14,401 גרויסע פערזענלעכקייטן פֿון יידישקייט(43)

482-565

Vizantiner tsar desn Novelle 146 (553) reglementirt di krie fun Torah in shules un forboten di Mishna. Zayn anti-yidisher shtutung fluste-dayerik di status fun Yidn in khristenhayt, ober feyld tsu oystraysn di talmud-lern.

1881–1954 · Royaume des Pays-Bas

niderlands-judisher rabi

XXᵉ–XXIᵉ s. · Tel-Aviv (Université de Tel-Aviv)

Professor fun mentshn-geografye in der Universitetl fun Tel-Aviv, direkter fun dem Environmental Simulation Laboratory. Mekhber fun hundert artikeln un tsvontsik visenshaftlekhe bikher vegn kompleksitet, shpatsyal-koginitsye un shteter.

c. 3200 av. J.-C. · Égypte (Abydos / Canaan)

Meylekh fun der predynastisher dinastie 0, der direktn forloyfer fun Narmer, bestaytikt durkh serekhim (primitive royale kartusha) gegraven oyf fleshn gefunen in Ober-Egupt (Tarkhan, Helwan), in Delta un oykh in Drom-Kneyen (Tel Lod, Tel Erani). Zayn keyver (B7-B9) in Abydos iz elter fun Narmers keyver in der zelber nekropol. Ershter meylekh desn nomen ersheynt sistematish in a serekh — grafishe eyfindung vos vet strukturirn di egiptsishe royale titlen far dray toyznt yor. Zayn prezents in Kneyen far-blikt di Egipts-Kneyenish kontaktn vos veln, toyznt yor shpeter, zayn dos dekor fun Yoysefs openthayl un der oysgang fun Egupt.

600–624

poet un eyner fun di anführers fun der yidisher shevet fun Medine Banu Nadir

1894-1975 · Pologne

Poetesh un shrayberim fun yidish, groyse figur fun frauenlikher dichtung fun XX yorhundert.

1910–1991 · Israël

Israeli politiker

1879-1956 · États-Unis

היסטאָריקער פון יידישער ליטעראַטור און זשורנאַליסט.

1819–1899 · Empire russe

historiker rusish

1896–1945 · Sarajevo (Bosnie), Vienne, Madrid

Geboyrn in Sarajevo in "eyn fun di eltste sefardishe mishpokhes fun Bosne-Herzegvine". Doktor fun Viyner universitet, spetsyalist fun yidish-sponish (ladino) un hispanishe literatur. Er hot gezamlt un shtudirt di shprokhneye un di yidish-sponish-romansas fun Bosne, Pristina un Skopye. Deported, er geshtorbn in Bergen-Belsen lager in 1945.

1286–1328 · royaume de France

frantseysisher dihter

1050–1096

German Jewish martyr

1824-1904

Russo-yidisher filantrop (1824–1904)

première moitié du XXe s. · Naltchik, Kabardino-Balkarie (Caucase du Nord)

Direktor fun a shul far yidn fun bergen in Nalchik in 1925. In 1923 er mekhin un farbraybert in Nalchik an alef-beys (bukh fun alef-beys) in der sprakh fun yidn fun bergen (yudeo-tat), in hebreyishn letarn. Grosfater fun Svetlana Aronovna Danilova, grunfester fun tsentrum "Tovushi".

1920–2019 · Royaume des Pays-Bas

1953–2021 · États-Unis

American labor leader (1953-2021)

1965–2022 · Chili

טשילenske zhurnalistin

1889–1982 · Allemagne

Germanish biznessman (1889–1982)

1848–1904 · Autriche-Hongrie

esterraykhisher shrayber (1848-1904)

1893–1971 · Autriche

Austrian aktor un shrayber

1919–2015 · Bohême (Příbram)/USA

Austrian-American נערװאָפסיכאָלאָג און נערװאָסערדזשאָן באַקאַנט פֿאַר holonomic brain theory פאָרשונג אין Yale און Stanford; פון דער Pribram משפחה פון Bohemia/Prague דאָקומענטירט ווי Jewish (קרוביים Alfred Pribram איז געווען אַ בעמערקנסװערטער Jewish עקאָנאָמיסט).

1861–1942 · Reich allemand

Deutscher Arzt

1893–1947 · Budapest, Heidelberg, Francfort, Londres

Sotsyolog geboyrn in Budapest in 1893 in a yidisher mishpokhe (foter ungarish, muter daytshe), klasisher figur fun sotsyologye un gründer fun sotsyologye fun vises. Autor fun "Ideologie un Utopie" (1929), er iz untergegebn in Haydlberg un Frankfurt, ehe er emigrirt tsu London (LSE) nakh 1933.

