Haroun al-Rachid stelt Joden en christenen verplicht tot het dragen van onderscheidende kleding en gordel, eerste getuigde ghiyar

De Abbassidische kalief Haroun al-Rachid legde de *dhimmis* van Bagdad een kledingstuk en een gordel op die hen van de moslims moesten onderscheiden. De maatregel heeft een naam in het islamitisch recht: de *ghiyar*, de « differentiatie ». Hij verwees naar het pact dat werd toegeschreven aan kalief Omar, een tekst van late vormgeving die opsomde wat de beschermelingen zich dienden te ontzeggen — het bouwen van nieuwe gebedshuizen, te paard rijden, wapens dragen, de kleding van de gelovige nabootsen.

Wat Haroun in Bagdad instelt is dus geen uitvinding: het is de eerste aantoonbare toepassing, in de hoofdstad van het kalifaat, van een tot dan toe theoretische regel. De Joden en de christenen behielden de bescherming van de vorst, de vrijheid van hun eredienst en de autonomie van hun rechtbanken; zij betaalden daarvoor met een zichtbare status van minderheid.

De *ghiyar* werd vervolgens verlaten en later naar goeddunken van de heersers opnieuw ingevoerd — een teken dat hij minder aan het recht gebonden was dan aan de wil van elke vorst om zijn ijver te tonen. Het Lateraans concilie zou hetzelfde idee vier eeuwen later in het Westen overnemen, zonder dat daarin een ontlening gezien hoeft te worden: beide werelden zochten hetzelfde — een grens zichtbaar maken die het dagelijks leven dreigde uit te wissen.