גיין צום אינהאַלט
Zakhor
🌳 אָטאָמאַנישפֿאָטערס־נאָמען· פֿאַרעפֿנטלעכט דעם 31טן אויגוסט 2026

משפּחה Pesach

דער אָפּשטאַם פֿונעם נאָמען, די געשיכטע און די ייִחוס־קייט פֿון דער Pesach שושלת — אַ ייִדישער פֿאַמיליע־נאָמען און זײַנע שפּורן.

Patronyme porté par une figure juive documentée du corpus (Empire ottoman) : Moshe Pesach.

געאָגראַפֿישער אָפּשטאַם: Empire ottoman

מאַפּע פֿונעם ייִחוס

Salonique · Antiquité tardive–Moyen Âge · מעמאָריע (איבערגעגעבן)SaloniqueEspagne · jusqu'en 1492 · מעמאָריע (איבערגעגעבן)Espagneאָריגינעלער היים — Jérusalem · Antiquité · מעמאָריע (איבערגעגעבן)Jérusalem
אָריגינעלער היים גלות מעמאָריע (איבערגעגעבן)געגנטן צונויפֿגעשטעלט פֿון די דאָקומענטירטע אָפּשטאַמען און גלות.
דורכגיין די צײַט1492
דער גרויסער בוך פֿון דעם ייִחוס

דער גרויסער בוך — Pesach

Introduction

Volos, port de Thessalie au pied du mont Pélion, 30 septembre 1943 : un gouverneur militaire allemand, Kurt Rikert, convoque le grand-rabbin de la ville et lui exige, dans les vingt-quatre heures, la liste nominative de tous les juifs de la cité et l'inventaire de leurs biens. L'homme qui reçoit cet ordre a soixante-quatorze ans. Il s'appelle Moshe Shimon Pesach. Il est rabbin de Volos depuis plus d'un demi-siècle. Et il va refuser.

Ce refus est le cœur battant de ce Grand Livre. Autour de lui gravitent une vie entière de service rabbinique, une formation acquise dans les grandes écoles de Thessalonique, des armes portées lors de la Première Guerre balkanique, une communauté mêlée de romaniotes et de séfarades tissée patiemment sur plusieurs décennies, une alliance insolite avec un évêque orthodoxe, et une dispersion organisée dans les villages du Pélion qui arrache à la déportation entre sept cents et huit cents personnes. Le patronyme que porte cet homme n'est pas anodin : Pesach, la Pâque, fête de la sortie d'Égypte, de la délivrance et du passage. Que le principal artisan du sauvetage des juifs de Volos ait porté ce nom est une coïncidence que l'historien note sans y voir de providence, mais que la mémoire collective d'Israël ne peut manquer de reconnaître comme un signe.

La lignée Pesach s'inscrit dans le monde judéo-hellénique et ottoman, celui où, du XV<sup>e</sup> au XX<sup>e</sup> siècle, communautés romaniotes de langue grecque et exilés séfarades d'Espagne apprirent à coexister sous la protection — relative et conditionnelle — des sultans. C'est de ce terreau que Moshe Pesach émerge, figure la plus documentée et la plus remarquable de cette famille, dont ce livre reconstitue, avec prudence, le monde qui l'a formé et la trace qu'il a gravée dans l'histoire du judaïsme hellénique.

---

ווערסיעס (1)
  1. v1 · אַקטועל · 31טן אויגוסט 2026

זעצט אױס דעם לייענן פֿון דעם גרױסן בוך

מעלדט זיך אָן אָדער שאַפֿט אַ פֿרײַ קאָנטאָ כדי לייענן די גאַנצע גרױסן בוך — און זוכט, פֿאָלגט און רײכערט די לינעאַזשן וואָס בעטרעפֿן זיך.

אָדער פֿאָרזעצן מיט בליץ־פּאָסט

אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.

אײַער זכור-פּלאַץ

איז „Pesach” אַ טײל פֿון אײַער געשיכטע?

שאַפֿט אײַער מיטגליד-פּלאַץ צו נאָכפֿאָלגן די משפּחות וואָס זײַנען אײַך טײַער, באַקומען מעלדונגען וועגן נײַע אַנטדעקונגען און בײַשטײַערן — אָן אַ פּאַראָל.