1818–1883 · Allemagne et Royaume-Uni

Deutscher filosof un ekonomist, grinder fun visen­shaft­likhn sotsya­liz­mus un oytor fun Das Kapital, fun a mishpokhe fun rabiner. Zayn gedank hobn umgeven­dlt di politishe ge­shichte fun der velt.

1886–1954 · Autriche

esteriker fotografer

1873–1916 · Francfort-sur-le-Main ; Göttingen ; Potsdam

Frankfurtban született egy olyan család tagja, amely a városban a XVI. század óta jelen volt. Csillagász és fizikus, Potsdam obszervatóriumának igazgatója. Az első világháborúban harcos, az orosz fronton (1915 vége) az Einstein-féle téregyenletek első pontos megoldását készítette, amelyet 1915 decemberében Einsteinnek közölt. 1916-ban meghalt.

1739–1809 · Württemberg, Allemagne

דער משפחה Kaulla (Caula/Kaulla) איז געװען אַ וויכטיקע משפחה פון יידישע הױף־באנקירס אין Hechingen און דעמאָלט Stuttgart, אין Württemberg. Karoline Kaulla (1739-1809), געבוירן אין Buchau am Federsee, טאָכטער פון בנקייִער Isaak Raphael און Rifka Wasserman, פירטע די פאמיליע־באנק, איז געװארן הױף־באנקיירין פון דער דוק פון Württemberg אַבער 1770 און האט מיטגעגרינדט די Royale Bank פון דער הױף פון Württemberg; זי גאלט אַלץ איינע פון די רייכסטע פרויען אין דייטשלאנד אין יענע צײטן.

1830–1915 · Autriche-Hongrie

Ukrainian-born Romanian physician and Zionist (1830-1915)

1835–1905 · États-Unis

אמעריקאנער ژורנאליסט

1889–1976 · États-Unis

daytsh politik personlik

1884–1952 · États-Unis

germano-amerikaner ringeríne un tsirkus-froye starker

1895–1942 · Autriche

אָסטרײַכישע שרײַבערין

1843–1926 · États-Unis

amerikaner rov

1887–1975 · Pologne

Fizish-chemiker polsh-amerikaner yidishr-herkunft, bikur fun radioaktivitaat un ko-oyfdeker fun protaktinium, farbanen fun Daytshland durkh natsishe fargolgungs in 1935.

1961 · États-Unis

cinéaste américain

1921–2016 · Royaume-Uni

Filmdekorateur

1885–1944 · Union soviétique

רוסיש רבּי

mort 1760 · Maroc

Jewish מאָראָקאַנער שרײַבער און פּאָעט (דער Rakhbam) פון דעם 18te יאָרהונדערט.

m. 1932 · Tunisie (Djerba)

Rebbe fun Djerba, mechaber fun Siftei Renanot, meforsh fun Tehilim.

c. 2690 av. J.-C.

לעצטער פּאַרוה פון דער II דינאַסטיע, ער האָט פאַראייניקט Egypten נאָך אַ צײַט פון שטערן. זיין פּונעראַלער געבוידע אין Abydos איז דער עלטסטער שטיין־געבוידע אין Egypten. ער האָט גיעפנט די וועג צו דער III דינאַסטיע און צו דער עראָ פון די פּיראַמידעס.

1884–1956 · Bagdad, Beyrouth, Le Caire, New York

Zun fun tekstil-handlern Aboudi Zilkha, er grundet in Baghdad in 1902 di Zilkha Bank, vos er farshpreyzt tsu Beirut, Damask, Kairo, Aleksandria, Zhenev, Pariz un Nyu-York. Er emigrirt tsu Nyu-York in 1941-1942 un shtarbt dort in 1956. Zayne zin (Ezra, Selim, Abdullah, Maurice) veytern di finanshe aktivitet.

c. 2580 av. J.-C.

Farao fun der IV. Dynastie, boyershn fun der Groyser Piramide fun Gize. Zayn hershn reprezentirt di apogee fun der tsivilizatsye fun dem Altn Rayekh Egyptn, in kontekst vos di patriarkhe traditsye fun Tanakh zikh situnt.

c. 2558-2532 av. J.-C.

פּאַראָ פֿון דער IV דינאַסטיע, בנין־קדמון פֿון דער צװיאנדער פּיראַמיד פֿון Gizeh און דעם גרויסן Sphinx. זײַן קאָמפּלעקס־מתבע מוטשום די מאַכט פֿון דער עגיפטישער גאָטלעכער מאָנאַרכיע אין איר הויכשטן.

1944–2024 · États-Unis

zinger, lieder-shrayber, romanzshrayber, kronikler un amerikaner politiker

1911–1943 · Royaume des Pays-Bas

écrivaine néerlandaise

1886–1979 · Allemagne

daytshe feminiskin

1911–1963 · Hongrie

קאָמפּיוטער טעכנאָלאָג, איינער פון די ערשטע פּראָגראַמערס; פּיאָניר פון נומעריש וועטער פאָרקאַסטן.