7.063 Grote Figuren van het Jodendom(41)
De mannen en vrouwen die de Joodse herinnering en het Joodse denken hebben gevormd — rabbijnen, dichters, filosofen, kabbalisten, geleerden. Elke figuur wordt een Groot Boek: zijn leven, zijn werk, zijn nageslacht.
Rabbijnen, geleerden, auteurs, bouwers of getuigen: sommige gestalten hebben de geschiedenis en het geheugen van hun lijn, hun gemeenschap of een heel volk getekend. De Grote Boeken van gestalten brengen deze persoonlijkheden samen — hun leven, hun werk, hun erfenis en de banden die hen met families en plaatsen verbinden. Een levende galerij van hen die de overlevering hebben gedragen.
Safi (Asfi)
Compté parmi les justes de Safi sur lesquels aucun détail biographique n'a été conservé.
Erfoud (Tafilalt)
Demi-frère utérin du Baba Sali, connu comme un homme sage, perspicace et spirituel en toutes matières, toujours empreint de joie. Il pratiquait un petit négoce et sa hilloula est célébrée le 24 Kislev. On raconte comment, dénoncé auprès du gouverneur cruel lors de la révolte des Arabes contre les Français, il échappa à la mort par sa finesse et sa ruse en offrant des présents à son délateur.
XVIIIe s. (par conjecture) · Safi (Asfi)
Vécut, selon une conjecture, dans la première moitié du XVIIIe siècle ou à la fin du XVIIe. Compté parmi les sages de Safi, il y fut moreh-tzedek et grand maître talmudique.
Ouarzazate
Membre de la famille de saints « Aït Nahmiash » de Ouarzazate. Sa hilloula, célébrée le 15 Eloul, rassemblait de nombreux juifs de la ville et des villages environnants.
Safi (Asfi)
Compté parmi les sages de Safi, où il est enseveli. Une lettre conservée par sa descendance le décrit comme « le juste, le sage parfait et accompli, pieux et saint, pour qui le soleil s'arrêta le jour de son repos ». Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan) rapporte que, décédé un vendredi vers le soir, le mérite du juste retint le soleil de se coucher afin qu'on pût l'enterrer avant Chabbat, le cimetière étant éloigné de la ville.
c. 110-175
Leerling van Rabbi Akiva en meester van de Mishna. Echtgenoot van Brouryah, een van de zeldzame geleerde vrouwen van de Talmud. Zijn leerstellingen vormen een essentieel deel van de Mishna, en de anonieme mishnajot worden hem traditioneel toegeschreven.
décédé récemment (contemporain)
Rabbin contemporain, décédé peu avant la rédaction, qui n'épargna aucun effort pour retrouver, y compris dans des lieux reculés, des manuscrits de sages marocains. Il faisait appel à des experts pour déchiffrer et reconstituer les écrits abîmés, puis en finançait l'impression. Avec le professeur Rabbi Moshe Amar, il dirigea les instituts « Machon Orot » et mit à la disposition de l'auteur quelque 140 ouvrages de sa bibliothèque.
1892–1968 · Bursa/Istanbul (Turquie) puis Jérusalem
Born in Turkey in 1892, student of the sages of Bursa and Istanbul (including R. Shlomo Eliezer Alfandari). Founder in Jerusalem of the study centre « Chevrat Ahavat Chaim », he was a figure in the Sephardic community and father-in-law of R. Ovadia Yosef.
?–1938 · Paritchi, Minsk, Léningrad
Opperrabbijn (av bet din) van Paritchi daarna van Minsk, schoonzoon van Rabbi Eliezer Rabinowitch. Gevangen door de GPU onder de Sovjet-religiepersecutie, hij verliet Minsk en werd rabbijn van Leningrad in 1935, waar hij rond 1938 stierf.
début XIXe s. · Oran (Oranie, Algérie)
Rabbi van Oran, aangewezen als president (Av Beth Din) van de eerste rabbijnse rechtbank van Oran opgericht in 1835, samen met rabbijnen Jacob Sénanès en Farouz Karcenty als assessoren.
Maroc (Sefrou)
Rabbijn in Sefrou in de 18e eeuw; de achternaam Bonafad (waarschijnlijk van Provençaalse oorsprong, « goede feest » = vertaling van Yom Tov) is een gedocumenteerde joodse Marokkaanse naam in de Toledano-lijst.
1920-1997 · Zagoura, Meknès, Beer-Sheva
Né à Zagoura (sud du Maroc) le 22 Tamouz 5680 [1920], fils du rav Shaoul Dahan. Orphelin de père vers cinq ans, il fut conduit par sa mère à Meknès où il étudia douze ans à la yeshiva « Keter-Torah » auprès de Rabbi Raphaël Baroukh Toledano, qui l'éleva dans sa propre maison. Ordonné dayan vers 24 ans, il siégea comme juge à Meknès puis à Aflou (Algérie). Monté en Israël en 1949, il fut confirmé rabbin de Beer-Sheva en 1951 par les rabbins Ben-Zion Ouziel et Isaac Herzog, puis élu grand rabbin de la ville en 1959, charge qu'il exerça jusqu'à sa mort le 25 Elloul 5757 [1997]. Réputé pour son humilité, ses jeûnes cachés et son ascèse personnelle, il refusa toujours de publier ses écrits de son vivant.
XVIᵉ s. (vers 1570) · Fès et Taroudant (Maroc)
Rabbi in Fès en Taroudant, auteur van een bundel preken (Sefer Hadrachot) samengesteld rond 1570, in manuscript gebleven.
fin du XVIIIe siècle · Tunis (Tunisie)
Aan het einde van de 18de eeuw leefde Rabbi Moïse Crief in Tunis ; hij wordt aangehaald als auteur van een commentaar op het talmudische tractaat Nazir. Hij vormt de eerste opmerkelijke attestatie van de familienaam Krief/Crief volgens de onomastische notices (gebaseerd op Maurice Eisenbeth, Les Juifs de l'Afrique du Nord, 1936).
1530-1572
Opperoabbijn van Krakau, hij completeerde de Shoulhan Aroukh van Joseph Caro met zijn glossen (Mappah, « het tafelkleed ») die ashkenazische gebruiken weerspiegelen. Zonder de Rema zou de code van Caro een sefaradisch werk zijn gebleven; met hem werd het de universele code van het jodendom.
mort en 1580 · Salonique
Leerling van Rabbi Yosef Taitazak, ondertekenaar van de gemeenschapsregels van Salonika, docent aan de Calabria-Yashan-gemeente (Neveh Shalom), reputabel halakhisch arbiter 'bedreven in alle wetenschappen'. Gestorven in 1580.
Meknès
Petit-fils de Rabbi Shmouel Amar; dans la notice biographique ouvrant le « Dvar Shmouel », il rapporte l'existence de l'ancien cimetière juif de Tazda à Ouarzazate, acheté par les juifs depuis des temps très reculés.
Draa
Disciple de Rabbi David Halevi Draa, dont il reçut l'enseignement de la Kabbale.
XVIe s. (époque du Ari, il y a env. 450 ans) · Taroudant
À la tête d'un groupe de kabbalistes à Taroudant, il vécut à l'époque du Ari (il y a environ 450 ans) et forma de nombreux disciples. Son ouvrage « Heikhal haKodesh » fut publié par Rabbi Yaakov Sasportas et imprimé en 1640, avec les gloses de Rabbi Yehouda Asbaoni qui y introduisit l'enseignement du Ari, alors inconnu de l'auteur.
