גיין צום אינהאַלט
Zakhor
ראשונים1301-1400 apr. J.-C.

XIVטן יאָרהונדערט נאָך דער ציַיטרעכענונג

Peste noire, persécutions et exils

קיצור

Accusations de profanation d'hostie, peste noire (1348) et pogroms. Expulsion définitive de France (1394). Le Ritva, le Ran, Hasdai Crescas, Yossef Albo écrivent en contexte de crise.

וויכטיקע געשעענישן

  • 1306Philippe le Bel expulse 100 000 Juifs de France ; confisque leurs biens.
  • 1348-1351Peste noire en Europe ; les Juifs sont accusés d'empoisonner les puits.
  • 1348Massacres de Strasbourg, Bâle, Erfurt, Nuremberg, Mayence ; 300 communautés anéanties.
  • 1391Pogromes de Séville et Cordoue ; 50 000 Juifs massacrés ou baptisés de force en Espagne.
  • 1394Expulsion définitive des Juifs de France par Charles VI.
  • 1413-1414Disputation de Tortosa ; l'apostat Jerónimo de Santa Fe mène deux ans de débat contre des rabbins.

דאָס יאָרהונדערט אין דערציילונג

Le XIVᵉ siècle apr. J.-C. est le plus meurtrier que le judaïsme médiéval occidental aura connu avant les XVIe-XVIIe siècles. Il commence par l'expulsion française de 1306, culmine dans les massacres de la peste noire (1348), et se clôt par les émeutes anti-séfarades de 1391 qui préfigurent 1492. En cent ans, le paysage juif européen est redessiné : l'Europe centrale et orientale accueille les déplacés, la péninsule Ibérique tremble, et la pensée juive se replie sur la défense de la foi.

**L'expulsion de France de 1306** est un choc. Philippe le Bel, en quête désespérée d'argent, arrête simultanément tous les Juifs du royaume le 22 juillet 1306, confisque leurs biens, et les expulse — 100 000 personnes. Mais les créances qui leur étaient dues sont récupérées par la couronne. Les Juifs se réfugient en Provence, en Italie, en Espagne, dans l'Empire. Certains reviennent en 1315 sous Louis X, mais sont à nouveau expulsés en 1322. Le retour définitif sous Charles V (1360) sera court. En **1394**, Charles VI rend l'édit d'expulsion définitif — la France sera officiellement sans Juifs jusqu'à la Révolution de 1791 (sauf quelques communautés marranes à Bordeaux, Bayonne, et les Comtadins du Comtat Venaissin papal).

**La peste noire** atteint l'Europe par les ports italiens en 1347. Elle tue un tiers de la population en deux ans. Les Juifs, ne comprenant pas plus les causes que les autres, contractent la maladie et meurent comme tous. Mais on les accuse rapidement d'avoir empoisonné les puits. Aucune preuve — les rabbins le dénoncent comme absurde — mais le mythe s'installe. Les massacres se déchaînent : Bâle, Strasbourg (14 février 1349 : 900 Juifs brûlés vifs sur un échafaud dressé au cimetière), Mayence (des milliers morts en un jour), Cologne, Francfort, Nuremberg, Erfurt. On estime que 300 communautés juives d'Allemagne sont détruites entre 1348 et 1351. L'Est de l'Europe — Pologne, Bohême, Lituanie — accueille les survivants et devient le nouveau cœur du monde ashkénaze.

**En Espagne**, l'équilibre précaire construit depuis la Reconquista commence à craquer. Le 6 juin 1391, à Séville, l'archidiacre Ferrand Martinez déchaîne une foule contre le quartier juif. En trois mois, les massacres s'étendent à Cordoue, Tolède, Valence, Majorque, Barcelone, Perpignan. Plus de 50 000 Juifs sont tués ou baptisés de force. Le grand rabbin Hasdai Crescas (1340-1410), philosophe et talmudiste de Saragosse, perd son fils unique dans les massacres. Il écrit des pages brûlantes sur le Dieu caché et la confiance malgré l'épreuve (*Or Adonaï*, 1410). Sa pensée philosophique critique Aristote et prépare Spinoza.

Les *conversos* — Juifs baptisés de force ou par peur — forment désormais une classe ambiguë : chrétiens officiels, juifs en secret. Cette ambiguïté explosera au siècle suivant avec l'Inquisition espagnole (fondée en 1478). La Disputation de Tortosa (1413-14), pilotée par le pape Benoît XIII avec l'apostat Jerónimo de Santa Fe (ancien rabbin Yehoshua ha-Lorki), dure vingt-et-un mois. Elle pousse des milliers de Juifs à la conversion ; 3 000 seulement parmi les quelque 200 000 Juifs d'Aragon échapperont.

