13,785 גרויסע פערזענלעכקייטן פֿון יידישקייט(43)

c. 352-427

Direktor fun der akademye fun Soura far 52 yor, er hot antsikhompt di shrayberay fun Talmud Bavli, di grestn compilatsye fun rabi-visn. Dos entsiklopedishe verk iz gevorn di tsentraln tekst fun yidishkayt far di 1500 yor dernokh.

IIIe siècle · Babylonie

חבר־עמל פֿון Rav אין Nehardea/Huzal, 1טער דור פֿון דער בבלישער Amoraim.

1854–1939 · Boukhara ; Jérusalem (Shchunat ha-Bukharim)

Geboyern in Bukhore in 1854, er iz gevorn der groys-rabiner fun der bukharishe gemeyne in Yerusholayim. Er hot geshribn an halokhe-verk, Likutei Dinim, in der shtil fun Ben Ish Haï, arusgegebn fun 1900 on in etera bolokim far fershidene kloles fun Shulkhen Orukh. Er hot oykh gefarkert zikh in der arusgebn fun di Neviim (Neviim Rishonim un Aharonim) in yidish-todzhik (bukhari) mitn Rav Shimon Hakham. Er iz bagribn oyf berg Zetim.

mort en 2022 · Tunis (origine) puis Marseille

Rov fun tunezer herkuft (geboyrn in Tunis loyts di homagim), arrivirt in Marsel in oyf-anfang fun 1960er, er iz gevoyrn rov fun La Rose-rayoyn in 1975. Moyl (mule) aroys-bakantn un gelert, er iz mekhaber fun halakhe-verk "Lev Hanoun". Er iz geshtorbn in Marsel in 2022 un iz oysgebrakht in Yisroel.

217–309

בבלי תלמודיסט

IVe siècle

« Nahota » האיז דורכגעגעבן די לערנישן פון ישראל צו בابליניע.

IIIe siècle · Babylonie

Talmid fun Rav, ibergebn fil traditsyes tsu Sura.

IIIe siècle · Babylonie

"Hamnuna דער אַלטער", תלמיד פון Rav; דער פיגור גייט אָיך אין דעם Zohar.

mort vers la fin du XXe s. (à l'âge de 90 ans) · Djerba (Tunisie), puis Paris (19e)

Groyser rov fun Djerba far eytser yorн, er leytete oyf di yidishe kehile djerbishe in Pariz durkh zeyne 17 letstn yorn, vu er gegrindet a talmud-torah un a kleyn yeshive « Torah we-Raḥamim ». Hiter fun traditsyes fun Djerba, er hot hinterlozn etlikhe verk; er iz begrorn gevorn in Yerushalayim (kver fun Givat Shaul), zayne levaye hobn zamlekh insonderheit R. Ovadia Yosef un R. Meir Mazuz.

212–297 · Babylonie

Chef de l'académie de Sura après Rav ; 2e génération babylonienne.

400

4th-century Palestinian amora and rabbi

IIIe siècle · Babylonie

תלמיד של רב; הגר לישראל שם למד עם ר׳ יוחנן

IVe siècle · Babylonie

תַּלְמִיד שֶׁל רָבָא, הִעֲבִיר אֶת תּוֹרָתוֹ; דּוֹר רְבִיעִי.

IIIe siècle · Babylonie

Dayan fun Bavel, ershte dor, khaverte fun Rav un Shmuel.

IVe siècle · Babylonie

Talmid fun Rava, babiylonisher dialektiker ; 5-te dor.

vivant (contemporain)

Rabbin et professeur contemporain, maître de l'auteur, qui œuvra sans relâche pour localiser et préserver les manuscrits des sages du Maroc, y compris dans des lieux isolés. Il dirige l'institut « Machon Orot » (ainsi que l'institut Bné Yissakhar) et contribua à sauver de nombreux écrits abîmés.

sphère judéo-nord-africaine (portail Harissa)

Rov untertseykhnt unter di nomen Moshe Tapiero, oytor fun a tekst publicirt oyf Harissa.com, «Di vunder un der briv», teologishe iberlegung vegn di bezeykhnung fun vundern (oysvanderg fun Mitsrayim) fun rabonim-mekoyrim (Maimonides, Ramban). Di sayf git nit deyts nisht keynim geografishe herkunft.