Salé
Originaire de Salé, auteur de « Méarat Sdé haMakhpela », abrégé en vers du « Otsrot Haïm ».
XVIIIe s. · Oufran, Mogador (Essaouira)
Fils de Rabbi Makhlouf Knafo. Nourrisson circoncis pendant les événements d'Oufran, il fut sauvé du bûcher : sa mère le lia sur son dos, s'échappa de la fenêtre à l'aide de draps et parvint après trois mois d'errance à Mogador (Essaouira), le visage et les mains noircis par le soleil. Il est l'ancêtre par lequel la famille Knafo se rattache aux « brûlés d'Oufran ».
1911–1997 · Larache / Ksar el-Kbir / Arcila (Maroc du Nord), puis Petah Tikva (Israël)
Rabbijn van de gemeenschappen van Larache, Ksar el-Kbir en Arcila in het noorden van Marokko, en vice-voorzitter van het rabbijnse gerechtshof van Casablanca. Na zijn immigratie naar Israël was hij Sefardisch-Opper-rabbijn van Petah Tikva en lid van de Raad van het Groot-Rabbijnaat.
né en 1937 · Brooklyn (communauté syrienne), New York
Rabbi van de Syrische joodse gemeenschap (uit Aleppo) van Brooklyn, hij richtte in 1968 het Sephardic Institute op en was lange tijd directeur van de Sephardic High School. Leerling van Rabbi Solomon D. Sassoon. Auteur van een uitgebreid Tora-commentaar dat traditionele letterlijke lezing (pschat) combineert met moderne geleerdheid.
XXe siècle · Damas (Syrie) ; New York (Lower East Side)
Hebreeuws- en Arabischdocent gedurende twee decennia aan de school van de Alliance israélite, hij was ook hazan van de gemeenschap Hebrat Adi Ezer in Damaskus (waarvan zijn broer Jacob de geestelijk leider was). Overtuigd van noodzaak te emigreren, leidde hij de gemeenschap Ahi Ezer van de Damasceense Joden in New York (synagoge aan 71st Street). Een biografische notitie van de Rav-SIG (JewishGen) presenteert hem als « a great leader ».
1751 · Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe est datée de l'an 5511 (1751), au XVIIIe siècle. Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
1813–1884
Oekraïense hazzan (1813–1884)
1772-1810
Achterkleinzoon van de Baal Shem Tov, chassidische meester en geniale verhalenverteller. Zijn Vertellingen (Sippourei Maasiot) zijn allegorische verhalen van ongekende mystieke diepte. Zijn onderwijs — « De hele wereld is een erg smalle brug, het belangrijkste is om niet bang te zijn » — blijft levend in het Bratslaver chassidisme.
IIe siècle · Galilée
Leerling van R. Akiva; verbonden aan de Tosefta.
Fès
Kabbaliste de Fès, auteur de « Tzenif Meloukha ».
Aït Bayout
Sa biographie est inconnue; selon la tradition il vint au Maroc comme émissaire (chadar) de la Terre d'Israël pour collecter des fonds destinés aux pauvres et aux élèves des yeshivot. Il est enterré au sommet du mont élevé Jbel Lekaria, près d'Aït Bayout. Vénéré tsadik, sa tombe fut longtemps modeste et d'accès difficile, et de nombreux récits de miracles lui sont attachés.
1848-1935 · Salé / Rabat
Né à Salé le 2 tévet 5608 (1848), fils de Rabbi Mordekhaï Enkaoua (famille originaire de Tolède) et de Beïda bat Rabbi Refael Bibas (famille des exilés de Castille). Élève de Rabbi Yissakhar Assaraf, il est nommé au tribunal rabbinique dès l'âge de vingt-deux ans et fonde vers 1900 une yeshiva à Salé. En 1918, les autorités françaises l'établissent président du haut tribunal rabbinique d'appel à Rabat et grand rabbin du Maroc, poste qu'il n'accepte qu'après avoir proposé en vain Rabbi Shlomo ibn Danan. En 1930 il reçoit la Légion d'honneur des mains du résident général Lucien Saint. Surnommé « Ner haMaarav » (la lampe de l'Occident) et « le Malakh Refael » (l'ange Raphaël), il meurt le 4 Menahem-Av 5695 (1935) à quatre-vingt-huit ans, et ses funérailles rassemblent des dizaines de milliers de personnes.
Fils du grand rabbin Rabbi Yossef Amar, il figure comme signataire de l'ancien acte d'achat du cimetière de Tazda à Ouarzazate, document conservé par R. David Tanzi de Marrakech.
seconde moitié du XVIIIe s. – après 1849 · Sanaa (Yémen)
Jemenitische dichter, broer (of naaie verwant) van negid Shalom Mansoura van Sanaa. Hij leefde in onzekerheid, zwerven van plaats tot plaats, zoals hij schrijft in het colofon van een gebedenboek uit 1832. Zijn belangrijkste werk, in rijmige proza, wordt beschouwd als de laatste maqama die in Jemen werd samengesteld.
m. 10 Kislev 1884 · Fès puis Safi (Asfi)
Ses ancêtres venaient de Fès, où il naquit ; il s'établit ensuite à Safi comme moreh-tzedek, puis av beit-din. Hiloula le 10 Kislev. Signataire d'une approbation de 1862 aux côtés des sages de Safi (Rabbi Avraham Azran, Rabbi Moché Raphaël Abicassis, Rabbi Yehouda Moyal, Rabbi Yehouda ben-Chlam Ohana, Rabbi Mimoun bar Yehouda Gabbaï, Rabbi Aharon ben Yaakov Nahmias). Le Rav Ch. Tzarfati loua sa Torah, sa sagesse, sa sainteté et sa crainte du Ciel. Décédé le 10 Kislev 5644 (1884), il fut longuement loué dans l'éloge funèbre prononcé par Rabbi Yehouda ben-Moyal, à Mogador. (La notice « Rabbi Massoud Rebbouh » de la même source paraît désigner ce même personnage.)
1800–1884 · Sanaa (Yémen)
Jemenitische wijze geboren in Sanaa, beroemd om zijn halakha-kennis; hij was raadsman (« opperhoofd van de raadslieden ») van de imam, zoals gerapporteerd door Yaakov Sapir tijdens zijn bezoek aan Jemen in 1859. Hij liet verschillende halakha-werken na, vooral over de wetten van rituele slacht.
1831–1915 · Rabat (Maroc), puis Jérusalem
Geboren in 1831 in Rabat, kaballist bijgenaamd « Hameloumad benissim » (rabbijn met reputatie van wondenbringer). Leerling van Rabbi David Ben-Shim'on, ging hij in 1854 naar het Heilige Land en werd vanaf de jaren 1860 gezant (chalia'h) van de Noord-Afrikaanse gemeenschap (« Éda Ma'aravit ») van Jeruzalem.
seconde moitié du XIXᵉ s. · Tunis (Tunisie)
Rabbi in Tunis in de tweede helft van de 19e eeuw, aangehaald door Joseph Toledano (« Une histoire de familles ») in de notitie gewijd aan de familienaam Boublil. Geen werken worden hem door de bron toegeschreven.
Marrakech
Kabbaliste célèbre, auteur du « Mikdash Melekh », commentaire sur le Zohar. Il fut le disciple de Rabbi Abraham Azoulay de Marrakech.