Dans ce contexte d'effondrement, les grands rabbins — *le Ritva* (Yom-Tov de Séville), *le Ran* (Nissim de Gérone), Hasdai Crescas, **Yossef Albo** (auteur du *Sefer ha-Ikkarim*, « Les Principes », 1425) — défendent la pensée rationaliste et la dignité juive. Albo y pose trois principes fondamentaux : existence de Dieu, Torah divine, rétribution. Sa théologie apologétique nourrira l'apologétique juive jusqu'à Mendelssohn.

Le XIVᵉ siècle, celui de la destruction matérielle, aura paradoxalement aiguisé la pensée juive. Le XVᵉ siècle, celui de l'expulsion définitive d'Espagne, s'annonce.

פּערזענלעכקייטן פֿון דעם יאָרהונדערט (249)

Aaron ben Elijah

1328–1369

teo­lo­gen un rov

Aaron ben Gershon Abu Al-rabi de Catania

Aaron ben Jacob ben David Hakohen

Aaron le Libraire

Abba Mari ben Eligdor

Abba Mari ben Moses ben Joseph Don Astruc de Lunel

Abbas, Moïse

Abbas, Yom-ṭob ben Jonah

Abbasi , Moïse

Abbasi, Joseph

Abigdor ben Nathan D'avignon

Abigdor, Salomon ben Abraham

Ablitas, Ezmel de

Abraham ben Ḥayyim ben Remok

Abraham ben Isaac Ha-levị

Abraham Cresques

1325–1387

קאַרטאָגראַף פון Palma, Majorca

Abraham de Niort

Abraham ibn Shoshan

Abraham Kirimi

1358–1401

Crimean rabbi

Abravalla , Samuel, Appelé le Grand

Abu Talib

Datation incertaine : entre le XIIIe siècle et le XVe siècle (hypothèse) — d'après Samuel Maroccanus, Abner Burgos ; disputations médievales

Abudarham, David ben Joseph ben David

Açan, Moïse de Saragosse

Acaz, Jacob

Ahin, Bendich

Al-tabib, Abraham

Aldubi, Abraham ben Ismail

Alexander (Süsskind) Wimpfen

mort en 1307

Rayakh nobl yid fun Frankfurt oysgeshtelt in Vorms, er koyfn tsurik in 1307 di gviye fun dem groys pasken Meir fun Rothenburg (geshtorbn in gefangenschaft in 1293), geben far dos di gantsn zayn hoyzlekhe. Er gebtn far der aintsiker gegenvaytung vern bagrobn naks zayt; er shtarb tsum klog un di tsvey mateyves shteynen nebn zibn in aln yidishn beys-oylem fun Vorms.

Alfahan, Don Zulema

Alfaquim, Mosse

Alfaquim, Samuel, de Pampelune

Alfonso (Alonso) Chirino

v. 1365 (Cuenca) – 1429 (Medinaceli)

پערזענלעכער דאָקטאָר פֿון König Juan II of Castille און "alcalde examinador" (דירעקטאָר) פֿון דער surgeons' גילד. ער איז דער אָטאָר פֿון צוויי מעדיציניש treatises אין Castilian vernacular, אונטער זיי דער בארימטער Menor daño de la medicina, אַ handbook פֿון hygiene און therapeutics. ער איז געװען דער פֿאָטער פֿון דעם chronicler Mosén Diego de Valera.

Almiliby, Adam

Alonso García de Carthagène

1384–1456

קאַטאָליקער ביספּ

Alonzo de Cartagena, Ou de Santa Maria

Amarillo, Samuel

Amasai

Ardotial Shem-ṭob ben Isaac

Asher ben Ḥayyim of Monzon

Asher ben Saul de Lunel

Astruc Bonafeu

1370–1448

spaynisher rov

Astruc Rimoc

1400–1500

spanisher doktor

Aubriot, Hugues

Avigdor Kara

1350–1439

tshekisher rov

Bahya ben Asher

vers 1255–1340

Exegete און Kabbalist פֿון Saragossa, תלמיד פֿון דער Rashba, אויטאָר פֿון אַ Torah קאָמענטאַר מיט פֿיר שטופֿן פֿון אינטערפּרעטאַציע. זיין ווערק איז שטאַרק פֿאַרברײטערט געווען.

