De Dreyfus-affaire en gevolgen

De Dreyfus-affaire brak uit in 1894 met de onterechte veroordeling van kapitein Alfred Dreyfus, Joodse officier onterecht beschuldigd van verraad ten gunste van Duitsland. De onthulling van fouten en gerechtelijke manipulaties verdeelde Frankrijk diepgaand tussen dreyfusards en antidreyfusards, schrijver Émile Zola publiceerde in 1898 zijn beroemde 'J'accuse… !'. De affaire bevrijd een heftige antisemitische golf en stelde de verworvenheden van Joodse emancipatie en republikeinse universalisme in vraag. Theodor Herzl, die er als journalist getuige van was, zag daarin een bevestiging van de noodzakelijkheid van een Joodse staat, in de ontstaansgeschiedenis van zijn zionistische engagement. Dreyfus werd uiteindelijk in 1906 gerehabiliteerd. De affaire liet een blijvende indruk na op het Franse politieke leven en op het geheugen van modern antisemitisme.

Bronnen & hulpmiddelen

• Encyclopaedia Judaica — 2e éd., Keter/Macmillan
• Jewish Virtual Library ↗