1900–1972 · Jérusalem (Yeshivat Mercaz HaRav)
Studeerde aan de jesjieva's van Ponevezh en Slabodka in Litouwen, emigreerde naar Palestina in 1924. In 1928 trouwde hij met Batya-Miriam, dochter van Rav Abraham Isaac HaCohen Kook. Na de dood van Rav Kook (1935) viel hem de leiding van de jesjieva Mercaz HaRav toe; hij gaf daar wekelijkse lessen. De familie Raanan-Kook bewaarde en publiceerde de geschriften van Rav Kook (zie studies van E. Henkin, Hakirah).
XIXe–XXe s. (décédé avant l'impression du siddour) · Habban (Hadramaout, Yémen)
Wijze uit Habban die een siddoer (gebedenboek) samenstelde op basis van de eigen tradities van Habban, met inbegrip van de baladi- en shami-gebruiken uit Jemen. Hij leefde niet lang genoeg om de eerste druk te zien: het werk werd voltooid door zijn zonen en zijn schoonzoon Avner Maatuf.
XIXe–XXe s. (dates précises non trouvées) · Habban, Hadramaout (Yémen)
Rabbi van Habban die een siddur (tiklal) samenstelde gebaseerd op habannitische tradities, gecombineerd met de Jemenitische baladi en shami-riten. Hij stierf voordat het werk voor het eerst werd gedrukt, voltooid door zijn zonen en zijn schoonzoon Avner Maatuf.
Zagoura
Père de Rabbi Mishaël Makhlouf Dahan, établi à Zagoura (sud du Maroc), dont la généalogie remonterait selon la famille jusqu'au roi David. Il mourut alors que son fils Mishaël avait environ cinq ans.
Ouarzazate
Disciple réputé de Rabbi Yossef Pinto; selon le récit, il apparut à ses côtés aux juifs de Ouarzazate montant en Terre d'Israël sur la route de Tichka.
XVIIIe s. · Sefrou
Dayan (juge rabbinique) de la ville de Sefrou. Sous le règne du sultan Moulay el-Yazid (1790-1792), il fut emprisonné avec son collègue Rabbi Shlomo Abitbol, semble-t-il à la suite de fausses accusations du gouverneur Hajj Abed el-Kebir. De lourdes amendes leur furent imposées et ils ne furent libérés qu'après paiement.
Netanya (Israël)
Descendant de la lignée Ouazana, il préside depuis une cinquantaine d'années la hilloula de Rabbi Avraham Ouazana célébrée à Netanya, en Israël, dans la continuité de celle qui se tenait jadis avec faste sur la tombe du saint au Maroc.
fin XVe s. (mort v. 1492) · Tlemcen puis Touat (Tamentit), Sud algérien
Afstammeling van Spaanse rabbijnen die naar de Maghreb vluchtten na de vervolgingen van 1391, de familie ging via Tlemcen voordat zij naar Touat emigreerde; Shelomo werd rabbijn van de grote handelsstad Tamentit. Toen de gemeenschappen van Touat in 1492 werden vernietigd, vluchtte hij maar stierf van dorst in de woestijn met zijn zoon rabbi Itshak, en werd begraven in de buurt van El Kandassa (regio Colomb-Béchar). Een koepel werd op zijn graf opgericht in 1905; hij werd de beschermpatroon van de gemeenschap, vereerd door Joden en Moslims tot aan de uittocht van 1961.
1600–1649 · Fès (Maroc)
Rabbijn van Fès, leerling van Rabbi Yehuda Ouziel. Auteur van een tweedelig Torahcommentaar, 'Pri Etz Hagan', en 'Guefen Poriah' (beiden gedrukt in Jeruzalem in 1904), evenals een verzameling responsa, 'Pri Megadim', die in handschrift is gebleven.
c. 100-170
Tanna, leerling van Rabbi Akiva, vervolgd door de Romeinen. Volgens de traditie verborg hij zich 13 jaar in een grot met zijn zoon en ontving daar mystieke openbaringen. De Zohar wordt aan hem toegeschreven. Zijn graf in Meron is de bedevaartplaats van Lag BaOmer.
Bzou
Tsadik enterré au sommet d'une colline escarpée faisant face à la tombe de Rabbi Yitzhak Israël Halevi, près de Bzou. Un jaillissement d'eau miraculeux y est rapporté.
XVIIIe s. · Sefrou
Dayan (juge rabbinique) de Sefrou. Sous Moulay el-Yazid (1790-1792), il fut emprisonné avec le dayan Rabbi Shaoul Yeshoua Abitbol à la suite des accusations du gouverneur de la ville, et libéré seulement après le paiement de lourdes amendes.
Ourika (Aghbalou), Sud du Maroc
Compté parmi les tsaddikim les plus renommés et vénérés du Maroc, surtout dans la région du Sud, il est enterré à environ 2 km du village d'Aghbalou, dans la vallée de l'Ourika ; sa hiloula a lieu à Lag Ba'omer. Selon une tradition, il était originaire d'Eretz Israël et vint au Maroc à une époque ancienne, son nom figurant dans les listes de Demnat parmi sept rabbins venus pour des conversions ; une autre tradition dit qu'il vint comme émissaire (chadar) pour collecter de l'argent au profit des pauvres et des étudiants de yeshiva. Sa première étape fut Marrakech, qu'il quitta faute d'entente avec les rabbins locaux. De très nombreuses légendes le lient au motif du serpent, ce qui explique diversement son surnom « Belhanch », et l'on rapporte le miracle d'une eau jaillissant de son tombeau.
1900- · Midelt
Né à Midelt en Tevet 5660 (1900), le mois même du décès de Rabbi Yaakov Abouhatsira, de parents charitables (Rabbi Moshé et Hanna), dont la maison était un lieu de rencontre pour les sages. Élève du melamed Rabbi Avraham Attia, il étudia surtout auprès des fils de Rabbi Yaakov Abouhatsira, en particulier Rabbi Massoud (père du Baba Sali et du Baba Haki), et apprit la Kabbale de Rabbi Yitzhak Abouhatsira. Ordonné au rabbinat à dix-neuf ans par Rabbi Massoud Abouhatsira, il épousa Esther et se consacra jour et nuit à l'étude, laissant des gloses kabbalistiques manuscrites, notamment sur les « Otzrot Haïm ». Sa hilloula est célébrée le 25 Iyar.
1850–1913 · Tunis (Tunisie)
Geteld onder de grote rabbijnen van Tunesië, zoon van Rabbi David Dana. Hij stichtte en leidde de yeshiva « Ḥevrat ha-Talmud » in Tunis, als reactie op de teruggang van het traditionele onderwijs door de Franse culturele expansie. Zijn talmoedische nieuwigheden werden posthum door zijn leerling gepubliceerd.
† 1949 · Allemagne/USA
German Orthodox rabbi and lawyer who challenged Nazi propagandist Julius Streicher in court in Berlin in 1933, emigrated to the United States in 1939, and authored 'Lies in Nazi Antisemitic Literature' (New York, 1940). Died August 21, 1949.
Fès
Av beth din (président du tribunal rabbinique) de Fès, réputé gaon et décisionnaire, auteur de plusieurs ouvrages de halakha et de responsa. En 1918, Rabbi Refael Enkaoua, estimant que la fonction de grand rabbin du Maroc lui revenait davantage, alla le consulter à Fès et lui proposa de partager charge et traitement ; après de longues discussions, ibn Danan se rangea finalement à l'avis d'Enkaoua.
c. 1940–2021 · Beni-Mellal (Maroc) ; Brooklyn / Flatbush (New York)
Geboren in het dorp Beni-Mellal in Marokko, gestuurd om te studeren aan de Schneider Yeshiva in Engeland voor zijn bar-mitzvah, verliet hij Marokko in 1967 en vestigde zich in Brooklyn. Daar richtte en leidde hij ongeveer dertig jaar lang de Marokkaanse kehilla van Flatbush en opende mede de sefarim-boekwinkel "Sisu". Hij overleed in 2021; zijn levaya en zijn rouwadvertentie zijn gedocumenteerd.
Ouarzazate
Frère de Rabbi Abraham Tanji; ses ossements furent transférés de Ouarzazate en Israël et inhumés au Har haMenouhot.
1040–1105 · Troyes (Champagne) ; études à Mayence et Worms (Rhénanie)
Geboren in Troyes rond 1040, hij studeerde in de yeshivot van Mainz en Worms en keerde terug naar Troyes waar hij een school stichtte en van handel (wijn) leefde. Hij wordt beschouwd als de grootste commentator van de Hebreeuwse Bijbel en de Babylonische Talmud. Zijn Talmud-commentaar staat in alle uitgaven sinds Bombergs eerste druk (jaren 1520) en de studie van Bijbel en Talmud begint nog steeds met zijn glosaria.
Meknès
L'un des grands sages de Meknès, auteur de l'ouvrage « Dvar Shmouel », imprimé à Casablanca en 1940.
1891-1956 · Erfoud
Né en 5651 (1891) à Erfoud, au Tafilalt, fils de Rabbi Aharon, il fut nommé Shmuel d'après l'ancêtre de la dynastie enterré à Damas, et son père le désigna « Rabbi Shmuel » dès l'enfance. D'une piété et d'une humilité rares, il étudia auprès de Rabbi Massoud Asaraf, puis à la yeshiva familiale sous Rabbi David Abouhatsira et Rabbi Moshé Tourjeman ; il connaissait presque par cœur les six ordres de la Michna et maîtrisait le Tanakh avec ses commentaires. Vivant dans le dénuement et refusant toute charge communautaire pour se consacrer à l'étude, il rédigea de nombreux novellae (hiddoushim) tous perdus lors des persécutions de « Ben-Kassem ». Décédé le 19 Iyar 5715 (1956), il est enterré à Erfoud, où sa tombe fut restaurée à l'initiative de Rabbi Yehiel Abouhatsira.
Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe le nomme « notre maître et notre rabbin, le Rav Soussan ben Amgar, dit ben Sebaoni ». Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
50–130
Joodse rabbi en wijze uit het late 1e/vroege 2e eeuw
XVIe s. (mort jeune) · Salonique
Neef (zoon van de broer) van Rabbi Mordechaï Matalon van Salonica. Jong gestorven, hij liet twee werken na, She'erit Ya'akov en Toldot Ya'akov. De familie Matalon behoort tot de rabbijnse lignees van Salonica in de 2e-3e generatie na de uitdrijving uit Spanje.
XXe s. · Meknès (origine), Tibériade, Bné Brak
Afkomstig uit Meknès, diende als rabbijn in Tiberias en leidde vervolgens een yeshiva in Bné Brak. Hij publiceerde de geschriften van Rabbi Raphaël Berdugo, een van de grote meesters van Meknès.
mort en 1774 · Tunis puis Nabeul (Tunisie)
Erudiete talmudist afkomstig uit Tunis, die aan de yeshiva van Rabbi Raphaël El-Fassi studeerde. Reisde in 1773 naar Nabeul naar zijn dochter, echtgenote van Rabbi Mardochée El-Guez. Gestorven in 1774, werd hij het voorwerp van populaire verering, met een bedevaart naar zijn graf.
Ouarzazate
Selon la tradition, il était originaire de la Terre d'Israël, l'un des dix sages venus anciennement d'Eretz Israël au Maroc. On raconte que, poursuivi par des brigands alors qu'il chevauchait, il pénétra dans un rocher où il disparut ; les musulmans en firent un lieu saint et bâtirent au-dessus une coupole. Il apparut ensuite en rêve à un juif local pour lui indiquer le lieu de sa sépulture à Ouarzazate, où les juifs commencèrent dès lors à se recueillir.
c. 1269-1343 · Empire byzantin
Zoon van de Rosh, hij schreef de Arba'ah Tourim (Vier Kolommen), een halakhische codering die het Joodse recht in vier delen structureerde — een architectuur die later door Joseph Caro in de Shoulhan Aroukh werd overgenomen. Zijn werk bouwt een brug tussen de Ashkenazische en Sefardische tradities.
m. 19 Tichri 1658 · Oufran (originaire de Gibraltar)
Compté parmi les sages de Gibraltar ; on ignore comment il parvint à Oufran. Selon une tradition, le nom d'origine de sa famille était Lévi, changé en ben-Chabbat après un miracle célèbre survenu un Chabbat : un lion ramena à la caravane, à l'issue du Chabbat, Rabbi Yaakov qui s'en était séparé le vendredi soir par respect de la sainteté du jour. Réputé grand rabbin. Décédé le 19 Tichri, enseveli dans la grotte d'Oufran, où son épitaphe le qualifie de « Rav pieux et kabbaliste à qui furent faits des miracles pour l'observance du Chabbat ». Hiloula le 19 Tichri. Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm et S. Vanunu (Arzei HaLevanon).
Marrakech
Sage de Marrakech, présenté comme compagnon de Rabbi Abraham Azoulay.
Taroudant
L'un des deux grands kabbalistes du cercle de Taroudant, auteur de « HaPerah Shoshan », redécouvert par la publication récente de ses manuscrits.
contemporain · Jérusalem (vieille ville)
Rabbijn, directeur van het Center for Kohanim in de oude stad Jeruzalem. Hij schreef een toegankelijke synthese over het gebruik van DNA om de oorsprong en verspreiding van het Joodse volk te traceren ('gen der Kohanim'), gepubliceerd door Devora Publishing.
Ouarzazate
Saint de la famille Nahmiash de Ouarzazate, sur lequel peu de détails subsistent. La tradition rapporte que, lorsque les Français voulurent tracer une route traversant le cimetière, l'ingénieur chargé des plans fut frappé de mutisme sur place ; l'incident fut attribué à la tentative de porter atteinte à la tombe du tsadik, et le lieu fut dès lors respecté.
m. 1997 · Pardès Hanna (Israël)
Descendant de la lignée Ouazana et frère aîné de Rabbi Shaul, il exerça comme rabbin du village. Monté en Israël, il s'établit à Pardès Hanna et décéda à Rosh Hodesh Adar II 5757 (1997).
Marrakech
Sage de Marrakech, présenté comme compagnon de Rabbi Abraham Azoulay.
XVIIe s. (impr. 1640) · Salé
Originaire de Salé, il publia le « Heikhal haKodesh » de Rabbi Moshe Elbaz, imprimé en 1640, en y insérant les positions du Ari.
XXᵉ s. · Yémen puis Tel-Aviv
Gerekend onder de grote oude rabbijnen van Jemen, hij was rabbijn van de synagoge « Torah en Gebed » in Tel-Aviv. Zijn zoon Rabbi Shmuel Tzabari is auteur van werken over halachische interpretatie en leidt de instellingen Darkei Aish in Bnei Brak.
Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe le nomme « le Rav Vaïsh ben-Yahya, dit Vaïsh ». Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm dans Malkhei-Rabbanan.
IIe–IIIe siècle · Galilée
Geleerde van overgang tanna-amora; stichtte een academie in Akbara.
m. 1830 · Tunis (Tunisie)
Talmoedische geleerde en rechter bij het rabbijnaat van Tunis, neef van Judah Cohen Tanugi. Auteur van meerdere halachische en exegetische werken gedrukt in Livorno en Pisa.
XVIIe s. · Salé
Sage de Salé, auteur des gloses accompagnant l'édition de 1640 du « Heikhal haKodesh », où il introduisit l'enseignement du Ari.
1669 · Safi (Asfi)
Compté parmi les sages de Safi, il vécut au XVIIe siècle, comme l'atteste une lettre retrouvée datée de l'an 5429 (1669).
Oufran
Le dernier des cinquante justes brûlés pour la sanctification du Nom (Kiddoush Hachem) à Oufran. La tradition rapporte qu'il consolait et encourageait ses compagnons face au bûcher, leur promettant la vie du monde à venir aux côtés de Rabbi Akiva, afin qu'aucun ne renie sa foi par peur du feu. En dernier, il ôta un anneau d'or de son oreille pour obtenir un peu d'eau, se lava les mains, récita le Chéma et se jeta dans les flammes ; on dit qu'une colombe de feu s'éleva alors vers le ciel. Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan) et Y. Ben-Ami.
XVIIIe s. (v. 1792) · Oufran (Ifrane de l'Anti-Atlas)
Chef (manhig) de la communauté juive d'Oufran et dernier des cinquante martyrs brûlés vifs pour avoir refusé de se convertir à l'islam, épisode connu sous le nom de « brûlés d'Oufran ». Selon les sources l'événement se situe vers 1775, 1790 ou 1792 (le Dr Issachar Ben-Ami donne l'an 5552 / 1792). Il encouragea ses fidèles à mourir pour la sanctification du Nom ; venu son tour, il arracha son anneau d'or pour acheter une cruche d'eau, se purifia les mains, récita le Chema et se jeta dans le feu. Les cinquante martyrs appartenaient aux familles Afriat, Knafo, Chriki, Sebbag et Amselem.
1472-1498 · Safi (Asfi)
Selon Rabbi Yossef ben-Naïm citant l'hypothèse du chercheur Rabbi Yaakov Toledano (dans son livre « Apiryon »), il fut l'un des grands d'Espagne établi à Safi. On lui doit un commentaire manuscrit ancien sur le Rachi de la Torah, dont le colophon indique : « achevé le lundi 18 Kislev de l'an 5228 (1472) à Asfi, par la main du modeste Yehouda ben-Habib ». On ignore s'il en fut l'auteur ou seulement le copiste.
Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe le désigne « diadème et sainteté d'Israël, le Rav Rabbi Yehouda ben-Moumou ». Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
Maroc (Rabat-Salé)
Rabbijn in Rabat-Salé in de 17de eeuw; lid van de Joodse Marokkaanse familie Bonafad ('Yom Tov'), gedocumenteerd in de Toledano-lijst.
c. 135-217
Patriarch van Judea en redacteur van de Mishna (c. 200), de eerste codificatie van de mondelinge wet. Dit monumentale werk is de grondslag van het gehele rabbijnse judaïsme en de basis van de Talmud. Eenvoudig « Rabbi » genoemd, zozeer was zijn gezag onbetwist.
XIIe s. · Maroc
Maître établi au Maroc auprès duquel Maïmonide vint étudier la Torah après avoir quitté Cordoue (Espagne), à l'époque où le Maroc était réputé comme centre d'étude.
Fès
Gaon renommé et décisionnaire reconnu de Fès. Il fut le maître de Rabbi David Halevi Draa, qui étudia la Torah auprès de lui à Fès après son arrivée au Maroc.
1680 · Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe porte : « notre maître et notre rabbin, le Rav Yeïsh ben-Moché », datée de l'an 5440 (1680). Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
Ouarzazate
Saint enterré à Ouarzazate, dont l'existence même était peu connue avant que Shaul Tanji ne la découvre lors d'une visite guidée. Un complexe imposant (hôtel, synagogue, salle de hilloula, ohel et stèle de marbre) s'élève sur sa tombe. L'épitaphe le décrit comme un rabbin saint « issu d'une souche pure de la lignée d'Aaron, versé dans les miracles, exauçant les femmes stériles et guérissant les malades » et donne son nom, Yihya ben-Baroukh HaCohen Azoug ; la date de son décès n'y figure pas.
Erfoud
Homme intègre et craignant Dieu, il comptait parmi les notables et les riches d'Erfoud. Grand marchand de céréales possédant des réserves de blé et d'orge, il consulta le Baba Sali lorsque de fortes pluies, un jour de Pessah, firent fermenter ses grains : le maître ordonna de tout brûler comme du hametz, ce qui fut fait durant hol ha-moëd. La tradition rapporte aussi son échange avec le Baba Sali au sujet du soutien à apporter à Rabbi Moshé Tourjeman, à la manière de Yissakhar et Zevouloun.
1885–1961 · Zliten et Tripoli (Libye)
Geboren in Zliten (Libië) in 1885, werd hij benoemd tot rechter (dayan) aan het rabbijnse tribunaal van Tripoli (vanaf 1933-1935) en werd hij de laatste grote geestelijke autoriteit van de joodse gemeenschap van Libië vóór haar uittocht. Na zijn dood in Tripoli bracht zijn dochter kisten en kisten documenten naar Israël: de archieven van het beth-din van Tripoli en de manuscriptcollectie (genizah/archief) van Rabbi Yissachar Hakmoun.
XIXe s. · Salé
Durant la seconde moitié du XIXe siècle, il fut le rabbin principal et le guide spirituel de la communauté de Salé. Il forma notamment Rabbi Refael Enkaoua, qui fut son disciple et son gendre et lui succéda à la tête de la communauté.
1686 · Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe est datée de l'an 1686 (XVIIe siècle selon le comput courant). Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
Guercif
Officia comme shohet-bodek (sacrificateur rituel) dans la communauté de Guercif, ville proche d'Oujda, non loin de la frontière algérienne. Il était le beau-père de Rabbi Mishaël Makhlouf Dahan, qui épousa sa fille Rachel.
IIIe–IVe siècle · Terre d'Israël
Israeli aggadist veelvuldig aangehaald; 3e generatie.
fin XVIIIe – début XIXe siècle · Tunis (Tunisie)
Tunesische rabbijn opgenomen onder de Wijzen van Tunesië (5de generatie), auteur van het werk Ushvuto le-Yitzhak (1825).
1285 · Draa
En 1285 il quitta le Draa pour Barcelone (Espagne). Ce fait atteste du lien maintenu entre le Draa et l'Espagne à cette époque, lien remontant aux XIe et XIIe siècles.
XVe – première moitié XVIe s. · Safi (Asfi)
Vécut au XVe siècle et durant la première moitié du XVIe siècle. Compté parmi les sages de Safi, il composa « Kaf-Nahat », un commentaire sur la Michna.
XVe s. · Safi (Asfi)
Vécut au XVe siècle. Vraisemblablement frère de Rabbi Avraham ibn-Zimra. On sait qu'il aida la couronne du Portugal, qui régnait alors sur Safi, lorsque les habitants se soulevèrent contre elle.