Baruch de Digne

Benjamin ben Joab

Bonafos, Ou En Bonafos, Alfaquin

Bonastruc Desmaëstre

1301–1401

Prominent citizen of Girona

Bonastruc, Isaac

Bonavoglio , Moïse, de Messine

Bondavi

Bondavin, Bonjudes

Bonenfante de Milhaud, Ou Ézéchias Ha-miliabi

Bonet de Lunel, Sen

Bonfed, Salomon ben Reuben

Bongodas Cohen

Bongoron Ou Bonjorn, David ben Yom-ṭob

Bonirac, Solomon

Bonsenyor, Astruc

Bonsenyor, Isaac

Bonsenyor, Judah

Cabret Ou Cabrit, Jacob ben Judah

Campanton, Isaac B. Jacob

Capistran, Jean of

Carsono, Corsono, Ou Carsi, Jacob

Caslari, Israel ben Joseph Halevi

Catalan, Salomon

Chalom de Vienne

Cohen, Judah ben Isaac ben Moses

Cohen, Moses ben Eliezer

Conrad de Winterthour

Crescas, Astruc Don

Crescas, Ḥasdai ben Abraham

Crescas, Vidal, de Perpignan

Cresques le Juif

Daniel ben Judah

Dapiera , Astruc

David Aboudirham

1400–1400

rabin spanish

David ben Amram al-Adani

XIVe siècle

Zamler fun Midrash ha-Gadol, groys-koydesh midrashishn zamlong oyfn Torah.

David ben Joseph Abudarham

actif v. 1340 (XIVe s.)

Oytor fun dem beriumten Sefer Abudarham, sistematishe kumentator fun brokhe un yidishe tefils, fartik gemakht in Sevile in 1340. Tsu derklern di varisye fun minoygim tsvishn kehiles (espanishe, provansalshe, frantsoyzishe, daytshe), er hot genuts di tsve Talmudim, di literatur fun Geonim un sakh-zamlung fun minoygim far-der. Aroysgevaksn fun a farnomener sefaradi-familye (an alter-groys fun zelbik nomen iz geven firer fun kehile fun Sevile).

David Bonet Bonjorn Ou Bongoron

David de Semo

1386

אין 1386, מיטן זעקס אַמבאַסאַדאָרס געשיקט צו Venice צו פֿאַרשליסן פֿאָרהאַנדלונגען געפּלאַצט אַ Jew, David of Semo (Jewish Encyclopedia, אַרטיקל Corfou). טעסטיפיעס צוריק די אַלטקײט און דער מדרגה פון די Semo משפחה אין דער Corfiote קאָמוניטעט.

Davin, Solomon ben David, de Rodez

Dolan Bellan

Don Moshe Abzaradiel

mort en 1355 (épitaphe à Tolède)

דיגנטר יהודי בטולדו, « ה書记הראשי של מלך קסטיליה דון אלפונסו אחד עשר », מוכח בתיעודים מ־1331–1339; האפיטף שלו בטולדו מזכיר את מותו ב־1355. הוא מדגים את העלייה של משפחת אבזרדיאל בממשל קסטיליאני

Efrati, Amram ben Nathan

Elijah Be'er B. Shabbethai

Eliseus Ou Elisseus

Ephraïm Enkaoua

1359–1442

Physician and rabbi, founder of the Jewish community of Tlemcen.

Éphraïm, Vidal

Faquin, Jucefe

Farissol, Jacob ben Ḥayyim Comprat Vidal

Galipapa, Ḥayyim

Gershon ben Hezekiah

Gersonide (Ralbag)

1288-1344

Filosof, matematik un astronomer fun Bagnols-sur-Cèze (Provence). Zayn filosofishn verk «Milhamot Hashem» (Di Krigen fun Gott) behanlet metafizishe frages mitn aristotelikn strengheyt. Er hot funden di shtab fun Jacob, an astronomishn instrument vos iz geven in gebraykh far hunderte yor.

Gonzalo Garcia de Santa Maria

Gonzalo, Martinez

Gracian, Salomon ben Moïse

Ḥasdai ben Solomon

Hasdaï Crescas

1340-1410/11

פֿילאָזאָף און רבן פֿון Barcelona, מחבר פֿון «Or Hashem» (ליכט פֿון דעם אייביקן), הויפטזאַך קריטיק פֿון דער אַריסטאָטעלישער פֿילאָזאָפֿיע פֿון Maimonides. זײַן פֿילאָזאָפֿיע פֿון פֿרײַער וויל און גאָטלעכער ליבע האָט בעאַרבײטט Spinoza. ער האָט פֿאַרלאָרן זײַן זון בעי דעם מאַסאַקר פֿון 1391.

