De Pardès en de vier interpretatieniveaus

Het acroniem PaRDeS duidt vier interpretatieniveaus van heilige teksten aan: pchat (letterlijke betekenis), rémez (allusieve betekenis), drach (homiletische betekenis) en sod (mystieke, geheime betekenis). Dit hermeneutische raster, dat populair werd in de middeleeuwen en geliefd bij kabbalisten, structureert het idee van een meervoudige diepte van de Schrift. De term roept ook het beroemde talmudische verhaal op van de vier wijzen die de 'boomgaard' betraden.