De parabel en de mashal in de rabbijnse literatuur

De mashal (parabel of vergelijking; meervoud meshalim) is een centraal literair genre van de rabbijnse literatuur, alomtegenwoordig in de midrash-verzamelingen. Het bestaat eruit een theologische, ethische of exegetische waarheid op te helderen door een klein verhaal uit het dagelijks leven — vaak ingeleid door de formule « Waarmee moet dit vergeleken worden? » — vaak gebouwd rond een koning en zijn onderwerpen, afbeelding van de verhouding tussen God en Israël. De mashal gaat doorgaans samen met zijn expliciete toepassing, de nimshal, die de betekenis ervan afleidt. Als erfgenaam van bijbelse gelijkenissen en verwant aan antieke fabels, stelde dit middel de wijzen in staat abstracte leer voor iedereen toegankelijk te maken en de stiltes van de heilige tekst in te vullen. De dichtheid en vindingrijkheid van deze verhalen maken het een van de meest originele vormen van joodse intellectuele creativiteit, waarvan de invloed zich voortzet in de prediking, het volksverhaal en het ethisch denken.

Bronnen & hulpmiddelen

• Sefaria ↗
• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan