De nationale joodse rouw: Tisha BeAv en historische herdenkingen

Tisha BeAv (de negende dag van de maand Av) is de grote dag van collectieve rouw in het jodendom, die een periode van drie weken halftreur sluit geopend door de vasten van de 17de Tamoez. De traditie verbindt eraan de vernietiging van de Eerste Tempel door de Babyloniërs (586 v.Chr.) en de Tweede Tempel door de Romeinen (70 n.Chr.), evenals andere nationale rampen op deze datum verbonden, zoals de verpletterende val van de opstand van Bar Kokhba te Bétar (135) en, volgens de traditie, de expulsie uit Spanje (1492). De vasten, ongeveer vijfentwintig uur durend, gaat gepaard met rouwgeboden — afzien van wassen, het dragen van leren schoenen, zich verheugen — en de cantilleerde lezing van het boek Klaagliederen (Eikha) en elegische gedichten (kinot). Het rituaal keert de gebruikelijke kenmerken van de Shabbat en feesten om, onderdompelend de gemeenschap in een gedeelde ervaring van verlies. Door de eeuwen heen heeft deze herdenking de herinnering aan middeleeuwse vervolgingen, expulsies en, in de hedendaagse tijd, aan de Shoah geïntegreerd.

Bronnen & hulpmiddelen

• Sefaria ↗
• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan