De vraag naar het Nieuwe Testament en het jodendom (vervangingstheologie)

De christelijke vervangingstheologie (of supersessionisme) stelt dat, sinds de komst van Christus, de Kerk het volk Israël in het verbond met God heeft vervangen, waarna het jodendom als verouderd of slechts als voorbode van het christendom wordt beschouwd. Deze leer, die al in de eerste eeuwen door de Kerkvaders werd uitgewerkt, vormde lange tijd de basis voor een geringschattende kijk op het jodendom en voedde de « doctrine of contempt »: beschuldiging van deïcide, interpretatie van joodse ongelukken als goddelijke straf, verwachting van bekering der Joden. Zij heeft theoretisch bijgedragen tot legitimering van discriminatie en vervolging gedurende de christelijke geschiedenis. Na de Shoah ondernamen verschillende kerken een grondige herziening van dit paradigma. De voornaamste draai was de pauselijke conciliaire verklaring Nostra Aetate (1965), die de gezamenlijke beschuldiging van deïcide afwees en de blijvende geldigheid van Gods verbond met het joodse volk erkende. Kritiek op het supersessionisme blijft centraal in hedendaagse joods-christelijke dialoog.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Jewish Virtual Library ↗