Academy for Jewish Religion

Om te begrijpen waarom een pluralistisch seminarie in het New York van de jaren 1950 kon ontstaan, moet men terugkeren naar de Europese geleerde traditie die toen het Amerikaanse Joodse denken voedde. De naam van de Academy verwijst reeds naar figuren uit de Wissenschaft des Judentums, deze « wetenschap van het jodendom » geboren in negentiende-eeuws Duitsland, die de kritische methoden van filologie en geschiedenis toepaste op heilige teksten.

Onder de geleerden die deze erfenis over de Atlantische Oceaan droegen, bevond zich Max Schloessinger, wiens loopbaan de circulatie van ideeën en de porositeit van de kerkelijke grenzen illustreert, die later de Academy zouden kenmerken. Max Schloessinger (1877-1944) was een Duitse Joodse geleerde die in Amerika, Duitsland, Nederland en het Palestina onder mandaat werkte. Opgeleid in de vooraanstaande instellingen van de Germaanse wereld, werd hij in 1903 tot rabbijn gewijd aan de Lehranstalt für die Wissenschaft des Judenthums in Berlijn, nadat hij in Heidelberg, Wenen en Berlijn had gestudeerd, waar hij in 1901 een doctoraatgraad behaalde. Naar de Verenigde Staten geëmigreerd, voegde hij zich in 1903 bij de redactiecommissie van de Jewish Encyclopedia in New York.

Zijn verdere loopbaan onthuld reeds de spanningen van het Amerikaanse jodendom. In 1904 verliet hij de Jewish Encyclopedia om zich bij het Hebrew Union College in Cincinnati aan te sluiten als hoogleraar bijbelse exegese en bibliothecaris. Maar deze samenwerking was van korte duur: hij, Max Margolis en Henry Malter dienen hun ontslag in bij het College in 1907 vanwege hun steun aan het zionisme, dat in het gereformeerde instituut toen slecht werd verdragen. Dit soort breuk — tussen een geleerde en de ideologische orthodoxie van zijn aangesloten beweging — prefigureert de behoefte waarop, decennia later, een school die zich opzettelijk van partijdige loyaliteiten bevrijdde, zou antwoorden. Kritische geleerdheid, aandacht voor teksten en weigering om onderzoek aan een kerkelijke lijn ondergeschikt te maken, vormen aldus de intellectuele matrix die de Academy for Jewish Religion zich eigen zou maken.

De oprichting van de instelling is nauwkeurig gedocumenteerd. De Academy for Jewish Religion werd in 1956 opgericht als rabbijnse school. Haar naamgeschiedenis is op zichzelf al instructief: oorspronkelijk Academy for Liberal Judaism genoemd, vervolgens Academy for Higher Jewish Learning, ontving zij van de Regents van de Universiteit van de Staat New York een charter dat haar toestond rabbijnen te ordineren. Deze erkenning door de staat — het charter van de Regents — verankert de school van meet af aan in het Amerikaanse academische kader en niet alleen in de autoriteit van een religieuze beweging.

De keuze van een naam, en de opeenvolgende verlating ervan, getuigt van een zoeken naar identiteit. De term « Liberal » verwees naar een gereformeerde en progressieve kleur; « Higher Jewish Learning » benadrukte de geleerde dimensie; de definitieve naam, Academy for Jewish Religion, wist elk label van beweging uit om alleen het object vast te houden — de joodse religie in haar geheel. Deze evolutie is niet zonder betekenis: zij kondigt de pluralistische vocatie aan die het kenmerk van de instelling zou worden.

De school onderscheidt zich door een baanbrekende realisatie in de institutionele geschiedenis van het Amerikaanse jodendom. De Academy for Jewish Religion was de eerste rabbijnse school die een joodse vrouw tot voorzitster benoemde. Dit feit, vastgesteld in referentiewerken, plaatst de Academy in de voorhoede van de transformaties van het joodse geestelijkenambt in de twintigste en begin eenentwintigste eeuw, op een moment waarop ordinatie en leiding van seminaria in verschillende bewegingen nog steeds mannelijke bastions waren. Het seminarie is tegenwoordig gevestigd in Yonkers, in de staat New York, en berust op een pluralistische benadering van het jodendom.

Het doctrinaleharte van de Academy ligt in haar uitdrukkelijk weigering confessionele scheiding. Waar andere Amerikaanse seminaries zichzelf definiëren door hun toebehorting tot een stroming — hervormd, conservatief, reconstructionistisch, orthodox —, eist de Academy op alle lagen van het Joodse spectrum te verwelkomen en te dienen, inclusief degenen die zichzelf niet in enig beweging herkennen.

Deze houding antwoordt op een precieze sociologische realiteit, die de instelling zelf naar voren brengt. Als het oudste pluralistische Joodse seminarie van Amerika, dienend aan alle stromingen evenals niet-geaffilieerde joden, stelt de Academy for Jewish Religion van New York dat zij antwoordt op het feit dat 36% van de Amerikaanse joden verklaart niet tot de hervormd, conservatief of orthodoxe stromingen te behoren. De school presenteert zichzelf aldus als een institutioneel antwoord op de hervorming van het Joodse religieuze landschap, gekenmerkt door de erosie van klassieke denominationele toebehortingen. De Academy verstrekt rabbijnse, cantoriale en postgraduate studies, en beoogt zich te stellen tegen de uitdagingen van een getransformeerde en in transformatie zijnde Joodse gemeenschap.

Het Californische concept, geformuleerd door de tak van Los Angeles, biedt de meest expliciete definitie ervan. De Academy for Jewish Religion California is een transdenominationele instelling met lage residentiële status, gewijd aan de opleiding van rabbijnen, cantors, kapelanen en andere Joodse communautaire leiders, wier missie is leiders van geloof op te leiden die gevoed zijn door de wijsheid en tradities van de Torah, en in staat zijn Joodse gemeenschappen om te vormen tot plaatsen waar alle joden kunnen groeien naar volledige spirituele vervulling. De definitie van de term zelf wordt daarin zonder ambiguïteit gegeven: transdenominationaal judaïsme erkent dat alle stromingen en richtingen van het hedendaags judaïsme geldig zijn en authentiek Joods onderwijs en spirituele ervaring bieden. De geestelijken en leiders opgeleid op deze wijze verbinden zich ertoe joden overal ter wereld te dienen, onafhankelijk van hun ideologie of institutionele toebehorting.

De l'Academy to de geschiedenis ervan kan alleen volledig begrepen worden door haar geografische verdubbeling te volgen. Rond de millenniumwisseling inspireerde het New Yorkse model een initiatief aan de westkust, dat al snel zijn autonomie verwierf.

De Academy for Jewish Religion California werd ontworpen als een transdénominationneel alternatief voor meer gevestigde rabbijnse scholen, door twee rabbijnen uit Los Angeles, Stanley Levy en Stephen Robbins, later vergezeld door een derde, Mordecai Finley, die kort na de oprichting in 2001 president werd. De band met het moederhuis was aanvankelijk expliciet : oorspronkelijk ontworpen als een vestiging van de Academy for Jewish Religion gevestigd in New York, werd zij al snel onafhankelijk.

De beginjaren waren bescheiden en pragmatisch. In haar eerste jaren werd de school ondergebracht in een kleine tempel in West Los Angeles, voordat zij zich installeerde in het Yitzchak Rabin Hillel Center for Jewish Life van UCLA. De zorg voor toegankelijkheid stond centraal : zij ordineerde haar eerste drie rabbijnen in 2003 en bood studenten de mogelijkheid om rabbijnse studies voort te zetten terwijl zij ander werk bleven uitoefenen. Dit format met lage residentiële verplichtingen, dat breekt met het model van fulltime opleiding gereserveerd voor een beschikbare elite, verbreedde aanzienlijk het reservoir van toekomstige geestelijken.

De instelling wist ook interreligieuze banden aan te knopen. In 2010 werkte de school samen met de Claremont School of Theology om een Joodse component aan het interconfessionele curriculum van deze instelling toe te voegen. Ten slotte overschreed zij een groot symbolisch moment : in januari 2013 werd Tamar Frankiel president van de Academy for Jewish Religion, waardoor zij de eerste orthodoxe vrouw werd die een Amerikaanse rabbijnse school leidde, ondanks het feit dat de school zelf transdénominationeel en niet orthodox is. De paradox is veelzeggend voor de geest van het huis : de leiding van een instelling die voor alle stromingen open staat, kan toevallen aan een persoonlijkheid van orthodoxe traditie zonder dat dit in tegenspraak is met de pluralistische roeping van het geheel.

