דלגו לתוכן
Zakhor
ספרים גדולים · דמויות גדולות

7,059 דמויות גדולות ביהדות(41)

הגברים והנשים שעיצבו את הזיכרון ואת ההגות היהודיים — רבנים, משוררים, פילוסופים, מקובלים, חכמים. כל דמות הופכת לספר גדול: חייה, יצירתה, מורשתה.

רבנים, תלמידי חכמים, סופרים, בונים או עדים: דמויות מסוימות הותירו את חותמן בתולדות שושלתן, קהילתן או עם שלם ובזיכרונם. הספרים הגדולים של הדמויות מאגדים אישים אלה — חייהם, פועלם, מורשתם והקשרים המחברים אותם אל המשפחות והמקומות. גלריה חיה של מי שנשאו את שרשרת המסורת.

הצעה
יאיר ניצנייאיר ניצני

né le 22 août 1958 (Beer-Sheva) · Israël

Personnalité culturelle israélienne d'ascendance judéo-italienne. Après son service à Galei Zahal, il fut claviériste et parolier du groupe rock T-Slam. Il tient la chronique satirique « Haramat Gaba » (« Un sourcil levé ») dans Israel Hayom, qui a donné lieu à un livre à succès du même nom, et anime des émissions culturelles à la télévision.

2 מקורות
Yaki Reisnerיקי רייסנר

1979 · Israël

real estate entrepreneur

מקור 1
Yakir Gueronיקיר גירון

1813–1874 · Empire ottoman

רב עות'מני

מקור 1
Yakoub (Yaacov) Bchiri

1912–2008 · Djerba (Houmt Souk), Tunisie

Yakoub (Yaacov) Bchiri, né le 12 novembre 1912, fut une figure majeure de la musique judéo-tunisienne de Djerba : il animait mariages, fêtes et le pèlerinage de la Ghriba, notamment par les chants de la « Taâlila ». Décédé le 3 décembre 2008. Ses enregistrements (Houmt Souk, juin 2000) ont été publiés sur CD par les Archives internationales de musique populaire / Musée d'ethnographie de Genève (2001), avec un livret bilingue français/anglais.

2 מקורות
Yakov (Iakov) Grigorievitch Kreizer

1905–1969 · Voronej, Moscou (URSS) ; fronts de la Seconde Guerre mondiale

Né le 4 novembre 1905 à Voronej dans une famille juive, mort le 29 novembre 1969 à Moscou. Premier commandant de division d'infanterie à recevoir le titre de Héros de l'Union soviétique (22 juillet 1941). Il commanda des armées à Moscou, Stalingrad, dans le Donbass, en Crimée et dans les pays baltes ; promu général d'armée en 1962, il fut l'officier juif le plus haut gradé de l'Armée rouge. Inhumé au cimetière de Novodievitchi.

3 מקורות
יעקב קדמייעקב קדמי

né en 1947 · Moscou (URSS) puis Israël

Né Yasha Kazakov en 1947 à Moscou. À 19 ans, il força l'entrée du consulat d'Israël à Moscou et mena un combat public pour le droit des Juifs soviétiques à émigrer. Émigré en Israël (1969), il combattit lors de la guerre du Kippour puis dirigea le service Nativ, jouant un rôle dans l'exode massif des Juifs d'URSS au début des années 1990.

2 מקורות
Yakov Fishmanיעקב פישמן

1913–1983 · Union soviétique

Russian Orthodox rabbi (1913-1983)

מקור 1
Yakov Mikhaïlovitch Agarunov

1907–1992 · Bakou (Azerbaïdjan) ; Juifs des montagnes

Figure des origines de la littérature judéo-tat (juhuri). Il dirigea le groupe qui élabora l'alphabet judéo-tat sur base latine adopté à la 2ᵉ conférence pan-soviétique sur la construction culturelle chez les Juifs des montagnes (Bakou, avril 1929) et compila des dictionnaires judéo-tat–russe et russe–judéo-tat (~8 000 mots). Auteur de pièces et poèmes (la comédie satirique « Le roi, le rabbin et le riche », 1920 ; le poème « La montagnarde », 1928) et de mémoires (« Pétrole et victoire », Bakou, 1991 ; « Le grand destin d'un petit peuple », Moscou, 1995).

3 מקורות
Yakov Polyakovיעקב פוליאקוב

1832–1909 · Empire russe

מקור 1
Yakov Yosef Twerskyיעקב יוסף טברסקי

1899–1968 · Empire russe

Grand Rabbi of Skver (1899-1968)

מקור 1
Yankev-Meyer Zalkindיעקב מאיר זלקינד

1875–1937 · Royaume-Uni de Grande-Bretagne et d'Irlande

רב בריטי

מקור 1
יפת בן עלי הלוייפת בן עלי הלוי

950–1010

רב עיראקי

מקור 1
יפת קוטויפת קוטו

1939–2021 · États-Unis

שחקן אמריקאי (1939–2021)

מקור 1
Yasha Shapiraיעקב שפירא

1937–2021 · Ouzbékistan

פסל אוזבקי

מקור 1
Yaʿaḳov Ben Shemu'el Ḥagizישראל יעקב חגיז

1620–1674 · Empire ottoman

rabbin ottoman

מקור 1
יהודה לאון טמפלויהודה לאון טמפלו

1602–1675 · royaume de Portugal

רב גרמני

מקור 1
Yechezkel Abramskyיחזקאל אברמסקי

1886–1976 · Royaume-Uni

אב בית דין של לונדון ואחר כך של ירושלים, מחבר חזון יחזקאל על התוספתא.

