Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen

דן 8 פברואר 1872 גיבור קארל תיאודור ריכארד Lessing אין אַנדערטן, פּאָרטײַד פון האַנאָװער, אין אַ פּאַמיליע פון אַסימילירטע יידן. זײן פאטער איז אַ בלהנדיקער דאקטער פון דער שטאָט, זײן מוטער — די טאָכטער פון אַ בנקיר. דעם אָריגין — פאטערלעך אַרצנײ, מוטערלעך בנק — צײכנט דעם מילιװ פון אַ דײַטשער יידישקײט, אינטעגרירט, געביל­דעט, זוכנדיק צוגעהעריקײט — דיזע זעלבע יידישקײט וואָס Lessing וועט פאַרברענגן זײן גאנצן לעבן אין ער־פֿריװעלן, קריטיזירן און, שלוסendlikh, צו פֿאַרשלאָגן.

די שול האָט געלאָזן אין אים אַ דויערהאַפטע וואונד. ער וועט זיך דערמאָנען זײנע יאָרן פון gymnasium ווי פון אַ פּעריאָדע פון אינטעלעקטואָלן עלנד, בעשרײבנדיק דעם אָנשטאַלטן — שפּעציאַליזירט אין פּאַטריאָטיזם, לאַטיין און גריכיש — ווי אַ מאַשין צו בעפערדערן שטופּסין, אַנגלויבלעך אָנװעראַנטװאָרטלעך און גאַנץ לאנגווײליק. דעם אָפשטאַנד קעגן שולדרסיווש קינדיגט אַן אַ פּונדאַמענטאַלן מיסטרוי צו אַלע אינסטיטוציעס וואס שטעלן פאָר צו איבערטאָנען אַן אַנגעשטעלטן אָרדנונג ווי אָב עס וואָלט אָנגעשטאַנדן ־ מיסטרוי וואס וועט מאַכן אַיין פון די דראדן־אַנװײזער פון Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen.

זײן אינטעלעקטואָלע בילדונג איז דיזע פון אַ מענטש וואס זוכט, און וואס זוכט דערווײטערט. אין 1892 גײט ער אַרײן צום מעדיצינאַלן פאקולטעט פון Freiburg, בעצט זיך דערנאָך צו Bonn; פֿון 1895 ון, ער שטודירט סייקאָלאָגיע מיט Theodor Lipps אין München. אין 1895 אויך, ער קונווערטירט זיך צום לוטערישן גלויבן — טאַט פון כאַראַקטעריסטיק אינטיגראַציע פון דעם אַסימילירטן דײַטשן יידן פון דער עפּאָכע — פאר צו אָנהייבן, מ 1898, אַן רוקװענדונג צום יידישטום. אין 1899, ער באַקומט זיין דאקטאָראַט אין פילאָסאָפיע באַ דער אוניווערסיטעט פון Erlangen. דעם אָנגאַנג פון טופּ צום גיסט — פון מעדיצין צום סייקאָלאָגיע און דערנאָך צום פילאָסאָפיע — דורכדרינגט אַלע זײנע ווער־קן פון אַן אופמערקזאמקײט צו די פלײש־טווגן און לעבעדיקע שרעשן פון דער ווּיסן־שאַפט, קעגן די אַבסטראַקטע סיסטעמן וואס דער דײַטשער אידעאָליזם האָט אויפגערײסט אין קאתעדראַלן פון אינטעלעקטואַלער מאַרקײט.

נאך זײנע יאָרן פון אויסביקדונג, לעסינג קערט צוריק קיין האַנאָװער און בויט דאָרטן אַ עפנטלעכן זוכן וואָס איז גלײַχ אינטענסיוו ווי קאָנפליקטוואָל. אין 1907 קומט ער אַרײַן אין דער שטאָט פון זײַן קינדהײט צו לערן פילאָסאָפיע אין דער Technische Hochschule. די אַנשטעלונג בריינגט אים נישטאָ דעם אָם פון אַ וואָלהצוגעדיקטער קאַריערע: צו קאָנטראָװערס, צו אַ יקאָנאָקלאַסט, וועט ער נישט באַקומען אַ בלײַבנדיקע קאַטעדער און וועט לאַנג לעבן פון פּריװאַטע שיעורים, פּנים־דרור־אָנאָררען און פּרעדיקן. אַלס 1925 נעמט ער אָפן אַנטיגעגן די וואַל פון Hindenburg, לאדט אים דאָס מיניסטעריום אָן זיך פארגעסן לאָזן דורך אָפגעבן דעם אונטעריכט כדי זיך צובענדן צו דער פארשונג, און אַקטיװיסטן זערבן די פענסטער פון זײַן הויז [Zakhor-online.com, אַרטיקל « Theodor Lessing et la Haine de soi »].

דער מענטש איז אָבער נישט בלויז אַ פּראָפעסער אונטער דרוק; ער איז אַ געלוומפס פּעדאַגאָג, אַן אויסמעצער פון למידה־אָרטער. ער איז געװען צבא־דאָקטור בעת דער ערשטער וועלט־מלחמה, און ער גרונדעט דיע Volkshochschule פון האַנאָװער אין 1919, גיך אַזאַ יאָר ווי אַ דער דרוק פון Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen [150 Jahre Theodor Lessing, VHS Hannover]. די פאָלקס־אוניװערסיטעט אָנטדעקט דיע טיפע קאָהעראַנץ פון אַ מענטש פֿאַר וועם פילאָסאָפיע איז נישט וואָרט אַלץ זי שטײגט אַראָפ אין דער שטאָט. פּיאָנир פון אומפאַרװארטנערדיקע וויסן־רויימער, האָט ער שוין אַנהױב פון דער יאָרהונדערט פּרעדיקן אַריינגעשטעלט אין דער הַרצָאָה־צימער פון דער צענטראַלער באַן־שטאנציע פון Dresden — טאָן וואָס זאָגט אַלץ זײַן קאָנצעפציע פון אַ וויסן אויסגעריסן פון דעם אָפיציעלן טעמפעלן פון קולטור.

די גלײַכצײַטיקײט פון בײדע גרונדונגן — דאָס בוך און דיע פאָלקס־אוניװערסיטעט, ביידע געבויערן אין 1919 — איז נישט אַן יוקסטאַפאָזיציע. זיי קומן פון אָבן דער זעלביקער דיאַגנאָזע: די גרויסע דײַצשע קולטור־אינסטיטוציעס האָבן דורכגעפאלן, זיי האָבן גענערט דעם פּאַטריאָטיש־לאָגן וואָס האָט געפֿירט צום פּראָווע־דראַמאַ פון דער מלחמה. דער Sinngebung אַרומגעשטעלט פון אָבן דורך די מאַכטן, לעסינג שטעלט קעגן אַ בילדונג קאָנստרוקציע פון אונטן, אין דער גאַס און אין דעם באַן־שטאנציעס, דורך מענער און פרויען וואָס האָבן דאָס רעכט צו קװעסטשין דעם סובר וואָס מ'טראַכט צו פארשאנק צו זיי.

די גענעזיס פון Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen איז אומציטרענליך פון דער מלחמה וואס האָט עס נייטיק געמאַכט. Lessing האָט דעם טעקסט געשריבן בעת זײַן מיליטערישן סערװיס אַלס שפּיטאָל־דאָקטער בעת דער Eriter Velts־Milkhome [« Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen, לעסינגס עסיי וועגן דער מעניניש פון געשיכטע (1919) »]. דאָ ווו אַנדערע האָבן מוך מ׳ דער מלחמה אַ געװול פון גרויסקײט אָדער אָפּפער וואס האָט געטראָגן מעניניש, האָט Lessing דארין געזען די בּרוטאָלע דערװײַזונג פון זײַן אומגעקערטער תיזיס: די מלחמה האָט קײן מעניניש, און די נאַציעס וואָס האָבן זי אָנגעהויבן אום צונומען פון דער מעניניש פון געשיכטע, זײַנען געװאָס יללוסטרירן געװאָרן, אין בלוט, די פּיקטײט פון דעם אומזינס־מעשׂה.

די מיליטערישע צענזור האָט פּרובירט צו פּרעװענטירן די פּובליקאַציע. זײַן אַנטימיליטאַריסטישער שטעלונג האָט דעם מאַנוסקריפּט געמוזט ליידן, און די ארויסגאָבע איז אָפּגעשטעלט געװאָרן [« Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen, לעסינגס עסיי וועגן דער מעניניש פון געשיכטע (1919) »]. דער דיליי ספּן עטװאַס פּנימיות וועגן דער אַנטיציפּייטעד אָנאָהם־טעמפּערעטור פון דעם בוך: די אָטאָריטעטן פון אָנשטאָלטן צו פּעסטליךן, אַז אַ טעקסט וואָס האָט קיין אָבּיעקטיװן מעניניש פון געשיכטע פּוטן בּי אַ קװעסטשן אָף די ביסיז אַלײן פון די מיליטערישע סאַקריפײס. אויב געשיכטע האָט קײן מעניניש, פאָרװאָס שטאַרבן מען?

