משפּחה Foxman
דער אָפּשטאַם פֿונעם נאָמען, די געשיכטע און די ייִחוס־קייט פֿון דער Foxman שושלת — אַ ייִדישער פֿאַמיליע־נאָמען און זײַנע שפּורן.
Patronyme porté par une figure juive documentée du corpus (États-Unis) : Abraham Foxman.
געאָגראַפֿישער אָפּשטאַם: États-Unis
מאַפּע פֿונעם ייִחוס
דער גרויסער בוך — Foxman
Introduction
Le 10 mai 2026, à New York, mourait à quatre-vingt-six ans Abraham H. Foxman — de son nom complet hébreu Avraham Chanoch Hanach Fuksman —, figure de premier plan de la vie juive américaine, directeur national de l'Anti-Defamation League (ADL) pendant vingt-sept ans, et enfant caché de la Shoah. Sa mort, annoncée par l'ADL, déclencha dans la presse internationale un flot d'hommages qui disent à eux seuls le poids de cette existence singulière.
Écrire l'histoire de la lignée Foxman, c'est suivre la trajectoire d'une famille juive du monde polono-lituanien d'avant-guerre depuis les shtetlekh de la Zone de résidence jusqu'au cœur institutionnel de l'Amérique juive, en traversant l'abîme de la Shoah. Une seule génération documentée — et quelle génération. Comme l'a montré Yosef Hayim Yerushalmi, la mémoire juive ne se transmet pas d'abord par la chronique des événements mais par le rite, le récit et le devoir de se souvenir — zakhor [Yerushalmi, 1984]. La lignée Foxman incarne cette tension entre l'archive lacunaire des communautés détruites d'Europe orientale et la mémoire vive d'un enfant caché devenu, sa vie durant, gardien du souvenir.
Ce Grand Livre s'ouvre donc non sur l'étymologie du patronyme mais sur ce que la famille a vécu : une ville de Biélorussie en 1940, un enfant confié à une nourrice catholique en 1941, un retour à la vie juive après la guerre, et une carrière de cinquante ans au service de la mémoire et de la vigilance. L'onomastique et l'histoire du nom — réelle et éclairante — trouvent leur place dans le cours du récit, là où elles surgissent naturellement : à l'étape américaine, quand Fuksman devient Foxman.
---
ווערסיעס (1)
- v1 · אַקטועל · 10טן סעפּטעמבער 2026
זעצט אױס דעם לייענן פֿון דעם גרױסן בוך
מעלדט זיך אָן אָדער שאַפֿט אַ פֿרײַ קאָנטאָ כדי לייענן די גאַנצע גרױסן בוך — און זוכט, פֿאָלגט און רײכערט די לינעאַזשן וואָס בעטרעפֿן זיך.
אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.
איז „Foxman” אַ טײל פֿון אײַער געשיכטע?
שאַפֿט אײַער מיטגליד-פּלאַץ צו נאָכפֿאָלגן די משפּחות וואָס זײַנען אײַך טײַער, באַקומען מעלדונגען וועגן נײַע אַנטדעקונגען און בײַשטײַערן — אָן אַ פּאַראָל.
אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.
דאָס בוך דערציילט וועגן די Foxman. דײַנע אַלטע משפּחה האָט אפשר אַלץ איר גרויסן בוך — זוך דײַן נאָמען כדי עס צופֿינען, אָדער כדי עס צו שאַפֿן.
צו פֿאָרשן טיפֿער די מעמאָריע, די משפּחה־אַרכיוון און די עדותן פֿונעם ייִחוס Foxman, פֿאַרגעדענקט און טיילט מיט זײַן באַזונדערע אַדרעס:
zakhor.ai/foxmanדי אַדרעס zakhor.ai/foxman פֿירט גלײַך צו דעם בלאַט. די אַרכיוון, די יוחסין און די דערציילונגען וואָס די קהילה וועט דאָ אַרײַנלייגן, וועלן דערגאַנצן דעם היסטאָרישן פּאָרטרעט וואָס ווערט דאָ פֿאָרגעשטעלט.
🔗 ציטירן / פֿאַרבינדן דעם בלאַט
קאָפּירט איינעם פֿון די פֿאָרמאַטן כּדי צו ציטירן דעם קאַרטל אָדער שאַפֿן אַ פֿאַרבינדונג צו אים.
Link
https://zakhor.ai/foxmanHTML
<a href="https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/foxman">Le Grand Livre — Foxman — Zakhor</a>Citation
Le Grand Livre — Foxman — Zakhor, https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/foxmanוואַריאַנטן פֿונעם נאָמען (1)
איין נאָמען, הונדערט פּנימער.
דער זעלביקער פֿאַמיליע־נאָמען, אַנדערש איבערגעשריבן לויט די שפּראַכן, די תקופֿות און די גלותים.
שרײַבט אײַער משפּחה דעם נאָמען אַנדערש?
באַװוּסטע פֿיגורן
- 1.
Abraham Foxman
juriste américain
לזיכּרון
די צענטראַלע באַזע פֿון די נעמען פֿון די קרבנות פֿון דער שואה פֿון יד ושם פֿאַרצייכנט די פֿרויען, די מענער און די קינדער וואָס זענען דערהרגעט געוואָרן בעת דער שואה. איר קענט דאָרט זוכן די מענטשן וואָס האָבן געטראָגן דעם נאָמען Foxman.
זוכן „Foxman“ אויף יד ושםדי זוכונג גייט גלײַך אין די אַרכיוון פֿון יד ושם; Zakhor קאָפּירט און האַלט ניט קיין נאָמען־דאַטן. די אָנוועזנהייט אָדער דער אָפּוועזן פֿון אַ נאָמען אין דער באַזע איז ניט פֿולשטענדיק. מער וויסן
װערק און טעקסטן (1)
דאָקומענטן פֿאַרעפֿנטלעכט אויף Zakhor פֿאַרבונדן צו דעם ייִחוס דורך זייערע שליסל־ווערטער.
וויכטיקע פּערזענלעכקייטן פֿון דער משפּחה
געגנטן פֿון דער גלות
די טעג פון דעם בוך
דער בוך האט נאך קיין טאג פון זכרון נישט. די קוואלן וואס דאקומענטירן Foxman געבן יאר און יארהונדערטער, נישטא מא איין טאג; מיר פאברירן זיי נישט.
איר קענט אַ דאטום — אַ דערמאנונג, אַ חילולא, דער יאָרטאָג פון אַ אָּפגאנג? געבט עס איר טאג
פֿאַרשריבענע קברים
ביבליאָגראַפֿיע
- Abraham B. Yehoshua, Pour une normalité juive (1992)
- Abraham Joshua Heschel, Torah min ha-Shamayim be-ispaklaryah shel ha-dorot (1962)
- Léon Askénazi, La parole et l'écrit. I. Penser la tradition juive aujourd'hui (1999)
- Armand Abécassis, La pensée juive. 1. Du désert au désir (1987)
- Yosef Hayim Yerushalmi, Zakhor. Histoire juive et mémoire juive (1984)