Bzou
Surnommé « Moul el-Berj » (le maître de la tour) et, par les musulmans, « Sidi Mohammed el-Mashzouz / el-Mokhfi ». Selon la tradition, il compte parmi les tsadikim venus de Terre d'Israël, figurant sur la liste des sept ou dix rabbins venus au Maroc à fin de conversion, citée dans l'ouvrage du Dr Issachar Ben-Ami « Les saints du Maroc et leurs prodiges ». Sa hilloula a lieu au mois de Hechvan.
Erfoud
Né à Erfoud, il fut ordonné par le Baba Sali, le Baba Haki et Rabbi Meïr, fils du Baba Sali. Il exerça comme shohet-bodek, mohel, enseignant (melamed) et prédicateur (darshan), et se distinguait surtout par sa crainte du Ciel. L'ouvrage « Maor Israël » rapporte que le Baba Sali ne donnait de lettres d'approbation qu'à quelques élus, dont cet auteur.
Salé
Originaire de Salé, auteur de « Mekom Bina » et « Shaaré Bina ».
1750 · Safi (Asfi)
Compté parmi les sages de Safi, il fut scribe des actes au tribunal rabbinique aux côtés de Rabbi Yossef Korkos. Tous deux, avec d'autres rabbins, signèrent en 1750 dans une responsa de Rabbi Eliézer d'Avila au sujet d'une réception de témoignage.
c. 180-279
Grootste Amora van Israël, directeur van de academie van Tiberias. Voornaamste redacteur van de Talmoed van Jeruzalem (Yerushalmi). Zijn onderwijs en zijn biografische verhalen nemen een centrale plaats in in beide Talmoedim.
c. 199-279
Grote Amora van Israël, hij stichtte de academie van Tiberias die de Talmoed van Jeruzalem voortbracht. Beroemd om zijn schoonheid en vroomheid, zijn tragische vriendschap met Resh Lakish is een van de meest aangrijpende verhalen van de Talmoed (Bava Metzia 84a).
XXe s. (dernier grand-rabbin d'Alep) · Alep (Syrie)
Laatste oppererabbijn van Aleppo, hij leidde de gemeenschap voor de emigratie. Hij is auteur van de Meir Tov, commentaar op de Tanakh (waarvan een deel over de Tehillim, eerste band verschenen in 2002).
Fès
Rabbin de Fès très soucieux de la conservation de ses écrits, craignant qu'ils ne connaissent le sort des livres perdus d'autres sages. Sa bibliothèque comptait plus de 10 000 ouvrages ; sollicité par des institutions académiques, il refusa toujours de s'en séparer, disant « mes livres sont mes fils ». Après sa mort, ses fils vendirent la collection à un « University College » de New York ; passés en fumigation, les livres prirent feu dans un entrepôt et la plupart brûlèrent, seuls quelques-uns subsistant.
Sage d'origine marocaine, il compta parmi les disciples de l'Ari (Rabbi Yitzhak Louria).
1835–1909 · Bagdad (Irak)
Voornaamste hakham van Bagdad in de 19de eeuw, autoriteit in de halakha en meester-kabbaliet. Vruchtbaar auteur van ongeveer zestig werken, vooral bekend door de Ben Ish Hai, uiteenzetting van de wetten van het dagelijks leven vermengd met mystieke inzichten, ingedeeld volgens de parshiyot en bestemd voor het grote publiek. Zijn uitspraken zijn nog steeds gezaghebbend onder de sefaraden.
1867–1930 · Alep (Syrie), Safed puis Jérusalem
Kabbalist geboren in Aleppo, zoon van Rabbi Mordechai Yedid HaLevi en leerling van Rabbi Avraham Ades. Hij verhuist in 1890 naar Eretz Israël (Safed) en vestigt zich in 1911 in Jeruzalem, waar hij wordt benoemd tot av beit din van de Aleppose gemeenschap. Hij liet handgeschreven en ondertekende cahiers van responsa na.
Tripoli / Libye
Wijze en kabbalist van de Joodse gemeenschap van Libië, figurerend onder de historische rabbijnen van Tripoli opgetekend door het Centrum voor Libysch-Joods erfgoed (galerij « Rabbijnen van Libië »).
fin XVIIIᵉ s. · Tunis (Tunisie)
Discipel van Rabbi Yits'haq Lumbroso, voorzitter van de rabbijnse rechtbank van Tunis, hij vormde meer dan honderd leerlingen volgens de iyoun-methode. Auteur van verschillende uitgegeven werken (door E. Moshe Hayim Zeitoun).
Grand rabbin décrit comme « hassid saint et ascète » (חסידא קדישא ופרישא), père de Rabbi Reouven Amar, associé à l'ancien acte du cimetière de Tazda à Ouarzazate.
1847–1925 · Rabat (Maroc)
Rabbi geboren in Rabat in 1847, zoon van Moché, gestorven in 1925.
1604 · Oufran
Fils de Rabbi Yaakov ben-Chabbat. Enseveli dans la grotte d'Oufran ; son épitaphe est datée de l'an « Machiho » (1604). Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
Ouarzazate
Fils de Rabbi Yaakov Cohen enterré à Taznakht, il servit comme dayan et cosigna des décisions avec les rabbins de Mogador (Essaouira), qui le décrivaient comme « le sage parfait, pieux et retiré, versé dans les miracles, dont la prière ne revenait jamais vide ». La tradition rattache l'un de ses saints ancêtres aux hassidim réunis autour du kabbaliste Shalom Sharabi pour hâter la venue du Messie. Il est décédé et enterré à Ouarzazate.
fl. 1748-1778 · Ouarzazate (originaire de Marrakech)
Fils du kabbaliste Rabbi Yaakov Pinto de Marrakech (oncle du célèbre Rabbi Haïm Pinto le Grand), il compta parmi les sages de Marrakech, où il cosigna un jugement rabbinique en 1748. Réputé « versé dans les miracles », il quitta Marrakech pour Ouarzazate — selon la tradition, en raison d'une intention de prière (kavana) divergente de celle des kabbalistes de Marrakech — et y tint une yeshiva de trente-cinq élèves près de Taourirt. Il cosigna encore un jugement avec les sages de Marrakech en 1778. Son ouvrage « Lekah Tov » (sermons sur la Torah, en trois parties) a récemment été publié ; il est enterré à Ouarzazate.
Oufran
Enseveli dans la grotte d'Oufran. Son épitaphe le célèbre comme « notre maître, couronne de notre tête, pieux et saint, diadème d'Israël, le Rav Yossef bar-Maimon ». Cité par Rabbi Yossef ben-Naïm (Malkhei-Rabbanan).
1885–1949 · Djerba (quartier de Hara Sghira) puis Zarzis, sud tunisien ; inhumé au mont des Oliviers
Geboren in 1885 te Hara Sghira (Djerba), zoon van Rabbi Avraham Boukris, studeerde hij onder Rabbi David Cohen Gdisha aan de zijde van Rabbi Haïm Houri. Vanaf 1915 was hij rechter en beslissingsautoriteit in de wijk Hara Sghira; in 1921 werd hij voorzitter van het rabbijnse tribunaal en rabbijn van Zarzis (zuid-Tunesië), na de emigratie van zijn voorganger Rabbi Shalom Cohen. Een straat en een synagoge dragen zijn naam in Yavné (Israël).
Taroudant
Kabbaliste du cercle de Taroudant, auteur de « Guinot Bitan », révélé par la publication récente de ses manuscrits.