300–400

Babylonian rabbi

280–356

Talmud Rav

300–375

amora fun Bavel

IVe siècle · Babylonie

דיסציפּל פון Rava, קאָלעגע פון Rav Papa; בּאָביליאַנער רִיכטער.

IIIe–IVe siècle · Babylonie

komertsant khosn un talmid-khokhem, vos hot zikh bavegt tsvishn Eretz-Yisroel un Bavel.

IIIe siècle · Babylonie

Dirigirte akademye ("sidra") far Rav; khokhem fun 1ster generation.

IIIe siècle · Babylonie

Amora blind, talmid fun baraytot; hot gedebatirt mit Rav Nahman.

v. 1958–2024 · États-Unis (famille originaire de Meknès, Maroc)

זון פון דעם Hakham Avraham Halioua, אָנקומענדיק פון Meknès (Morocc). ער איז געװעזן Roch Yeshiva פון דער Yeshivas Rabbeinu Chaim Berlin אין Brooklyn, סוקצעדנדיק צו זײַן שווער־פאָטער דער Rav Aharon Schechter ; געשטאָרבן אין 2024 אין 66 יאָר. זײַנע עלטערן, Rav Avraham און Masuda Halioua, זײנען געװעזן אָנטשטאָמט ווי דער פאַמיליעס Halioua און Toledano פון Morocc.

IVe–Ve siècle · Babylonie

הויפט פון Sura, קאָנטעמפּאָררי פון Rav Ashi; 6ער דור.

IIIe–IVe siècle · Babylonie

"Sinai", rosh yeshive fun Poumbedita nokh Rabba; talmid-khakhem fun barayses.

c. 500

Der ershter fun di Saboraïm ("taykhlers"), a tsvish-generation tsvishn di Amoraïm un di Gueonim. Di Saboraïm hobn tsugegeben tsum Talmud erklerungen un tsusatz-diskusyes, un hobn baeytrogn tsu der shlus-form fun dem tekst vi mir kennen em haynt.

IVe siècle · Babylonie

Kop fun Poumbedita nokh Rava; finfte generation babilonish.

280-352

Talmudisher master Bavel, direktor fun akademye fun Mahouza. Zayne diskusyes mitn Abayé (« Abaye-Rava-gesprekhim ») zainen tvishn di subtilste terutzim fun Talmud. Halakha folgt fast alemal zayns eytsoh kegn Abayé.

1988 · Israël

יזראַעליש זינגער און ראַפּער פון אַשכנעזיש אָפּשטאַמונג, געבוירן אין Petah Tikva, באַקאַנט אונטער דעם סטेדזשנאָמען Nechi Nech. גיווינער פון אַן Acum־פּרייז (בעסטער עמערדזשיג אַרטיסט, 2016) און אַן Acum־פּרייז אַלבום פון דעם יאָר (2017); ערשטער יזראַעליש ראַפּער וואָס האָט זיך אויפגעפיר אין Menora Hall (2022).

400–422

rabbin

m. 499

Der letster fun di Amoraim (meystrim fun Talmud), er fartik gemakht di redaksye fun Talmud Bavli vos Rav Ashi hot ongehoybn. Der Talmud (Bava Metzia 86a) zogt: «Rav Ashi un Ravina — sof horaah» (end fun der lernerei), vos farblondzhet di talmudishe tshure.

1935–2024 · Australie

Australish-israelishe rov (1935–2024)

1905–1983 · France

Filosof un sotsyolog fun Frankraykh, liberaler teoretiker fun internatsyonale bavegungen un groyser redaktsyonist. Oytser fun L'Opium des intellectuels.

1890–1955 · Alger

אינטעלעקטואַלע פיגור פֿון דעם algerischen יידנטום פֿון דעם 20טן יאָרהונדערט. אויטאָר פֿון "Jüdische Schriften – Die algerischen Juden und das öffentliche Leben" (Alger, 1957, posthum) און פֿון געלערטע אַרטיקלן.

1920–2008 · Égypte

filosof egypter

1928–2009 · France

Romanist un universitet amerikaner-frankruysher, nokgeblibener bashtelter fun Khurbn (familye deported un umgebrakht in Auschwitz), teoretiker fun "overfiction".