De wisseling van de jaren 2010 en 2020 markeert voor de Academy in New York een moment van consolidatie waarin het institutionele verhaal en objectieve gegevens samenkomen. De instelling combineert destijds een toegenomen legitimiteit met een meetbare expansie.

Als het oudste pluralistische joodse seminarium van Amerika, dienend aan alle stromingen en niet-aangesloten joden, vierde de Academy for Jewish Religion in Yonkers in 2021 haar accreditatie en ongekende groei ter gelegenheid van haar 65e verjaardag. De titel van de institutionele aankondiging zelf onderstreept het uitzonderlijke karakter van deze ontwikkeling, aangezien de school naar eigen zeggen in de voorgaande vijf jaar verdubbeld was in omvang. De accreditatie — een waarborg voor academische kwaliteit erkend buiten de zuiver religieuze context — valideerde hier een traject dat de instelling al lange tijd navertelde.

De omvang van de instelling, op schaal van een niche-seminarium, is gedocumenteerd: in 2023 telde de school negentien part-time docenten en tweeënzestig studenten. Deze cijfers, bescheiden in absolute waarde, krijgen hun betekenis in het licht van de eigenaardigheid van de bezette niche: de opleiding van een geestelijkheid voor niet-aangesloten randen en voor gemeenschappen die willen dat hun begeleiding bevrijd is van bewegingskwesties. De pedagogische structuur — part-time docenten, vaak zelf beoefenaars — volgt het model van onderwijs dat toegankelijk is voor studenten die al werkzaam zijn in het beroepsleven, een model dat men, zoals gezegd, ook in de Californische tak terugvindt.

De Academy neemt dus in de cartografie van Amerikaanse rabbijnse scholen een unieke positie in: noch gereformeerd, noch conservatief, noch orthodox, noch reconstructionistisch, maar stellig dwarsliggende. Zij verschijnt in referentiegebruiken onder de instellingen bevoegd om rabbijnen en kantoren te ordineren, naast de grote seminaria van stromingen, terwijl zij zich daarvan onderscheidt door haar geclaimde geloofsovertuiging-neutraliteit.

De geschiedenis van de Academy for Jewish Religion is die van een intuïtie die, geboren in 1956 in het naoorlogse New York, een diepe verandering van het Amerikaanse jodendom kon voorzien: de verspreiding van rigide confessionele bindingen en de opkomst van een omvangrijke niet-geaffilieerde joodse bevolking. Wat de school vanaf het begin voorstelde — een rabbijnse en cantoriale opleiding open voor alle stromingen — blijkt retrospectief minder een excentriciteit dan een juiste lezing van lange tendensen.

Van de geleerde matrix van de Wissenschaft des Judentums, waarvan figuren als Max Schloessinger doorgeefsluizen waren, naar de New Yorkse stichting van 1956, vervolgens naar de Californische uitbreiding van 2001 en de geaccrediteerde consolidatie van de jaren 2020, schetst de instelling een continuïteit: die van een jodendom dat de studie van teksten en de dienst aan de gemeenschap boven partijgrenzen stelt. De plaats gegeven aan vrouwen — eerste vrouwelijk voorzitterschap van een rabbijnse school, eerste orthodoxe vrouw aan het hoofd van een Amerikaans seminarie — bevestigt deze roeping van openheid.

Het behoort echter de voorzichtigheid van de historicus in acht te nemen: de twee Academies blijven instellingen van bescheiden omvang, waarvan de invloed zich minder in aantallen dan in symbolische betekenis laat meten. Hun toekomstige trajectorie — hun vermogen om hun economische model in lage residentialiteit in stand te houden, hun accreditering te handhaven en in te spelen op de behoeften van een hergroeperende diaspora — behoort nog tot het domein van het waarschijnlijke. Maar hun bestaan zelf getuigt ervan dat binnen het hedendaagse jodendom het pluralisme niet alleen voorstanders heeft gevonden, maar ook instellingen om het uit te dragen.