משפּחה Frankfurter
פרנקפורטר
דער אָפּשטאַם פֿונעם נאָמען, די געשיכטע און די ייִחוס־קייט פֿון דער Frankfurter שושלת — אַ ייִדישער פֿאַמיליע־נאָמען און זײַנע שפּורן.
Shofet fun der amerikaner Oberster Gerikht.
געאָגראַפֿישער אָפּשטאַם: Vienne → Washington
רעגיסטער געדעכעניש · באַהיטער, נישט באַזיצער
מאַפּע פֿונעם ייִחוס
דער גרויסער בוך — Frankfurter
Introduction
En 1893, un marchand viennois nommé Leopold Frankfurter quitte seul sa femme et ses six enfants et embarque pour l'Amérique. Il fuit à la fois la misère du petit commerce et l'air de plus en plus irrespirable que l'antisémitisme politique du bourgmestre Karl Lueger fait régner sur la capitale des Habsbourg. Sa famille le rejoint l'année suivante, en 1894, et s'installe dans le Lower East Side de Manhattan. Parmi les enfants, un garçon de douze ans répondant au prénom Felix ne parle pas encore un mot d'anglais. Quarante-cinq ans plus tard, ce même Felix Frankfurter prêtera serment comme juge associé à la Cour suprême des États-Unis.
Ce destin — de la Judengasse rhénane au prétoire de Washington, de Pressburg à New York, du ghetto médiéval à la Constitution américaine — est le fil directeur de ce Grand Livre. Il ne reconstitue pas une unique filiation biologique continue : le patronyme Frankfurter désigne plusieurs souches homonymes, unies par la mémoire d'une ville-mère et par le partage d'une condition diasporique commune. Mais à travers les figures documentées que ce nom a portées — un bibliothécaire érudit resté à Vienne jusqu'à sa mort, un rabbin croate englouti par la Shoah, un étudiant en médecine devenu vengeur solitaire, un juge qui remodela la jurisprudence américaine —, c'est l'histoire entière du judaïsme européen moderne qui se donne à lire.
Le nom lui-même est un condensé de cette histoire : Frankfurter, « celui de Francfort », est un patronyme toponymique que l'on n'acquiert qu'en partant — nul ne se nomme le Francfortois tant qu'il demeure à Francfort. Il porte en lui, dès son origine, la marque du déplacement, de l'exil consenti ou subi. C'est cette logique de la mobilité forcée, de la perte et du recommencement, que les pages qui suivent entendent retracer.
ווערסיעס (1)
- v1 · אַקטועל · 14טן אויגוסט 2026
זעצט אױס דעם לייענן פֿון דעם גרױסן בוך
מעלדט זיך אָן אָדער שאַפֿט אַ פֿרײַ קאָנטאָ כדי לייענן די גאַנצע גרױסן בוך — און זוכט, פֿאָלגט און רײכערט די לינעאַזשן וואָס בעטרעפֿן זיך.
אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.
איז „Frankfurter” אַ טײל פֿון אײַער געשיכטע?
שאַפֿט אײַער מיטגליד-פּלאַץ צו נאָכפֿאָלגן די משפּחות וואָס זײַנען אײַך טײַער, באַקומען מעלדונגען וועגן נײַע אַנטדעקונגען און בײַשטײַערן — אָן אַ פּאַראָל.
אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.
דאָס בוך דערציילט וועגן די Frankfurter. דײַנע אַלטע משפּחה האָט אפשר אַלץ איר גרויסן בוך — זוך דײַן נאָמען כדי עס צופֿינען, אָדער כדי עס צו שאַפֿן.
צו פֿאָרשן טיפֿער די מעמאָריע, די משפּחה־אַרכיוון און די עדותן פֿונעם ייִחוס Frankfurter, פֿאַרגעדענקט און טיילט מיט זײַן באַזונדערע אַדרעס:
zakhor.ai/frankfurterדי אַדרעס zakhor.ai/frankfurter פֿירט גלײַך צו דעם בלאַט. די אַרכיוון, די יוחסין און די דערציילונגען וואָס די קהילה וועט דאָ אַרײַנלייגן, וועלן דערגאַנצן דעם היסטאָרישן פּאָרטרעט וואָס ווערט דאָ פֿאָרגעשטעלט.
🔗 Cite / link this page
Copy any of these formats to cite this page or link to it.
Link
https://zakhor.ai/frankfurterHTML
<a href="https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/frankfurter">דער גרויסער בוך — Frankfurter — Zakhor</a>Citation
דער גרויסער בוך — Frankfurter — Zakhor, https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/frankfurterוואַריאַנטן פֿונעם נאָמען (1)
איין נאָמען, הונדערט פּנימער.
דער זעלביקער פֿאַמיליע־נאָמען, אַנדערש איבערגעשריבן לויט די שפּראַכן, די תקופֿות און די גלותים.
שרײַבט אײַער משפּחה דעם נאָמען אַנדערש?
באַװוּסטע פֿיגורן
- 1.
Felix Frankfurter
juge · 1882-1965
לזיכּרון
די צענטראַלע באַזע פֿון די נעמען פֿון די קרבנות פֿון דער שואה פֿון יד ושם פֿאַרצייכנט די פֿרויען, די מענער און די קינדער וואָס זענען דערהרגעט געוואָרן בעת דער שואה. איר קענט דאָרט זוכן די מענטשן וואָס האָבן געטראָגן דעם נאָמען Frankfurter.
זוכן „Frankfurter“ אויף יד ושםדי זוכונג גייט גלײַך אין די אַרכיוון פֿון יד ושם; Zakhor קאָפּירט און האַלט ניט קיין נאָמען־דאַטן. די אָנוועזנהייט אָדער דער אָפּוועזן פֿון אַ נאָמען אין דער באַזע איז ניט פֿולשטענדיק. מער וויסן
וויכטיקע פּערזענלעכקייטן פֿון דער משפּחה
די טעג פון דעם בוך
דער בוך האט נאך קיין טאג פון זכרון נישט. די קוואלן וואס דאקומענטירן Frankfurter געבן יאר און יארהונדערטער, נישטא מא איין טאג; מיר פאברירן זיי נישט.
איר קענט אַ דאטום — אַ דערמאנונג, אַ חילולא, דער יאָרטאָג פון אַ אָּפגאנג? געבט עס איר טאג
ביבליאָגראַפֿיע
- Yosef Hayim Yerushalmi, De la cour d'Espagne au ghetto italien : Isaac Cardoso et le marranisme au XVIIe siècle (1987)
- Léon Poliakov, Histoire de l'antisémitisme, tome I : Du Christ aux Juifs de cour (1955)
- Yair Mintzker, The Many Deaths of Jew Suss: The Notorious Trial and Execution of an Eighteenth-Century Court Jew (2017)
- Hasia R. Diner, Hungering for America: Italian, Irish, and Jewish Foodways in the Age of Migration (2001)
- Stephen J. Whitfield, In Search of American Jewish Culture (1999)
- Selma Stern, The Court Jew: A Contribution to the History of the Period of Absolutism in Central Europe (1950)
- A. Beider ; L. Menk, Dictionnaires des patronymes juifs d'Europe de l'Est (Beider : Empire russe 2008, Royaume de Pologne 1996, Galicie 2004) et judéo-allemands (Menk 2005), Avotaynu