Ḥayyim ben Jehiel Ḥefeẓ Zahab

Ḥayyim Ha-levi

Henri Ii. Ou Henri de Trastamare

Ibn Bilia, David ben Yom-ṭob

Ibn Malkah, Judah ben Nissim

Ibn Shaprut , Shem-ṭob ben Isaac

Ibn Shem-ṭob, Shem-ṭob

Ibn Shu'aib, Joshua

Ibn Vives , Ḥayyim

Ibn Vives Al-lorqui , Joseph ben Joshua

Ibn Vives Al-lorqui , Joshua ben Joseph

Ibn Waḳar , Judah ben Isaac of Cordova

Ibn Waḳar , Samuel

Illescos, Jacob di

Immanuel de Rome

vers 1261–1335

meshorer yehudi itali, mehaber ha-Mahbarot, mechabrim ta'am satiri u-tsurot italiyot (soneto). Haya savir ve-kore shel Dante.

Isaac Aboab I

1350–1400

14th century Spanish Talmudic scholar

Isaac B. Todros

Isaac ben Eliezer Ha-levi

Isaac ben Sheshet (le Rivash)

1326–1408

Entscheidungsträger von Barcelona dann von Algier nach den Pogromen von 1391, berühmt für seine responsa. Er spielte eine Schlüsselrolle bei der Organisation der Gemeinden Nordafrikas.

Isaac ben Sheshet (Ribash) — « Isaac bar Chichat / Barchichat »

1326–1408

Geboyrn in Valensye in 1326, er lernt in Barselone bay Nissim ben Reuben (RaN), vert rav fun Saragose un, nokh di geriyges fun 1391, zikh nider in Alger vu er shtarbt in 1408. Er iz eyner fun di greste poskonim sefardish; zayne 417 teshuves (She'elot u-Teshuvot ha-Ribash) hobn a groyse gevikt (tsitirovn bay Joseph Caro) un a groyse maykes far der yidisher lebn fun 14-tn yorhundert.

Isaac ben Solomon

Isaac Canpanton

1360–1463

sefardisher rebe

Isaac Ha-kohen de Manosque

Isaac ibn Pulgar (Policar)

spanisher yidisher filosof fun der ershter half fun XIV y-hundert, defender fun rationalistish yahadut (Ezer ha-Dat) kegn dem boel Abner fun Burgos; "Policar" iz an attestirte grafikhe fun zayn nomen.

Isaac Tyrnau

1301–1425

עסטרו־אונגעריש היסטאָריקער

Isaiah ben Abba Mari

Islami, 'abd Al-ḥaḳḳ Aḳ-

Israël Al-Naqawa

?–1391

rov sfaradi

Israel Bruna

1400–1480

tshekher rabin

Israël de Valabregue

Israel Isserlein

1390–1460

deutscher Rabbiner

Israeli, Isaac ben Joseph

Israeli, Israel

Jäcklin

Jacob ben Hananeel Sekili

Jacob ben Moses de Bagnols

Jacob Corsono

1301–1399

spanisher astronom fun Mittelalter

Jacob de Pont-sainte-maxence

Jacob Moelin

1360–1427

Daytshaker rabin

Jacob Sadique

Jakob Weil

1400–1500

daytsher rov

Jean de Valladolid

Jekuthiel ben Solomon

Jeroham ben Meshullam

Joab ben Jehiel

Joseph ben Johanan

Joseph ben Joseph Naḥmias

fl. c. 1330–1350

Bakonem fun alter un ilumir spanisher meshpokhe, talmid fun Rabbenou Asher ben Yehiel (der Rosh) in Toledo. Er hot mefaresh groys teyl fun Toyre (Megiles Ester, Mishlei, Yirmeyahu), Pirké Avot un piyyut, ibersetzt teyln fun Guide fun Mamonides, un geshribn in 1330–1350 tratat-fun astronomi in arab « Nour al-'Alam » (Oyr fun Olam).

Joseph ben Sheshet Latimi

Joseph ibn Shem-Tov

1400–1480

ספּאַניש ראָב

Judah

Judah

Judah ben Joseph Sijilmassi

fin du XIVe s.

