De Luriaanse Kabbala en haar concepten (tsimtsoum, shevirat ha-kelim, tikkoun)

Isaac Louria (1534-1572), bijgenaamd de Ari ('de Leeuw'), ontwikkelde in Safed, in het laatste deel van zijn korte leven, het invloedrijkste kabbalistische systeem uit de Joodse geschiedenis, grotendeels overgebracht door zijn leerlingen, in het bijzonder Hayyim Vital. Zijn kosmologie beantwoordt een fundamentele vraag: hoe kon een oneindige God ruimte maken voor een eindige wereld? Het articuleert drie belangrijke concepten: de tsimtsoum, de 'terugtrekking' of samentrekking van de godheid om plaats te maken voor schepping; de shevirat ha-kelim, de 'breking van de vaten' die het goddelijke licht niet konden bevatten, waardoor heiligheidsfunken in duisternis werden verspreid; en de tikkoun, de 'herstel' van de wereld waaraan de mensheid bijdraagt door het vervullen van geboden en bedoeling in gebed. Deze visie, die de exilsconditie en de ramp van 1492 in een kosmisch kader interpreteerde, oefende beslissende invloed uit op de sabbataïsche beweging, het chassidisme en het moderne Joodse denken, tot inspiratie voor bepaalde hedendaagse spiritualiteiten.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Sefaria ↗