Les Papyrus d'Éléphantine — Archives d'une garnison juive en Égypte

De papyri van Elefantina zijn een corpus van juridische, administratieve en religieuze documenten in het Aramees, ontdekt op het eiland Elefantina (Yeb), in Opper-Egypte, aan de Nubiaanse grens. Ze stammen van een Joodse militaire garnizoenbevolking in dienst van de Achemenidische Perzen in de 5de en 4de eeuw v.C. Deze archieven — huwelijkscontracten, eigendomsakten, officiële correspondentie — vormen een uniek getuigenis van een pre-rabbijnse Joodse gemeenschap die in de diaspora leefde met eigen religieuze praktijken. Het meest beroemde document is de brief gericht aan de gouverneur van Judea Bagoas (ca. 407 v.C.) waarin toestemming wordt gevraagd voor de herbouw van hun tempel van Yahou (JHWH), vernield door Egyptische priesters van de god Khnoem. Het bestaan van een Joodse tempel buiten Jeruzalem, met dieroffers, en de vermelding van een mogelijke goddelijke metgezellin (Anat-Yahou) hebben het begrip van het jodendom in deze periode ingrijpend veranderd.