Het zionisme en de Joods-Arabische verhouding in het mandaatgebied Palestina

De periode van het Britse mandaat over Palestina (1920-1948) werd gekenmerkt door toenemende spanningen tussen de Joodse gemeenschap (de Yisjoev) en de Palestijnse Arabische bevolking, in het kader vastgesteld door de Balfour-verklaring van 1917, gunstig voor een « Joods nationaal tehuis ». De groeiende Joodse immigratie, lankaankopen en de bevestiging van de nationale ambities van beide kampen voedden terugkerende confrontaties: rellen in 1920 en 1921, geweld rond de Westmuur in 1929, en de grote Arabische opstand van 1936-1939. De Britse autoriteiten probeerden diverse oplossingen — onderzoekscommissies, het verdelingsplan van de Peel-commissie (1937), Witboek van 1939 dat Joodse immigratie beperkte — zonder de eisen te kunnen verzoenen. Enkele stemmen, zoals die van Judah Magnes, rector van de Hebreeuwse Universiteit, en de beweging Brit Shalom pleiden voor een binationaal staat en Joods-Arabische coëxistentie, maar bleven een minderheid en zonder blijvend effect. Het mislukken van deze pogingen opende de weg naar het VN-verdelingsplan van 1947 en de oorlog van 1948.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Jewish Virtual Library ↗