Joodse intellectuelen in Duitsland van Weimar

De Weimarrepubliek (1918-1933) was het toneel van een ongekende Joodse intellectuele en artistieke bloei in Duitsland, ter hoogte van de emancipatie en integratie in de lange negentiende eeuw. In filosofie en kritiek vernieuwden figuren als Walter Benjamin, Ernst Bloch, Theodor Adorno of Franz Rosenzweig het denken diepgaand; in kunsten en letteren speelden Kurt Weill, Arnold Schoenberg, Alfred Döblin of redacteuren en journalisten van de grote Berlijnse pers een vooraanstaande rol. Sigmund Freud, in Wenen, en Albert Einstein, in Berlijn, belichaamden de glans van de wetenschap. Deze gisting ontvouwde zich echter tegen een achtergrond van aanhoudend en groeiend antisemitisme, dat Joden tot zondebok van de crisis en van de verafschuwde moderniteit maakte. De machtsovername door de nazi's in 1933 brak dit « wedergeboorte » abrupt af: uitgesloten, vervolgd en vervolgens met de dood bedreigd, kozen de meeste van deze intellectuelen de weg naar ballingschap, waarbij zij een deel van de Duitse cultuur elders transplanteerden.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Jewish Virtual Library ↗