Di Enciklopedya Judaika (via encyclopedia.com), in ir notitse vegn Sijilmassa, mentsht "R. Judah b. Joseph Sijilmassi" vun vos gelebt in Sijilmassa in sof fun XIV yorhundert, nit lang far der tserstorung fun der shtot (nokh 1393). Di yidishe kehile fun Sijilmassa, aktiv fun di onfangs fun der shtot, hot kontolirt di handl fun golt un hot unterhaltn biznes biz Mitsraim un Indye; zi iz geven intelektuele aktiv. Keyn geshribn verk iz im atribuirt in der kvoyl.

Judah Leon ben Moses Mosconi

1327–1375

bulgarisher rab

Judah Siciliano

Kalonymus ben David ben Todros

Kansi, Samuel

Koppelmann

Léon Joseph de Carcassonne

Lévi, Judah

Manessier de Vesoul

Manetti, Giannozzo

Martinez, Ferrand

Mattithiah B. Joseph le Provençal

Mattithiah ben Moses ben Mattithiah

Mattithiah Ḳarṭin

Meïr ben Baruch Ha-levi

Meir ibn Aldabi

1310–1360

Menahem ben Aaron ibn Zerah

1310–1385

ספרדי רב

Menahem ben Eliakim

Menahem Meïri

1249–1315

Talmudist פון Perpignan, מחבר פון Beth ha-Behira, גרויסער ענציקלאָפּעדישער קאָמענטאַר אויף דער Talmud. זײן טאָלעראַנטער אויסזיכט אויף אנדערע מאָנאָתעיסטישע פעלקער איז געבליבן באַרימט.

Menaḥem Tsiyoni

1337–1410

daytsher rav

Meshullam ben Machir

Moïse (Moses) Navarro

mort à Lisbonne v. 1370

Moïse Navarro איז געווען פּערזאנל דאָקטאָר פון King Pierre I פון Portugal און arrabi mór (גרויסער-רבי) פון קאָמוניטעטן יידן פּאָרטוגאָלעס, ווי אויך טאַקסאָר, דורך אַ דרייסיקער יאָר. Held אין הויך עסטימ, ער קען בעפלוס אויף רויאַל געסעצגעבונג אין פּנים פון יידן. זיין זון, אויך פּרענאַמט Moïse Navarro, איז געווען טריזשערער און רעצייווער-גענעראַל אונטער Pierre I און Jean I.

Moïse (Moshe) Parnas de Rothenburg

1ʳᵉ moitié du XIVᵉ s.

טאַלמיד פון Meïr ben Baruch פון Rothenburg (Maharam), ער קאָמפּילירט אַ זאַמלונג פון טראַדיציעס און באשלוסן פון זײן לערער. מען ווייס בנאָמייַען שום זאַך וועגן זײן לעבן. זײן ווערק איז געווען בנאָדע פון די גרויסע באַשלוסן־מאַכער אַשקנאַזם פון XVI יאָרהונדערט (Maharil, Isserlein, Colon, Israel Bruna).

Moïse Arragel

1301–1493

סעפֿאַרדישער רבן

Moïse B. Isaac de Carpentras

Moïse B. Samuel de Roquemaure

Moïse ben Isaac de Rieti

Moïse ben Salomon de Beaucaire

Moïse ben Samuel ben Asher

Moïse Nathan ben Judah

Mordecai Najar

1400–1440

15יאָרהונדערט rabbi

Moše Ben-Yiṣḥāq Rieti

1388–1460

italishnish-er arzt un poet

Moṭoṭ, Samuel ben Sa'adias ibn

Musa ibn Ṭubi , Ou Moses ben Tobiah

Musa, Ḥayyim ibn

Nathan B. Labi

Nathan ben Samuel

Nathan D'avignon

Nathan Juda Fils de Salomon

Nathanaël ben Isaïe

Nethanel ben Isaïe

XIVe siècle

Rov un meg-oveyd, mekhaber fun der komentry Nour al-Zulm (Sefer Meor ha-Afela).

Nissim B. Reuben Gerondi

Nissim ben Moses de Marseille

Nissim de Gérone (le Ran)

vers 1320–1376

Talmuditster, filosof un doktor fun Barshelone, oytor fun a mayor komentar tsum Rif. Zayne Derachot ha-Ran exposirn an influentike politishe-religieze gedenk.