1999 · Israël

joueur de football israélien

1957 · Israël

rabbin israélien

c. 1900 av. J.-C. (tradition)

Matriarkhin fun dem yidishn folk, froy fun Yitzkhok un mamen fun Yaakov un Esav. Figur fun profetishe untersh-fershteybung, zi iz es vos hot dirigirt di faternshe segnun tsum Yaakov, azoy zikher-gemakht di kontinuitet fun der Abrahamisher Bris (Bereyshet 27).

1781–1869 · USA (originally Silésie autrichienne)

American Jewish philanthropist and educator (1781-1869), founder of the first Hebrew Sunday School in the United States (1838) and a founding member of the Female Hebrew Benevolent Society of Philadelphia; Gratz College is named in her honor.

1889–1957 · Inde

Jewish-Indian writer and educator (1889-1957)

1978 · États-Unis

femme d'affaires américaine

1917–2006 · États-Unis

אַמעריקאַנער בלו־באַסקעטבאָל שפּילער

1920–1998 · États-Unis

American basketball player

1848–1928 · Égypte (Le Caire)

Groys rabin (Hakham Bashi) fun Cairo 1891–1921 ; oytор fun Touv Mitzrayim un Nehar Mitzrayim.

1886–1958 · États-Unis

Rosh yeshive fun Kamenits, dornokh fun Torah Vodaas un Beth Medrash Elyon, eydim fun Baruch Ber Leibowitz.

1837–1921

belarus rov

1876–1925 · Empire ottoman

1922–1943 · Pologne

medlid fun der yidisher vidushtand in Poyln

1902–1944 · Reich allemand

froy-rabin daytshe

1900–1991 · Autriche

Biokemiker, er hot dersonn a frier test fun shvongersh, gegrunt oyf histidin in urin.

1876–1925 · France

Zhurnalist-korrespondent fun milkhome un frantseyzish ofitser, oytoyf fun milukhome-ertseylungs (rusish-yapomshe milkhome, operatsyes in Marok).

1847–1939 · Autriche

Esteraykhisher meynungsmakher un zhurnalist (1847-1939)

c. 950 av. J.-C. (tradition)

Legendere suverenin vos hot gebotet dem melekh Shlome tsu tseyn zayn khokhme (1 Melukhim 10). Zeyer treyfen simvolizirt di internatsyonale glantz fun dem malkhus Yisroel oyf ir hoydpunkt. Etiopishe traditsye makht far ir di ur-stamerin fun der shlomonis-dynasty.

c. 141-67 av. J.-C.

איינציקע רעגנדיקע קוועין פון Judée (76-67 פאָר חרבן), זי פּרעזידירט אַ צייט פון גאָלד פון שלום און וווהלפאָרט. פולּ־טייל מיטן Pharisees, זי פעררדלעכטע דער עפּנטוויקלונג פון ראַביניש אַקאַדעמיעס. דער Talmud (Taanit 23a) איז מעניאָנט איר הערשאפט ווי אַ צייט געבענשט ווו די רעגנס האָבן געפאַלן אין הילוכײ.

1915–1998 · France

Jewish singer from Algeria and Judeo-Arab culture, notable representative of houzi folklore

1932–1977 · États-Unis

Amerikaner fizikishe

1887–1976 · France

avoker, yurист, politiker un partizan frantsoyzish (1887-1976)

1905–1945 · France

rov, frantsoyzisher rezistler

1907–1994 · France

frantseyzisher rabin un rezistant

1930–2023 · France

groyser rav fun Frankraykh

1925–2008 · Irak

ערשטע Miss Irak אין דער געשיכטן

1899–1977 · Hongrie

(1899--1977) קלאַסיש פּיאַניסט; פּיאַנע לערער

1904–1963 · Ferrare (Italie)

געבּוירן אין Ferrara דעם 17טן מערץ 1904, צו אַ אַלטער יידישער פּאַמיליע פון דער שטאַט. אפאָזיציא צום פאַשיזם, ער איז אינטערנירט אין דער לאַגער Urbisaglia (1940–1941). נאָך דער ליבעראַציע ער ווערט קאָמיסאַר דעמאָלט פּרעזידענט פון דער יידישער קאָמוניטעט פון Ferrare. באַמוסטער בּיבליאָפיל, ער צוזאַמלט אַ רעמאַרקאַבל קאָלעקציע (בעסונדער די דריי אָריגינאלע אַדיציעס פון Orlando furioso פון Ariosto און העברעאיש/זעלטעne בוכים) וואָס איז דער ספּעטער געקויפט דורך דער ביבליאָטעק פון יוניווערסיטעט פון Bologna.

1939–2020 · Italie

italienischer Anwalt

XXᵉ s. · Jérusalem (Israël)

Yisroelik khokhem spetsyalist fun di yidishe kehiles fun Mizrekh (Irun, Afganistan, Vaytgeendik-Mizrekh) un institutyes fun Yerushalmi. Mekhaber fun derhlogn monografyes dokumentarne opgegeben in Yerushalmi.

1851-1902 · Lituanie

Hebreisher realist romancier (Ha-Dat ve-ha-Hayyim), sionist pulitsist.

1882–1962 · Bagdad (Irak)

Gelernt in rekt in Bagdad un Konstantinopel, er iz geven shoyfer in farshide­ne gerikt in Irak. Fun 1924 on, er hotn represent­irt a sakh mandate di Yidn fun Irak in Parlement un untershtitst di tsionist organizatsye fun Bagdad. Far 1936, er hot publiksirt an vikhtikn verk in arabish oyf der Konstitu­tsye fun koningri­kh fun Irak. In 1949, a militrish tribunal hobn im konde­mnirt vi tsionist (be­fray­yt nokh fir mo­natn).

1650–1673

17-ter-yorhundert Bohem rov

1862-1939 · Empire russe

Ershter hebreyisher biograf un modernerkrittiker, gegrindet Mi-Mizrah u-mi-Ma'arav.

1943–2014 · États-Unis

American police chief

1884-1955 · États-Unis

יידישער פּוֿעט און קריטיקער, מיטגרינדער פֿון דער גרופּע Di Yunge אין 1907.

1931–2015 · Johannesburg / Grahamstown (Afrique du Sud)

Geboyrn 12 januar 1931 in Johannesburg. Sotne-bibliothekar in Rhodes universitет (Grahamstown), dernaakh hoypt-bibliothekar un professor fun bibliothekonoyme in Witwatersrand universitет (Wits) zay 1973, emeritus-professor nokh 1991. Oytor fun mindestn zeks bikher un mer vi 150 artiklen in bibliografye. In 1999 iz er gevorn rate-bibliothekar fun South African Jewish Board of Deputies.

1894–1970 · États-Unis

amerikaner advokat

fin XVIᵉ – 1ère moitié XVIIᵉ s. (actif à Amsterdam à partir de 1604) · Amsterdam (Sépharades occidentaux, origine portugaise)

Alter marran portugezish (Paulo de Pina), er iz aroysgegangen in Amsterdam in 1604 un kumt tsurik ofn zu yidishkayt unter nomen Reuel Jesurun. In 1624 hot er gezamltsayt a dramatishn poeme in brider fun yidishkayt, oysgezogt fun zibn yunge menshn bey Shavues in der ershter shul fun Amsterdam (Beth Jacob).

1889–1971 · Israël

izreyler rov un shrayber

1863–1935

Rabinishe firer

1899–1990 · Israël

israelisher politiker

1921–2014 · Roumanie

israeli pedagog

1933–2019 · États-Unis

Rabbi, scholar, religious leader (1933–2019)

1880–1963 · Israël

ישראַלער רבי

1939 · Israël

homme politique israélien

1340–1397 · Allemagne

14th century daytshe yidishe froy geldloyer

1915–1995 · Israël

1862–1944 · royaume d'Italie

Italiyanisher ekonomist (1862-1944)

1949 · Italie

rabbin et médecin radiologue italien

1904–1943 · royaume d'Italie

italyan rov

né en 1949 · Rome

גדול־רבן פֿון Rome זינט 2001 און דירעקטאָר פֿון דעם Italian רביִנישן קאָלעגע, אויך דאָקטאָר פֿון ראַדיאָלאָגיע. שטאַם פֿון דרײַ דורות פֿון רבנים, ער איז אַ אנערקאַנטער שפּעציאַליסט פֿון Toledot Yeshu, וועמען ער האָט געװידמט זײַן בוך Il vangelo del Ghetto (Rome, Newton Compton, 1985) און עטלעכע סטודיעס אין La Rassegna Mensile di Israel.

né le 28 janvier 1953 (Paris) · France (Paris) ; famille originaire du Maroc

Frantsoyzisher akter geboyrn in Pariz in a sakh modest mishpokhe ; zayner eltern zaynen geven Maroka yidn mit sfaradi herkunft. Oyfgeviz in 1983 durkh Tchao Pantin (Tsezar fun bestn tsveyt-role), un tsezar fun bestn akter in 1989. Grose figur fun frantsoyzishn kino fun di yorn 1980-1990.