דער בּוך־פּּוּבּלישער Beck פון Munich האָט לעסטנ אָפּפּובליצירט דעם שום אין 1919. אַ צװײטער אָפּלאָגע האָט גוקן אין 1927, בּיסלעך אַדד־אָן — אַ זײך אַז די תיזיס האָט נישט געלוירן פון איר פּרובאָקאַטיװ קראַפט בּעת די Weimar Republik האָט זיך גוקן אָנגעשטיקט אין זיך וויטערשפּרוּך [buecher.de, אָנמערקונג אָף Theodor Lessing's Philosophy of History in Its Time]. דער בוך שטײט אין דער אַדער־מיטלבאָר פון אַ צװײטער שום פון Lessing, Europa und Asien, געשריבן אין 1918 און פּרוװיידידן אין 1924, אַ קריטיק פון דער מלחמה וואָס די מיליטערישע אָטאָריטעטן האָבן אַלייקװײַז טעראָװן צו פּרבייד פאָר זיך האָט אָנגעציקיװ צו אָפּפּובליקן. דער ערשטער עקסטענד און ראַדיקאַלאַיז דעם גיסטער פון דעם צװײטן: אויב Europe האָט זיך אַװעקקעטן אין די בּוצער פון 1914-1918 אום צו האַלטן דער מעניניש פון Geschichte, דען מוז מען דיסמנטעל דעם קאָנצעפּט אַלײן פון היסטאָריקאַל מעניניש.

אין קיר טיף פון דעם ווערק שטייט אַ פּרעפּאָזיציע וואָס Lessing פֿארמולירט מיט אַ גיגנטיש שארפקייט: די ארײגנישן פון מענטשלעך געשיכטע — דיזע אומאונטערבראָכנע קייט פון צופעליקע מאַכט־פּערמוטאַציעס און וילקירלעך אַקציעס, דער אָקיאַן פון בלוט, גאַל און שווייס — וואָלטן אומטרעגלעך געווען אויב דער מענטש קודנט זיי קיין סעך אַטריביוציע קענען. [Zakhor-online.com, אַרטיקל «Notes de lecture. En lisant Maurice-Ruben Hayoun. 2/2»]. פון דיזער אומטרעגלעכקייט איז געבוירן די Sinngebung: ניט קיין קאָנסטעטעישן, צי דאָך אַ באַדערפניש, אַן אַקט פון וויל געאוסגעיבן דורך דעם מענטשלעך גייסט אויף אַ באַוואּסטזײן וואָס האָט ניט אַ טעם אַז ער זאָל עס פֿאָרשטיין.

די טעזע איז ניצשיאנער אין איר ינספיראַציע, אָבער אָפּגעשטאָסן ביז צו אַ קאָנקלוזיע מער שווינדנדיק ווי Nietzsche זעלבער איז מח קומען. Lessing שטיצט דאָרט אַז געשיכטע, האָבנדיק קיין אָביעקטיווע גילטיקייט, קומט צו אַ מיטאָלאָגישער קאָנסטרוקציע אויפֿגעצווונגן אויף אַ אַנקענטליכע־מעטעריע, זײ צו געבן אַן אַנטשיין פון סעך. דער פּרעטעריטום אין זיך איז שטום, דיסקאָנטיניואוס, אַנטלדיק פון ענדצוועק. עס איז דער בליק פון דעם היסטאָריקער — און הינטער אים, די מענטשלעך באַדערפניש פון טראָסט — וואָס פֿאַבריצירט די קאָנטיניטעט, דעם פּראָגרעס, די דירעקציע. דער «אָפּסעק» (das Sinnlose) דעזיגנירט די רא־מאַטעריע פון ארײגנישן; די Sinngebung, דער אַקט פון אַטריביציע פון סעך, איז געהרליכע־ערטמאַנקינג.

דאָס בוך איז ניט קיין טאָפּל סקעפּטישער יצירה. עס טראָגט אַ שארפ פּאָליטישער קריטיק פון דעם קולטורעלן אָרדעס פון זײן צײט. דאָרט מעגסטו אַ רעפֿלעקציע אויף די קאָנסטרוקציע פון דער רעאַליטעט, אַן דורכפּיצן פון קולטורעלן יוראָצענטריזם און אַ קריטיק פון דער צערשטערונג פון פּלאַנעטנדיק־פונדאַמענטן פון לעבן — אין אַ בוך, וואָס מ'זאָל גוט מערקן, געשריבן פֿאָר מער ווי אַ יארהונדערט צוריק. אַז די דידיסקאָנסטרוקציע פון דעם היסטאָרישן קוראָל אַקמאַניז זיך, ביי Lessing, מיטן אַ וואָרנונג אויף דער רילאַציע צווישן דעם מענטש און דער נאָטור־וועלט, און אַ פּראָצעס־אַנקלאַג פון ייראָפּעישער ארראָגאַנץ, סיגנאַלירט די סינגולאַר־אַנטיציפּאַטאָרישער אומשלאָג פון דעם ווערק, דער געניסע עקעס־קאָנטעמפּאָראַרי־לייזער האָבן ניט האָזעטאַטעד צו शטערק אויפֿ דער בלייצענדיק אַקטועליטעט.

די אומשלאָג פֿאַרשווינדט ניט מיט דער צײט. די צווייטע אַדיציע פון 1927, ערשינען אַכט יאָר נאָכן ערשטן, אַטעסט אַז די טעזע פון Lessing הױט קײן אָמעס-קאָנטינועד צו ירּיגייט דעם וויימאַרער אינטעלעקטואַלן דעבייט, אין דעם מאַמענט ווו די מיטאָלאָגיעס פון סעך־געשיכטע — נאַציאָנאַליזם, פּאַנגערמאַניזם, ראַסיש־מעסיאַניזם — פֿארשטאַרקטן זיך אוּם אים. דאָס בוך קען מען לייזן, מיטן הינטערדיק, ווי אַ וואָרנונג וואָס קיינער האָט ניט געהערט.

דער פילאָסאָפיע פון געשיכטע פון Lessing טרעννט זיך נישט פון זיין מדיטאַציע וועגן דער באַדינגונג פון דער יידישער פאָלק. קאָנווערטירט אין 1895 צום לוטעראַניזם דורך טראַכטן נאָך אינטעגראַציע, האָט ער אנגעהויבן שוין אין 1898 אַ חזירה צוריק צום יידישטום, און אַב 1900 צוויי דעם ציאָניזם, קריטיצירנדיק די פּאָליטיק פון אַסימילאַציע וואָס איז געווען יענער פון זיין אייגענער פאַמיליע. דער חזירה דאָס איז נישט קאָנפעסיאָנאַל בלונדער עקזיסטענציעל: עס בײַט אַ דאַנקן פון פאָלק, ערד און צייט.

דער מַסע פון 1906 אין גאַליציע איז געווען פּראָטלינג. אין פּנים פון יידן פון שטעטלעך, האָט Lessing איבערגעפּילט אַ לעבנשטאַרקייט וואָס ער האָט באַשלאָסן איז פארלוירן בײַ אַסימילירטע יידן פון מערערמ. ער האָט קאָנסיגנירט די אַפּרעשנז אין Eindruecke aus Galizien (1906), טעקסט וואָס שטעלט אים אין דעם שטראָם פון פּדיסקורס פון ציאָניזם פון צנטראַלער אייראָפּע. זיין קריאַנג פון דער יידישער געשיכטע איז טראַגיש און קאָהערענט מיט זיין אַלגעמיינער פילאָסאָפיע: ער האָט דיסקאָװערד די קראַפט פון יידן אין זייער נעענט־שטענדיקייט צום טבע און די עלעמענטאַרע װורצלען פון לעבן. זייער טראַגעדיע איז געווען אַז, קעגן זייערע ינסטינקטן אינגעװררצלט אין דער ערד, דער געשיכטע האָט זיי אָפּגעשניטן פון דער בוידן, טראַנספאָרמירנדיק סוף־אַנטל אַ פאָלק פון פּאָיאַנים אין אַ פאָלק יבער־שפּיריטואַליזד און דעקאַדענט.

דער דיאַגנאָסיס דאָס קוימס דירעקטלי צוױ דעם דער פּראָפּאָז פון Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen: דער אַסימילירטער יודיא איז, פאַר Lessing, דער פּאַראַדיגמאַטיש בײַשפּיל פון אַן אייבּער וואָס האָט אַקעפּטד דער Sinngebung פון אַנדערן — דער נאַציאָנאַלער דאַטש־עקאָל — אַטע שאָדן פון זיין אייגענער אַנקערדזש. דער חזירה אין פּאַלעסטינע האָט גענומען בײַ אים אַ סינס פון קלעקטיװ הילינג. אין דער מינאָריטעט וואָס האָט אנגעהויבן צו פּאָלער בעק דעם לאַנד פון פּאַלעסטינע, האָט ער געזען דער מעגלעך רעסטאָבלישמענט פון אַ פאָלק אויף זיין בוידן; מיטגליד פון Po'alei Zion, האָט Lessing קאָנסיװד דער רעסטאָבלישמענט אַז אַ סינטעסיס פון סאָציאַליזם און ציאָניזם, אַן אַנטװאָרט מײנען פּאָליטיש און ווַיטאַל צו דער דיסאָריענטאַציע פון דער מאָדערן יוד.

די דאַנקן דאָס איז אויך, לאָמיר ניט באַהיד, האָביטעד דורך טענשנז. דער ביזשן פון אַ יוד "יבער־שפּיריטואַליזד און דעקאַדענט" אָפּגעשניטן פון דער ערד קען זיך דרעהן גיפאַרלױ קעגן אַלײן, און Lessing האָט געװוסט דאָס: עס איז אַיינער פון דער טיפע קוילן פון זיין קאָנצעפּט פון jüdischer Selbsthaß (הײס פון אַלײן יידיש), וואָס ער וועט דעװעלאָפּ שפּעטער אין דער צי־שריפט פון 1930 טראַגנד דאָס טיטל, און וואָס איז די רעדיאָגראַפיע קליניש פון אַן אינטאָקסיקעישן קולטוראַל וואָס ער האָט אַלײן פאַרנעמ סטאַרבן.