אײן בליץ-פּאָסט, אײן קלאַפּ. קײן פּאַראָל; איר קענט אַוועקגײן ווען איר ווילט.

דאָס בוך דערציילט וועגן די Pesach. דײַנע אַלטע משפּחה האָט אפשר אַלץ איר גרויסן בוך — זוך דײַן נאָמען כדי עס צופֿינען, אָדער כדי עס צו שאַפֿן.

צו פֿאָרשן טיפֿער די מעמאָריע, די משפּחה־אַרכיוון און די עדותן פֿונעם ייִחוס Pesach, פֿאַרגעדענקט און טיילט מיט זײַן באַזונדערע אַדרעס:

zakhor.ai/pesach

די אַדרעס zakhor.ai/pesach פֿירט גלײַך צו דעם בלאַט. די אַרכיוון, די יוחסין און די דערציילונגען וואָס די קהילה וועט דאָ אַרײַנלייגן, וועלן דערגאַנצן דעם היסטאָרישן פּאָרטרעט וואָס ווערט דאָ פֿאָרגעשטעלט.

🔗 Cite / link this page

Copy any of these formats to cite this page or link to it.

Link

https://zakhor.ai/pesach

HTML

<a href="https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/pesach">Le Grand Livre — Pesach — Zakhor</a>

Citation

Le Grand Livre — Pesach — Zakhor, https://zakhor.ai/yi/grands-livres/familles/pesach

שרײַבט אײַער משפּחה דעם נאָמען אַנדערש?

באַװוּסטע פֿיגורן

  • 1.

    Moshe Pesach

    rabbin grec

לזיכּרון

די צענטראַלע באַזע פֿון די נעמען פֿון די קרבנות פֿון דער שואה פֿון יד ושם פֿאַרצייכנט די פֿרויען, די מענער און די קינדער וואָס זענען דערהרגעט געוואָרן בעת דער שואה. איר קענט דאָרט זוכן די מענטשן וואָס האָבן געטראָגן דעם נאָמען Pesach.

זוכן „Pesach“ אויף יד ושם

די זוכונג גייט גלײַך אין די אַרכיוון פֿון יד ושם; Zakhor קאָפּירט און האַלט ניט קיין נאָמען־דאַטן. די אָנוועזנהייט אָדער דער אָפּוועזן פֿון אַ נאָמען אין דער באַזע איז ניט פֿולשטענדיק. מער וויסן

וויכטיקע פּערזענלעכקייטן פֿון דער משפּחה

געגנטן פֿון דער גלות

Empire ottoman

די טעג פון דעם בוך

דער בוך האט נאך קיין טאג פון זכרון נישט. די קוואלן וואס דאקומענטירן Pesach געבן יאר און יארהונדערטער, נישטא מא איין טאג; מיר פאברירן זיי נישט.

איר קענט אַ דאטום — אַ דערמאנונג, אַ חילולא, דער יאָרטאָג פון אַ אָּפגאנג? געבט עס איר טאג

פֿאַרשריבענע קברים

ביבליאָגראַפֿיע

  • Michael Lehmann, Sephardic Lives: Documentary Hebrew Texts Relating to the Jews of the Ottoman Empire (2015)
  • Stanford J. Shaw, Jews of the Ottoman Empire and the Turkish Republic (1991)
  • Devin E. Naar, Jewish Salonica. Between the Ottoman Empire and Modern Greece (2016)
  • Esther Benbassa (trad. it.), Le rotte sefardite: dalla penisola iberica all'Impero ottomano (2003)
  • Léon Askénazi, La parole et l'écrit. I. Penser la tradition juive aujourd'hui (1999)
  • Armand Abécassis, La pensée juive. 1. Du désert au désir (1987)
  • Maurice-Ruben Hayoun, La philosophie juive (2023)
  • Marc David Baer, Sultanic Saviors and Tolerant Turks: Writing Ottoman Jewish History, Denying the Armenian Genocide (2020)

טאַגן

#auto-figure-lignee

אַנדערע ייִחוסים — אָטאָמאַניש