1948–2008 · Algérie ; Paris

Geboyrn in Alzhir in 1948, agrege/diplomirter in ebreyish, er iz geven lehrer fun sefaradesher tsivilizatsye bay INALCO un hot gelert der geshikhte fun yidn fun Nord-Afrika (Paris VIII) un yidn in der moderner tsayt (Paris I-Sorbonne). Anerkenter spetsyalist fun der geshikhte fun yidn Alzhir un Frankraykh, mekhaber fun 4 bikher un ikh glaykh 150 artiklen.

1875–1970 · Tchécoslovaquie

tshekisher rabiner

1918–1988 · États-Unis

amerikaner fiziker, Nobel-priz 1965, ener fun di grindern fun kvantum-elektrodynamik. Famos far zayner diagrammen un zayn talent fun pedagog.

1908–1991 · Roumanie/Vienne puis Australie (Sydney)

Geboyrn in Craiova (Rumeyne) in a yidisher mishpokhe, oyfgelernt in Vin, vioylshpiler. Antlofn Oysterayekh in 1939, er zezln zikh in Sydney. In 1945 er grindet Musica Viva Australia, vos iz gevorn di grestn organisatsye fun kamershe-muzik in der velt. Er ko-erfindertn tsu a model fun tsiper vos iz shtark geven genuts far fal-shirmn behemedik der milkhome.

1878–1958 · États-Unis

דײַטשער גענעטיקער און עמבריאָלאָג (1878-1958)

1956 · États-Unis

rabbin américain

1862–1936 · États-Unis

orientaliste et sioniste juif américain

1912–1960 · États-Unis

amerikaner politiker

1935 · USA

amerikaner computer-viseshtaftler, Turing-Award geviner (1985) far baytrogn tsum teorie fun algoritmen, geboyrn in yidisher mishpokhe in Boston.

1881–1960 · Allemagne

דײַטש פּאָליטיש פערסענלעכקײַט

1929–2026 · États-Unis

amerikaner politiker

1925–2020 · États-Unis

Amerikaner aero-ingeniyor

1934–2009 · Pologne

Ostraliysher biznesman (1934–2009)

1924–2021 · États-Unis

American rabbi and theologian (1924–2021)

1935 · USA

אַמעריקאַנער אַרקיטעקט און גראַפיש דיזיינער פון יידישער אָפּקומפּט, גרינדער פון דער TED קאָנפערענץ און מונטשער פון דעם טערמין 'information architecture'.

1928–2019 · États-Unis

אַמעריקאַנער פּאָליטיקער

1945 · États-Unis

économiste américain

1909–2001 · Bucarest (Roumanie)

Geboyrn 1909 in Bukarest in a yidisher familye, er hot zikh unkristlekht 1938 un iz gevorn lutherishn pfarrer. Imprizonirt un fartortert fertsn yor fun rumerishn komunistishn regimen, er iz mekhaber fun « Tortured for Christ » un « Christ on the Jewish Road ».

1906-1965 · Israël

יידישע דיכטערין, גערופן «די דיכטערין פון Jerusalem».

c. 2278-2270 av. J.-C.

Zun fun Sargon d'Akkad, er hot gekompft iber di sumere-un elamite-iruptstslndkeyn keydem er zol ophebn dos Akkadeshe Imperim. Zayne signer fun seykhes dokumentirn di etnik-un politishe terblungen fun erstn imperim fun der geshikhte.

1909–2012 · États-Unis

איטלקית נוירובּיאָלאָגיסטין

1895–1979 · Italie

italyenishe politikerin

1090–1130 · France

פראנצייזישער רבי

1925–2023 · Israël

Israeli Yiddish poet (1925–2023)