Mogador (Essaouira)
Fils de Rabbi Moshé Knafo, tsadik de Mogador (Essaouira) réputé avoir écrit des dizaines d'ouvrages.
Rabbin marocain, dont la notice détaillée figure à l'entrée Haïfa. Il rapporte, au nom de son grand-père qui visita Oujda en route vers la Terre d'Israël, le souvenir de vieux Juifs « sans oreilles », mutilés lors du passage du sultan Moulay el-Yazid. En 1921, apprenant l'intention de décorer Rabbi Refael Enkaoua, il lui adressa une lettre élogieuse en vers.
Ouarzazate
Cité par Shaul Tanji parmi les saints de Ouarzazate sur lesquels aucun détail biographique n'est conservé (à distinguer de Rabbi Yossef Nahmiash, fils de Rabbi David, qui enseigna à Marrakech).
Ouarzazate
Tsadik enterré à Ouarzazate. Selon le récit rapporté dans « Keter Kedoucha » (histoire de la dynastie des tsadikim Pinto), il apparut avec deux de ses disciples aux juifs de Ouarzazate montant en Terre sainte, sur la route de Tichka, se présentant: « Je suis Rabbi Yossef Pinto ».
Ouarzazate
Cité par Shaul Tanji parmi les saints de Ouarzazate sur lesquels aucun détail biographique n'est conservé.
Safi (Asfi)
Compté parmi les justes de Safi sur lesquels aucun détail biographique n'a été conservé.
1–100
scholar and religious
1912–2009 · Hamadan, Téhéran (Iran), puis Rome / Los Angeles
Geboren in Hamadan in april 1912, zoon van Davoud Kohan, joodse koopman van de stad. Hoofdredacteur van de grote dagkrant Keyhan tijdens de Tweede Wereldoorlog, oprichter van het magazine Kavian, romancier en zeer productieve vertaler (Tolstoj, Dostojevski, Flaubert). Verbannen na de staatsgreep van 1953.
IVe siècle
« Nahota », bracht de leerstellingen van Israël naar Babylonië (« toen Rabin kwam »).
1912–2009 · Hamadan (Iran), puis Rome et Los Angeles (exil)
Politieke journalist, hoofdredacteur, oprichter van het weekblad Kavian en proloog vertaler van Russische en Europese literatuur naar het Perzisch. Geboren in Hamadan in een Joodse familie (vader Davoud Kohan), hij bracht ongeveer vijftig jaar in ballingschap door terwijl hij zijn literaire activiteit voortzette.
contemporaine · Boston (USA) / Israël
Docent Hebreeuwse Bijbel aan het Hebrew College in Boston en rabbi. Zij is auteur van verschillende academische werken over midrash en de Bijbel.
1987 · États-Unis
actrice américaine, comédienne
1890–1931 · Russie et Terre d'Israël
Pionier Hebreeuws dichteres, simpelweg bekend als « Rahel », geliefd figuur van de lyrische renaissance in Eretz Israël. Haar gedichten werden op grote schaal op muziek gezet.
1888–1982 · Israël
Israëlische politieke persoonlijkheid
1821–1858 · France
Franse actrice (1821-1858)
1991 · États-Unis
actrice
1898-1982 · Canada
Jiddische dichteres en novelliste, geboren in Galicië, gevestigd in Montreal.
1790-1871 · Italie
Hebreeuws poëtesse uit Triëst, een van de eerste vrouwen maskilot.
1921–2015 · Lituanie
Biologe, partisane van de getto van Vilna en historica van de Shoah.
1945–2023 · États-Unis
Amerikaanse sciencefictionautrice
1040–1105 · France
Franse rabbijn en Toracommentator
1924–2011 · Israël
Israëlische professioneel worstelaar
1797–1874 (Wikipédia hébraïque ; autres sources : v.1781–1874 ou 1778–1873) · Marrakech (Maroc)
Dayan (rechter) in Marrakech vanaf 5596, daarna av beit din (voorzitter van het rabbijnse gerechtshof) en rabbi van de stad tot aan zijn dood. Kabbalist bekend om zijn vroomheid en geleerdheid in heel Marokko in de 19e eeuw. Hij studeerde in de yeshivot van R. Chelomo Asbag en R. Yossef Harosh. Hij ondertekende zijn responsa met de afkorting RMBM (Rafael Masoud Ben Moha). Zijn gerechtshof wees honderden beschikkingen uit.
1877–1960 · Turquie
Turkse rabbi
1952–1992 · Venise, Trieste
Geboren in Venetië in 1952, behaalde hij zijn semikhah aan het Italiaanse Rabbijnse Collège in 1973 na studies aan de Yeshivat Merkaz haRav en het Makhon Lifshitz in Israël. Sofer (schrijver) en shohet, hij was rabbijn van Venetië en vervolgens van Triëst en werkte aan de versterking van de halakhische referentie in de gemeenschap. Hij stierf in Straatsburg in 1992.
Israël (Herzliya)
Israëlische econoom, professor (Reichman Universiteit / IDC Herzliya), auteur van talrijke wetenschappelijke werken op het terrein van financiën en economie (oligopolie en futuresmarkten, handelsliberalisering en binnenlands monopolie, quota's als opties, fiscale asymmetrie en futuresmarkten).
1959 · Israël
mort en 1891 · Séfrou (Maroc)
Rabbi en rechter in Séfrou, gestorven in 1891. Auteur, in samenwerking met zijn vriend Abraham Hlimi, van het werk Va-Yuggad le-Abraham. Zijn zoon Abner Jiani was ook rabbi in Séfrou (19de-20ste eeuw) en bracht lange jaren in Tunis door.
1865–1932
1902–1985 · France
Franse rabbijn
1813–1907 · Empire ottoman (Izmir/Smyrne)
Productieve Sefardische rabbijn, waarnemend opperrabbijn van Smyrna.
1870–1953 · Allemagne
Duitse arts (1870-1953)
1771–1833 · Allemagne (Berlin)
Duitse schrijfster, organisatrice van een beroemde literaire salon in Berlijn. Haar correspondentie was het onderwerp van een beroemde studie van Hannah Arendt.
1926–1997 · Espagne
Spanish basketball administrator (1926-1997)
1910-2001 · Pologne
Jiddische dichteres, grote stem na de Shoah.
1892–1969 · Le Caire, puis Londres
Geboren in Caïro in de Joodse familie Harari (zoon van Sir Victor Harari Pacha, hoog financier van het koninkrijk Egypte, en Emma Aghion). Verzamelaar en wetenschapper van Islamitische kunst — zijn naam blijft verbonden aan de « Harari-schat » (Harari Hoard) van middeleeuwse goudsmeedwerk — droeg hij bij aan de historiografie van Perzische kunst.
1924 (Bruxelles) – 1994 (Londres) · Bruxelles, Londres
Belangrijk marxistisch theoreticus van de New Left, universitair docent politieke wetenschappen aan de London School of Economics vanaf 1949. Zijn boek Parliamentary Socialism (1961), kritiek op Labour Party, en The State in Capitalist Society (1969) waren invloedrijk; hij voerde met Nicos Poulantzas een beroemd debat over staatstheorie (New Left Review, 1969-1976). Vader van David en Ed Miliband.
1943–2011 · Canada
Amerikaanse wetenschapper, Nobelprijswinnaar geneeskunde
IVe siècle · Babylonie
Dialettico babilonese, cognato di Rava; 4ª generazione.
1988 · Israël
footballeur israélien
1939–2019 · Israël
Geboren in 1939, gevechtspiloot van de Israëlische luchtmacht, gevangen genomen tijdens de Slijtageoorlog en drieënhalf jaar gevangen gehouden in een Egyptische gevangenis. Met drie medegevangenen redigeerde hij daar de Hebreeuwse vertaling van Tolkiens Hobbit (« de pilotentranslatie »), gepubliceerd in 1977 door Zmora Bitan en lange tijd beschouwd als een van de beste. Na zijn vrijlating commandeerde hij de luchtmachtbasis Ramat David.
1963- · Israël
Israeli poet, translator and linguist.
c. 1295-1294 av. J.-C.
Stichter van de XIXe dynastie, voormalige vizier die farao werd. Hoewel zijn regering kort was, startte hij de dynastie van de Ramessiden die de Egyptische geschiedenis een eeuw lang domineerde en vormt het meest waarschijnlijke historische kader van de Bijbelse Uittocht.
c. 1303-1213 av. J.-C.
Farao van de XIXe dynastie, vaak geïdentificeerd als de farao van de Uittocht. Zijn regering van 66 jaar werd gekenmerkt door monumentale bouwwerken (Abou Simbel, Ramesseum). De stèle van Merneptah, van zijn opvolger, bevat de eerste buitenbiblische vermelding van Israël.
c. 1186-1155 av. J.-C.
Laatste grote farao van het Nieuwe Rijk, hij weerde de invasie van de Zeevolken (waaronder de Filistijnen) af, die zich vervolgens op de kust van Kanaän vestigden. Zijn regering markeert de geopolitieke context van de periode van de Rechters in Israël.
1973 · Israël
Israeli rabbi, author and publisher
1911–2001 · Tunis, puis Paris
Geboren in Tunis, gestorven in Parijs. Zanger en componist van Arabisch-Andalusische muziek, belangrijk figuur in het Tunesische lied, vooral beroemd om zijn 'talils' (complimenten en wensen gericht tot gasten bij festiviteiten). Zijn repertoire wordt nog steeds gezongen in Joodse gemeenschappen in Tunesië, Israël en Frankrijk.
1890–1970 · Maroc (Meknès)
Geboren in Meknès, dayan en Av Beth Din van Meknès, posek en paytan; auteur van een Kitsour Choulhan Aroukh.
1747–1821 · Maroc
Dayan en groot geleerde van Meknes, referentie-autoriteit van het Marokkaans jodendom.
1881–1932 · Allemagne
Duitse rabbin (1881-1932)
XVIIe–XVIIIe s. · Italie
Père du médecin et poète Emanuel Calvo, désigné dans la notice encyclopédique consacrée à son fils comme un homme de savoir (« his learned father »). Il quitte Salonique pour Livourne avec son fils encore jeune, au tournant du XVIIIe siècle — déplacement qui installe cette branche de la lignée dans la communauté séfarade de Livourne. La documentation le concernant ne va, en l'état des sources consultées, pas au-delà de cette mention.
1722–1803
rabbijn
XVIIIᵉ–XIXᵉ s. (« dans les deux derniers siècles » selon la Jewish Encyclopedia) · Corfou (île ionienne alors vénitienne)
De Jewish Encyclopedia vermeldt hem in de lijst van rabbijnen die in Corfu hebben ambtsgezag. De familienaam De Semo staat expliciet vermeld onder de grote Joodse families van Corfu. De familie, naar Corfiotisch ritueel, kwam in de Italiaanse invloedsfeer terecht (Venetiaans Corfu, vervolgens migraties naar Triëst); een Victor de Semo was directeur van het gemeentelijk ziekenhuis van Pisa.
XIXe siècle · Le Caire, Alexandrie (Égypte)
Leden van een Sefardische joodse familie gevestigd in Egypte. Raphaël Suarès was vice-voorzitter van de Egyptische hypotheekbank (1880-1909) en richtte samen met Sir Ernest Cassel de National Bank of Egypt in 1898 op. Het huis Suarès Frères droeg bij aan de financiering van grote Egyptische werken en spoorwegen.
1954 · Royaume des Pays-Bas
Rabbi of Rotterdam
1923–2020 · Israël
Beta Israel high priest
1733–1777 · Empire ottoman
Ottoman rabbi
1800–1826 · Empire ottoman
Italiaanse rabbi
XVIIe s. · Le Caire
Welgestelde Joodse financier uit Caïro, meester van de Munt en belastingpachter in dienst van de Ottomaanse gouverneur. Hij beschermde en financierde Shabbetaï Tsevi tijdens diens verblijf in Caïro (ca. 1660-1662) en regelde zijn huwelijk met Sarah. Hij was ook een financiële steunpilaar van de gemeenschap van Jeruzalem, die voortdurend werd bedreigd door belastingen.
1909–1994 · Israël
Tunesische rabbijn
1900–1959 · Pologne et États-Unis
Poolse jurist, schepper van het concept "genocide" en architect van het VN-verdrag van 1948. Hij wijdde zijn leven aan de criminaliseering van massamoorden.
1685–1779 · Allemagne
Duitse astronoom en wiskundige
Benghazi, Libya / London
Libyan-born Jewish journalist and diplomat, chairman of the Union of Libyan Jews, who helped facilitate contacts between Israeli and Libyan officials, including a 2017 meeting on Rhodes.
1804–1893 · Empire ottoman
rabbi (1804–1893)
1754–1828
Engelse rabbijn
1701–1771 · Empire ottoman
chief Rabbi of Israel from 1756 to 1771
vers 1695–1771 · Jérusalem
Geboren in Jeruzalem in de familie Meyuḥas, was hij Rishon le-Zion van 1756 tot zijn dood in 1771. Hij is auteur van halakhische commentaren gedrukt in Salonniki. Zijn zoon Moïse Joseph Mordekhaï Meyuḥas was ook een aanzien rabbi van Jeruzalem.
1823–1896 · Maroc (Sefrou)
Rabbi-rechter, dichter en kabbaliet van Sefrou, auteur van Halakhah le-Moshe en Eden Mikedem.
1835–1888 · Empire russe
writer and rabbi (1835–1888)
1751–1827
chasidic rabbi and theologian
1910–1996 · États-Unis
Hongaarse universitair onderzoeker
1937–2009 · France
Franse rabbi
1728–1813 · Suisse
Zwitserse rabijn
1904–1988 · Rhodes (naissance), États-Unis (Californie)
Amerikaanse architect geboren in Rhodes in een Sefardisch Joods gezin. Hij was een van de figuren van de « mid-century modern » architectuur van Californië, pionier in het gebruik van staal en aluminium in woningbouw.
mort 1793 · Syrie (Alep)
Rabbijn en beslissingsautoriteit van Aleppo van 1740 tot zijn dood; centraal in de controversie der Francos in de jaren 1760.
1937–2016 · Israël
1681–1737 · Algérie (Alger)
Opperrabbijn van Algiers, afkomstig uit een geslacht van talmudisten, kleinzoon van rabbijn Salomon Zeror.
1823–1906 · Paris, Nice
Zoon van Louis-Raphaël Bischoffsheim, was hij bankier, politicus (afgevaardigde van de Alpes-Maritimes) en vooral grote wetenschappelijke mecenas: hij financierde en deed de Sterrenwacht van Nice bouwen, die hij aan de Franse staat schonk.