Obadiah ben David B. Obadiah

Pedro I

Pedro Iv

Pesaro, Aaron

Pichon , Joseph

Pierre D'alexandrie

Pin , Samson

Pletsch, Salomon

Profiat Duran

m. c. 1414

גראַמאַטיקער, אַסטראָנאָם און פּאָלעמיסט פון Perpignan. געצווונגן גיור אין 1391, ער האָט געשריבן Al Tehi ka-Avotekha ("ניט זײַן ווי דיינע פֿאָטערס"), אַנטי־קריסטליך סאַטירע פֿאַרהיילט אַלס אַ בריף פון עטמוטיגונג צו אַ גיור. זיין Maaseh Efod איז אַ הויפּט טרעטאַט פון העברײַש גראַמאַטיק.

Rabbi Yaakov ben Asher (le Tour)

c. 1269-1343

Fils du Rosh, il rédigea les Arba'ah Tourim (Quatre Colonnes), codification halakhique qui structura le droit juif en quatre parties — une architecture reprise par Joseph Caro dans le Shoulhan Aroukh. Son œuvre fait le pont entre les traditions ashkénaze et séfarade.

Raimuch , Astruc

Reuben Ha-sefardi

Reynette

1340–1397

14th century daytshe yidishe froy geldloyer

Rofe, Daniel B. Samuel B. Daniel Ha-dayyan

Roquemartine, David

Rossi, Moïse ben Jekuthiel de

Salomo Alami

1370–1420

Salomon ben Élias Sharbiṭ Ha-zahab

Salomon ben Enoch Al-ḳusṭanṭini

Salomon ben Siméon Duran

v. 1400–1467

פּוסק (Rashbash), ראבין פון אַלזשיר, מחבר תשובות און דער פּלומיקע Milhemet Hova.

Salomon de Sabalducchio

Salomon de Vesoul

Salomon ibn Ya'ish ben Abraham

Samson ben Eliezer

Samuel ben Nathan

Samuel ben Reuben de Béziers

Samuel ben Simeon

Samuel D'escalette

Samuel ha-Levi

1320–1361

Spanish memunem un shuḷ-gründer

Samuel ibn Seneh Zarza

1360–1380

פילוסוף ספרדי

Schlettstadt, Samuel ben Aaron

Schlomo Ben Mesullam de Piera

1345–1420

Segelmessi , Judah ben Joseph

Shahin Shirazi

XIVe siècle

Groyster poyt yehudi-persi, oytser fun epopeen vos farshfribn Tore un bukh Ester.

Shem Tov ibn Shem Tov

1390–1440

spanisher rov

Siméon ben Joseph de Lunel

Smol von Derenburch

Spina , Alfonso de

Théodora

Todros ben Meshullam ben David

Todros ben Moses Yom-ṭob

Todros de Cavaillon

Todros Todrosi (Todros ben Meshullam ben David)

né en 1313 (actif vers 1330–1340)

Yidisher ibergezetsner fun 14-tn yorhundert, aktyv in Arles, Todros Todrosi hot gemakht tsum hebreysh filo filosofishe arabishe tekstn: verker fun al-Fārābī, der Kitāb al-Najāt fun Avicenna (under dem titer Ḥaṣṣalat ha-Nefesh) un etlekhe medium-komentarn fun Averroès (farbn di Rhetoric un Poetics fun Aristotle). Bezeygt in fiskal-registern fun Trinquetaille in 1337.

Tordesillas, Moïse Ha-kohen de

Vidal de Tolosa

Ya'ish, David B. Abraham ibn

Yehoshua Hanagid

1310–1355

Egyptian Jewish nagid (1310-1355)

Yehudah bar Yosef Alkhorsani

XIVᵉ s. (arrivé à Fès vers 1365)

רב אסטרולוג שבא מחורסן ל-Fès בסביבות 1365, הוא חבר באקדמיית התלמוד של העיר תחת הנשיאות של Rabbi Joseph Ha-Cohen Ha-Dayan Ibn Susan. הוא מחבר פירוש כתבי קודש ופוליסת אסטרולוגיה.

Yom Tov Asbili (le Ritva)

vers 1260–1320

תלמודיסט מסביליה, תלמיד הרשב״א, מחבר פירושים (חדושים) זוהרים על הגמרא. הגן על לגיטימיות של חקר פילוסופי

Yom Tov Lipmann Muelhausen

1400–1500

rov

Yom-ṭob ben Abraham Ishbili

Zarzal, Abraham ibn

Zerahiah Ha-yewani