Massamoorden van Podlachie

In de kleine stadjes van Podlachië, aan de grens van Polen en Wit-Rusland, werd de komst van de Duitsers gevolgd door een reeks massamoorden gepleegd door de Poolse buren van de slachtoffers, onder de ogen van of met de aanmoediging van de Duitse detachementen, maar met eigen handen. In Wąsosz, in Radziłów, en vervolgens in Jedwabne werd de joodse bevolking op het marktplein bijeengedreven, afgeranseld en daarna opgesloten in een schuur die men in brand stak. Szczuczyn en Tykocin volgden.

Jedwabne is de naam van deze gehele reeks geworden na het boek van Jan Tomasz Gross, dat in Polen een publiek debat van zeldzame hevigheid heeft ontketend en het Instituut voor Nationaal Geheugen ertoe heeft gebracht het onderzoek te heropenen, met een gedeeltelijke opgraving. Wat deze stadjes ons verplichten te aanschouwen is niet de Duitse bevel, maar wat dat mogelijk heeft gemaakt daar waar het niet gegeven hoefde te worden.