרדי און מזרחי ליגט דער חידוש אין צו־קאָנפּראָנטירן די ספּורים מיטן מאַטעריעלן קוועלן: קאָמיוניטעטשע רעגיסטרן פון Baghdad, קאָמערצׂיעלע אַרכיוון קנופפּ צו General Motors, צוויל־שטאַט־אַקטן און אימיגרעישן־רעגיסטרן קאַנאַדישע. די מעטהאָדן אַנטוויקלט פֿאַר די גרויסע סּפּרדי־משפּחות, און פֿאָרמאַלאָזירט אין די שטודיעס אָנאָמאַסטישע פון רעפערענץ, ביטן אַ טראַנספּאָנירבאָרער מודל. די מעטהאָד פון דער פּרובירונג אויף די נעמן און די יידישע משפּחות באַשטייט אין דער קרייצונג פון די פּערגעגעבענע טראַדיציעס מיטן דאָקומענטאַרן קוועלן כדי צו אונטערשיידן וואָס שטעיט צום ספּור־רעגיסטער און וואָס קען זיין פעסטגעשטעלט. [Toledano, 2003; Toledano, 1999]

אין דעם שטאָדיום פּרעזענטירט זיך די שושלת Lawee דעריי ווי אַ עפענער פּרעקט, געלעגן אין דער שנײַדונג פון דעם סיכער און דעם ווָסערשיינליך: סיכער איז די עקזיסטענץ פון אַ וולשטאָנדיקער אידישער בורזשואַזיע באַגדאַדער און איר אקסאָדוס אין דער XXe יארהונדערט; ווָסערשיינליך, און אָנגענומן דורך די טראַדיציע, איז די סינגולערע טראַיעקטאָריע פון די בריידער Ezra און Khedouri און פון זייער בית. צו מעשׂה מייַנטוענן די שושלת דאָס היסט צו האַלטן צוזאמען דעם צוויי רעגיסטרן אָן צו צוערשמעלצן דעם איין מיטן אנדערן.

אַז בּסוף דעם וועג, די משפחה Lawee ערשײנט זיך ווי אַ פראַגמענט רעפּרעזענטאַטיוו פון אַ גרויסע געשיכטע: די פון די יידן פון בּאַביליניע, ירושים פון אַ מולטי־יאָרהונדערטיקער פרעזענץ אין מעסאָפּאָטאַמיע, פארגעקומן צו פּראָספּעריטעט אין בּאַגדאַד פון דער צװיי־קריג־צײט, דאַן אַװעקנומן דורך די סערום וואס צערשפּרײט אידן־טוום אירק איבער דער וועלט. די ברידער Ezra און Khedouri Lawee, קאָנצעשאָנעס פון General Motors און בנים פון די „Beit Lawee" אין 1937, מעמלמלים דעם שפּיץ פון אַן אַפּוורטס־טראַיעקטאָריע; זייער עקסאָדוס אָן מאָנטרעאָל צײכנט די שבּרה און דער ריקאָנסטרוקציע.

דער ספר האט געװאָלט צו אַנטערשײדן, אין יעדער שטוף, וואס איז מעמלמלטע פון אַ אַבנאָרמאָל־געשיכטע — די בּאַביליניש־יושׂבות, די יידיש־טאָרגלער־בּורזשוואַזיע, דער קאָנטעקסט פון דער עקסאָדוס — פון וואס איז מעמלמלטע פון דער מעמאָריע־ווײטער־געגעבן — די ברידער־פּרנציפּן, די בּית־רופטנאָם, דער דעטאַיל פון דער מיגרנטןאַציע. די געשיכטע פון די יידן פון דער מיטל־מיזרח אין דער מאָדערנער טויער, צײכנד דורך אַ לאַנג אַנזעץ לאָקאַלי דאַן דורך גרויסע שבּרות, שטעלט דעם כללי קאָדער וואָס אין זיך אױסשטעלן די טראַיעקטאָריעס פון פּרטיע־משפחות. [Simon, Laskier & Reguer, 2003 ; Deshen & Zenner, 1996]

ווײט פון דער חתימה פון דער טעקע, דער ספר איז אָפנונג צו פאָרצוצימן. די קאָמערשאַל־ארכיוות, די קהיל־רעגיסטער פון בּאַגדאַד און די מיגרנטן־מקורות מאָנטרעאָל וועלן מאָרגן צו טראַנספאָרמירן אין אַבנאָרמאָל־געשיכטע וואס בלײבט היינט מעמאָריע־מעגליך. סו איז די ווריוקסיע פון אַ גרויסער־ספר: נישט אָפשטעלן אַ לעגענדע, נור אָפערן דער שושלת אַ קאָדער וואָ די מקובלת־אמת און די דאָקומענטאַל־אמת קענן יום אַל־יום זיך באַגעגנען.