De Joodse eschatologie: wereld die komt, opstanding van de doden

De Joodse eschatologie — de leer van de « laatste dingen » — ontwikkelde zich geleidelijk, vanaf de periode van de Tweede Tempel, rond verschillende begrippen die soms verschillend waren: de komst van het messiaanse tijdperk (yémot ha-Mashiah), de opstanding van de doden (tehiyat ha-metim), het Oordeel en de « wereld die komt » (olam ha-ba). Deze geloofsstukken, weinig ontwikkeld in de geschreven Torah, kregen vorm in de apocalyptische literatuur, de Mishna en de Talmoed, waar het geloof in opstanding een centraal beginsel werd, tot het punt dat het in de Dertien Beginselen van Geloof van Maimonides werd ingeschreven. Middeleeuwse denkers verschilden in hun interpretatie: Maimonides legde de nadruk op onsterfelijkheid van de intellectieve ziel en zag het messiaanse tijdperk op naturalistische wijze, terwijl andere autoriteiten insisteerden op een lichamelijke opstanding. De Kabbala voegde de leer van de transmigratiet van zielen (guilgoul) toe. Deze voorstellingen, variabel naargelang de stromingen, bieden een theologische tegenhanger aan het messianisme en blijven de hedendaagse Joodse religieuze gedachte informeren.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Sefaria ↗