דער דֵנקער פון גיסטארייע ווי דיכטונג איז געווארן זעלבסט אַ ציל פון דער גיסטארייע וואָס איז אין גאַנג. Theodor Lessing איז געווען איינער פון די מערסט-הַסנואָים מענטשן פון דער Weimar רעפובליק. אַלס אַ Yid, ער איז געווען — אַנדערש אָלקערט פון די דײַטשישן-פּאַטריאָט Yidn Walther Rathenau און Fritz Haber — אַ דערקלערטער אַנטי-פּאַטריאָט, אַ מאָן וואָס האָט רעזיסטירט צו טראָגן די נאַציאָנאַלע שייכות מיטן שמאַטעס פון זיין.

צוויי אַפּערעס קריסטאַלּיזירן דעם שנאָה. די ערשטע איז דיין־מיידאָ. אין 1925, Lessing האָט צוגעציגן אַכציון צו דער פאַקט אַז די סיריע־מערדער Fritz Haarmann, וואָס האָט ווידסעריק שכן אין Hannover און וועלן דער פּראָצעס האָט פאַרברייטערט די נאַציאָנאַלע כּרוניק, איז געווען אַ פּוליצאַי אינפּארמאַנט אין Hannover. די אַפּענבאָרונג האָט דעם בינצו געבראַכט אַז זיי זאָלן אים אַוועקשטעלן פון דער דעקונג פון דער טריאַל. די צווייטע אַפּער איז פּאָליטיש און וועט צו אים פאַטאַל זיין אין לאנג ציט. בעשאס דער דײַטש־פּרעזידענציאַלער וואַלן פון 1925, ער האָט אָفּגעשריבן אין דער Prager Tageblatt — א פּראַגער צײַטונג באַראכטן אַלס אַנטי־דײַטש דורך די נאַציאָנאַליסטן — אַן אַרטיקל מיטן בליץ־טיטל: « Hindenburg : Null — Nero ? » (« Null — נירון ? »). צו מינערן דעם גלוריפיקאַטעד מאַרשאַל, די פּאַטראָן־פיגור פון דער דײַטשער רעכטס, צו אַ « null » וואָס קען ווערן אַ « Nero » : דער צוג האָט אַנטלעקט די נאַציאָנאַליסטיש הערד, און די אַנטיסעמיטיש אַטאַקן האָבן געפּלייט.

די שלאָגן פון זײַן הויז־פענצטער, זײַן דיפאַקטו־אַוועקטרײַבונג פון דער Technische Hochschule, דער עפּנטליכער האַרעסמענט וועלן ער איז געווען די שטיקער [Zakhor-online.com, אַרטיקל « Theodor Lessing און דער שנאָה־לזאַת »] : אַלץ דאָס פאָרמירט דאָס טעבל פון אַן דײַטשלאַנד וואָס איז געווען צו גיין פון דער שטוף פון סימבאָליש וויטפאָלגן צו דעם שטוף פון פיזיש וויטפאָלגן. Lessing האָט געלעבט די יארן אַלס דער בשׁתיקות פון וואָס ער האָט אָפּגעשריבן : די מיטאָלאָגיעס פון גיסטארישער זיין, ווען זיי פּיל אוממאַסקירט, ענטפערן נישט מיטן אַרגומענטן. זיי ענטפערן מיטן גוואַלד.

דער קומען פון היטלער צו מאַכט אין יאנואר 1933 זעגלט דעם גורל פון Lessing. אין מערץ 1933 פליט ער פון נאַצי־דײַטשלאנד און לאָגירט זיך אין Marienbad — Mariánské Lázně, אין דעם אמת־סדרי Czechoslovakia — באָדעם־שטאציע אין Bohemia וואס האט אים געגעבן אַ סכנה־פולע צופלוכט אַ פּאָאר שעות וועגן פון די גרענץ פון Reich. דער געאָגראַפיש אויסווייל, מוטיווירט דורך קרביות צו אַ דײַטש־שפּראַךדיקער קהילה און אַ नेץ פון עמיגראַנטן, וועט זיך אויסווייזן דעדלי.

דער 31 אוגוסט 1933, Theodor Lessing איז געשאָסן געווארן בײ זיך אין Marienbad דורך נאַצי־אַגענטן פון Bohemia. ער האט געהאט אימשעסציק איין יאָר. זײן טויט מאַכט פון אים איינס פון די ערשטע אינטעלעקטואַלע קרבנות פון נאַציזם בײַאַנד די גרענצן פון Reich — און איינס פון די מעסט סימבאָליש הײַנט. דער חזיר פון די מערדערס — איבערקרוין אַ גרענץ צו שיסן אין זיין בירו אַ פילאָסאָף אין גולות — זאָגט גענוג ווי פיל Lessing'ס רעדע שטערט האט. אַ שטאַט וואס איז געווען אין אָרט נאָר אַ פּאָאר חדשים שיקט מענער צו אַ אָטער לאנד צו מאַכן שטיל די שרײַבער פון אַ בוך וועגן דער אַבז אָד זינס פון היסטאָריע.

די טראַגיש אירוניע איז שלימ, און Lessing זאָלן, וואס ער האָט געקענט אים באַשאָוטן, וואָלט ער אָנערקענט די שטרוקטור: דער שרײַבער וואס האט דעניאָנסירט די מיתלאָלאָגיעס פון זינס־היסטאָריע איז ליקווידירט געווארן דורך די וואָס האָבן פּרעטענדירט צו אינקאָרפּאָרייט דעם אַבסאָלוט און טעלעאָלאָגיש זינס פון דײַטש היסטאָריע. דער Sinnlose — דער אַבזערד — וואס ער האט געמאַכט זיין פונדאַמענטאַל קאָנצעפּט, האט אַנגענומן פלײש דעם אָװנט פון אוגוסט 1933, אין אַ צימער פון באָדעם־שטאציע, אונטער דער פארם פון אַ קוגל.

א וואָרט מוז אָנגעזאָגט ווערן וועגן דעם פאַמיליננאָמען, כּיי ער טראָגט אַ לאַסט וואָס איז אייגן דער יידישער דײַטשער געשיכטע. דער נאָמען Lessing ברענגט צו דער מיזראַ פון יעדן געביל'דעטן לेזער מיטן אַלץ Gotthold Ephraim Lessing, דראַמאַטורג און פילאָסאָף דער דײַטשער אָפקלערונג, בערימט צווישן אַנדערע זאַכן פאַר זיין פרײַנדשאַפט מיט דעם פילאָסאָף Moses Mendelssohn. פון דעם פרײַנדשאַפט איז גאָרן Nathan le Sage (1779), א קלאָג פאַר רעליגיעזער טאָלערענץ און א געלײַט־פיגור פון יידישער עמאַנציפאַציע אין אייראָפּע.

עס עקזיסטירט קיין באַגרינדעטער קרובות־לינק צווישן די צוויי Lessing; די גלײַכנאָמיקייט איז וואַס זופעל קװײַ און ניט לינעאַזש. אָבער עס איז ניט אָנדיפערענט: אַז דער יידישער דענקער פון דער גאנצער אומזינעס־האַפס האָט געטראָגן דעם נאָמען פון דעם טשאַמפּיאָן דער אָפקלערונג וואָס האָט געפּלידערט פאַר יידישער וואירדיקייט, לייגט צו זיין טראַיעקטאָריע אַ ביטערע איראָניע וואָס די געשיכטע שיינט ניט צו האָבן אַרײַנדזשד דורך צופאַל, אָבער טאָקע זי שיינט האָבן זי אַרײַנדזשד ניט בנימין. דײַטשלאַנד וואָס האָט פּראָדוציאַרט Nathan le Sage האָט מערדערט אַ יידישע Lessing אין 1933. דאָ, דער זיכרון פון דעם נאָמען און די אַרכיוו פון דעם לעבן איז אַנטווערטן צו זיך אָן זיך קאָנפאָנדירן — איינער געלאָדן מיט סימבאָל, דער אַנדער מיט פאַקטן.

Theodor Lessing (1872–1933) — Karl Theodor Richard Lessing, געבוירן דעם 8טן פעברואר 1872 אין Anderten, ביי Hannover, אין אַ אַסימילירטער יידישער משפּחה. דאָקטור אין פילאָסאָפיע פון Erlangen (1899), ער האָט געלערנט בײַ דער Technische Hochschule פון Hannover אַביסערהײַט 1907 און האָט געגרינדט די Volkshochschule פון Hannover אין 1919 — דאס יאָר פון דער פובליקאַציע פון Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen. דנקער פון היסטאָרישן מיטוס, פון סאָציאליסטישן ציאָניזם, פון יידישן זעלבסטהאַס (Der jüdische Selbsthaß, 1930), ער בין געפּלוחן פון נאַצי־דײַטשלאַנד אין מאַרץ 1933 און איז דערמארדט געוואָרן אין Marienbad דעם 31סטן אַװגוסט 1933 דורך נאַצי־אַגנטן, לאַזנדיק אַ פילאָסאָפישע װערק וואָס האָט זיך סטוקנדיק אָפטדעקט אין דעם דרײַ־שנים פון די 21סטע יארהונדערט.

Friedrich Nietzsche (1844–1900) — דײַטשער פילאָסאָף דעם דעם שאַטן־גל שטײט איבער גאַנץ Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen. עס איז אין זײַן טראַדיציע אַז Lessing האָט באַהאָלטן אַז דער געשיכטע, געשטריפט פון אָביעקטיװער גילטיקײט, איז בלויז אַ מיטישע קאָנסטרוקציע דירך אַ אומבאַקאַנטער מציאות. די nietzscheaner גענעאָלאָגיע פון אידעאלן און די קריטיק פון דער מאָנומענטאַלער געשיכטע האָבן געגעבן צו Lessing די קאָנצעפּטואַלע אָסטן פון זײַן גרודער װעגן די Sinngebung, וואָס ער האָט אַהין־געשאָבן צו נאָך רדיקאַלערע שלוסן ווי זײַן רבי.

Theodor Lipps (1851–1914) — דײַטשער פּסיכאָלאָג און פילאָסאָף, פּראָפעסאָר אין Munich, תאָוריטיקער פון דער Einfühlung (אַסתעטישער עמפּאַטיע). פון 1895 אָן, Lessing האָט געלערנט פּסיכאָלאָגיע מיט אִים אין Munich. דער רבי האָט באַפעסטיקט בײַ דעם יונג־פילאָסאָף אַ חלוטע אָפמערקונג צו דער סובדזשעקטיװער און פּסיכאָלאָגישער דימענסיע פון דער גוועלונג — אָן וואָס די צענטראַלע תזה פון דעם בוך, דער געשיכטע ווי אַ פּראָיעקציע פון דער מענשלעכער געיסט אויף אַ שטומער וווירקליכקײט, האָלט זיך נישט די אַנתראָפּאָלאָגישע טיפֿקײט וואָס זיא האָט.

Paul von Hindenburg (1847–1934) — דײַטשער מאַרשאַל, מיטאָלאָגיזירטער העלד פון דער גרויסער מלחמה, צוקונפטיקער פּרעזידענט פון דער Weimar־רעפּובליק אַביסערהײַט 1925 און, אין יאנואַר 1933, אונטערשרײַבער פון דער נאָמיניישן פון Hitler ווי קאַנצלער. אין 1925, Lessing האָט פּובליצירט קעגן אִים דעם אַרטיקל « Zéro — Néron ? » אין דער Prager Tageblatt, וואָס האָט אָנגעצינדן אויף דעם פילאָסאָף אַ וועל פון אַנטיסעמיטישן הַראַסמאַנט. Hindenburg איינקערפערט לפי זײַן אויגן דער האָלערן פאַטריאָטישער מיטאָלאָגיע וואָס ער האָט געקעמפט: דער מענטש־סימבאָל דעסן געטאָן גרויסקײט איז גענוי דער פּראָדוקט פון דער קאָלעקטיװער Sinngebung.

Gotthold Ephraim Lessing (1729–1781) — דרמאַטוּרג און פילאָסאָף פון דעם דײַטשן אויפֿקלערונג, האָמאָנים אָן באַגרינדעטער קרבות צו Theodor. חבר פון Moses Mendelssohn, מחבר פון Nathan le Sage (1779), ער איינקערפערט דעם אידעאַל פון עמאַנציפּאַציע און רעליגיעזער סבלנות וואָס דײַטשלאַנד פון 1933 האָט אומגעשטורץ דורך דאָם שלאָגן אַ צווייטן Lessing, אַ יידישער דער מאָל. די האָמאָנימיע איז בלויז אַ דאָקומענטירטע צופֿאָל, אָבער זיא איז אַ אירוניע וואָס די געשיכטע, שטייער צום זינן, האָט נישט האָבן דער זאָרגסאַמקײט צו אונס פּאַרשוינן.

Moses Mendelssohn (1729–1786) — יידישער דײַטשער פילאָסאָף פון דעם אויפֿקלערונג, חבר פון Gotthold Ephraim Lessing און ינספּירירער פון Nathan le Sage. גרינדיקער פיגור פון דער Haskala (יידישער אויפֿקלערונג), ער איינקערפערט דעם פּראָיעקט פון קולטורעלער ינטעגראַציע פון דעם דײַטשן יידן — פּראָיעקט וואָס Theodor Lessing האָט פּאַסירט זײַן לעבן צו אַנאַליזירן, צו קריטיצירן און שלוסט צו בילן ווי אומגענוג, יא סך מער סכנוסדיק, אין זײַן Der jüdische Selbsthaß. זײַן געגנוואָרט אין דעם בוך איז דעמאָלט ינדירעקט אָבער סטרוקטוריװ: Theodor Lessing האָט געדאַנקט קעגן דעם ערבשאַפט אַזוי ווי אַרױס פון אִיר.

Fritz Haarmann (אום 1879–1925) — מאָרדער־מעל פון Hannover, אַרעסטירט און דורכגעפּרובירט אין 1924-1925 פֿאַר דער מאָרד פון פיר־און־צוואנציק יוּנג־מענער. זײַן פיגור קומט אַרײַן אין די געשיכטע פון Lessing ווען דער לעצטער האָט ריװילד פּובליקלי אין 1925 אַז Haarmann איז געװען אַן ינפאָרמירער פון דער hannovarian פּאָליציי, וואָס אִים האָט געקוימט אויסגעשלאָסן פון דער דעקונג פון דעם פּראָצעס. דעם עפּיזאָד איילוסטרירט די דיספּאָזיציע פון Lessing צו זאָגן וואָס ער זעט, כל שהוא דער פּרײַז, יא אפילו ווען די אָפדעקטע אמת שוצט פױַערטס־מענטשן און שטערט ינסטיטוציעס.

Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen בלײַבט אײנס פֿון די מערסט אויפֿרוענדיקע ביכער אין דער פֿילאָסאָפֿיע פֿון דער געשיכטע פֿונעם צוואַנציקסטן יאָרהונדערט. געשריבן אין די שפּיטאָלן פֿון דעם גרויסן קריג, פֿאַרהאַלטן דורך דער מיליטערישער צענזור, אַרויסגעגעבן אין אַן איבערגעניצטן דײַטשלאַנד אין 1919, האָט עס גלײַך פֿון אָנהייב אָן דעם שטעמפּל פֿון דעם וואָס עס האָט אָנגעקינדיקט: אַז די גרויסע דערציילונגען פֿון זין באַשיצן ניט יענע וואָס פֿרעגן זיי.

זײַן טעזיס — אַז דער זין פֿון דער געשיכטע איז אַ פֿיקציע וואָס דער מענטש דערציילט זיך כּדי ניט צו פֿאַרזינקען אין כאַאָס — האָט אין 1919 געקענט אויסזען ווי אַ ניטשעיאַנישע שפּעקולאַציע צווישן אַנדערע. דאָס לעבן פֿון זײַן מחבר האָט עס אָבער פֿאַרוואַנדלט אין אַ טראַגישן נבֿואות: דער טענקער וואָס האָט אָפּגעלײקנט די מיטאָלאָגיעס פֿון דעם היסטאָרישן זין איז אומגעבראַכט געוואָרן אין 1933, אין גלות אין Marienbad, דורכן בלוטיקסטן פֿון יענע מיטן. די לאָגיק פֿון דעם ווערק און די לאָגיק פֿון דעם גורל האָבן זיך צוזאַמענגעטראָפֿן מיט אַ גענויקײט וואָס מען וואָלט שווער אָנגערופֿן איראָניש, ווען דער טויט וואָלט ניט געווען זײַן לעצטע ווינק.

דאָס בוך טרעפֿט הײַנט מיט זײַן מאָדערניטעט. זײַן קריטיק פֿון דעם עוראָצענטריזם, זײַן אינטואיציע פֿון אַ מענטשלעכער אחריות צו די נאַטירלעכע יסודות פֿון לעבן, זײַן אופֿן צו טראַכטן פֿון דער געשיכטע ווי אַ קאָנסטרויִרטע דערציילונג אַנשטאָט ווי אַן אַנטדעקטע מציאות — אַלץ דאָס פֿאָרױסגעזעט דעבאַטן וואָס זענען ערשט אַ האַלבן יאָרהונדערט שפּעטער אויסגעבראָכן. די דיגיטאַליזירונג פֿון דעם טעקסט און זײַן פֿרײַן אַקסעס אױפֿן Internet Archive, דער Deutsche Digitale Bibliothek און דעם Projekt Gutenberg [„Geschichte als Sinngebung des Sinnlosen, לאָסינגס עסיי וועגן דעם זין פֿון דער געשיכטע (1919)"] דערמעגלעכן הײַנט יעדן צוריקצוקערן צו דער מקור, אָן קיין מתּווך.

אומצוטרענען פֿון דער ייִדישער פֿראַגע וואָס דורכגייט דאָס גאַנצע שאַפֿן פֿון Lessing, טראָגט דאָס בוך דעם שטעמפּל פֿון אַ מענטשן וואָס האָט פֿאַרוואָרפֿן די גרינגע טרייסטונגען — יענע פֿון דער נאַציע, פֿון דעם פֿאָרשריט, פֿון דעם פֿאַרזיכערטן זין. ער האָט דעם פֿאַרוואָרף באַצאָלט מיט זײַן לעבן. לייענען דאָס בוך בייַדט צו הערן די קול פֿון אַ דיסידענט וואָס, בײַם שוועל פֿון די עוראָפּעיִשע קאַטאַסטראָפֿן פֿונעם צוואַנציקסטן יאָרהונדערט, האָט זיך געעריקט צו זאָגן אַז דאָס דרינגט היסטאָריע אונדז קיין זין ניט, און אַז נאָר דעם מענטשן אַלײן טרעפֿט עס צו ענטפֿערן.

---