מקור 1
Yechezkel Levensteinיחזקאל לוינשטיין

1885–1974 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yechezkel Rabinowiczיחזקאל רבינוביץ

1862–1910

רב פולני

מקור 1
Yechezkel Rothיחזקאל ראטה

1935–2021

rabbin

מקור 1
Yechezkel Sarnaיחזקאל סרנא

1890–1969 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yechezkel Shraga Halberstamיחזקאל שרגא הלברשטאם

1811–1898

רב פולני

מקור 1
Yechezkel Taubיחזקאל טאוב

1895–1986

rabbi

מקור 1
יחיאל דנציגריחיאל דנציגר

1828–1894 · Aleksandrów Łódzki (Pologne)

Fils de Rabbi Fayvl de Gritse, disciple de Yitzhak Kalisz de Vurke ; fondateur de la dynastie hassidique d'Aleksander, l'une des plus grandes cours de Pologne centrale.

מקור 1
יחיאל אקשטייןיחיאל אקשטיין

1951–2019 · Israël

מייסד ונשיא International Fellowship of Christians and Jews.

מקור 1
Yechiel Fishel Eisenbachיחיאל פישל אייזנבך

1925–2008 · Israël

Rosh yeshiva, Shaar Hashamayim Yeshiva

מקור 1
Yechiel Heilprinיחיאל היילפרין

v. 1660–1746 · Lituanie

רב ועיתונאי ממינסק, מחבר סדר הדורות על כרונולוגיה יהודית.

מקור 1
Yechiel Leiterיחיאל לייטר

1959 · Israël

Israeli policy analyst

מקור 1
Yechiel Michael Yossefiיחיאל מיכאל יוספי

1969 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yechiel Michel Epstein (Aruch HaShulchan)יחיאל מיכל אפשטיין

1829–1908 · Empire russe

רב נובורדוק, מחבר ערוך השולחן, קודיפיקציה מלאה של ההלכה היהודית.

מקור 1
Yechiel Michel Feinsteinיחיאל מיכל פיינשטיין

1906–2003 · Israël

רב ליטאי

מקור 1
יחיאל מיכל הלוי אפשטייןיחיאל מיכל הלוי אפשטיין

1829–1908 · Babrouïsk ; Novozybkov ; Novardok (Navahroudak, Lituanie/Biélorussie)

Né à Babrouïsk en 1829, il étudia deux ans à la yeshiva de Volozhin où il se lia au Netziv (dont il épousa la sœur). Rabbin de Novozybkov (1864) puis de Novardok pendant 34 ans (à partir de 1883). Il rédigea l'Aruch ha-Shulhan, relecture systématique des quatre sections du Choulhan Aroukh retraçant l'origine de chaque loi, considérée comme l'une des grandes recodifications de la halakha depuis Maïmonide.

2 מקורות
Yechiel Michel Schlesingerיחיאל מיכל שלזינגר

1898–1949 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yechiel Michel Tucazinskyיחיאל מיכל טוקצינסקי

1871–1955 · Israël

rabbin

מקור 1
Yechiel Perrיחיאל יצחק פאר

1935–2024

Rosh yeshiva

מקור 1
יחיאל יעקב וינברגיחיאל יעקב וינברג

1884–1966 · Suisse

רב פולני

מקור 1
יחיאל יחיאלייחיאל יחיאלי

1866–1937 · Slonim (Empire russe) puis Tel-Aviv (Palestine mandataire)

Formé à l'étude traditionnelle puis gagné à la Haskala, il participe dès 1891 à la création d'un heder modernisé et enseigne l'hébreu dans plusieurs villes russes (Kharkiv, Vilna, Kazan) avant d'émigrer en 1904. À Tel-Aviv, il fonde et dirige l'école de filles de Neve Tzedek (1918-1937) et compte parmi les 66 fondateurs de Tel-Aviv. Il a publié des articles pédagogiques (dont un essai influent sur le jardin d'enfants comme antichambre de l'école) et des manuels.

2 מקורות
ידעיה הפניניידעיה הפניני

1270–1340 · France

פילוסוף צרפתי

מקור 1
Yedidia Monsonego

1907–1994 · Maroc (Fès)

רב בפאס, נשיא בתי הדין הרבניים בפאס ואח"כ בקזבלנקה, הראשון לציון של מרוקו.

מקור 1
ידידיה שופטידידיה שופט

1908–2005 · Iran

רב איראני

מקור 1
Yedidyah Raphael Chai Abulafiyaידידיה רפאל אבולעפיה

1800–1869 · Empire ottoman

cabalista del XIX secolo, Rosh Yeshiva della Bet El Yeshiva

מקור 1
Yeḥezkel (Ezekiel) Gabbai

1825–1898 · Bagdad, Constantinople

Petit-fils d'Ezekiel b. Joseph Gabbai, il fut le premier Juif à occuper une fonction au ministère ottoman de l'Instruction publique et une figure de la presse juive à Constantinople.

מקור 1
Yehezkel Fogelיחזקאל פוגל

1946 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yeḥezḳel mi-Ḳozmirיחזקאל מקוזמיר

1806–1856

מקור 1
Yehezkel Yehoudaיחזקאל יהודה

1800-1860 · Irak (Bagdad)

Talmudista e mercante di Bagdad, fondatore delle prime sinagoghe ebraiche di Calcutta.

מקור 1
Yehiel Abuchatzeiraיחיאל אבוחצירא

1944 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
יחיאליחיאל

1200–1268 · royaume de France

רב יהודי צרפתי

מקור 1
יחיאל חיבייחיאל חיבי

né à Sana'a, mort en Israël dans les années 1970 · Sana'a (Yémen), Israël

Né à Sana'a, disciple du rabbin Yiḥyeh Kapach (fondateur du Dor Deah). Il fut le seul photographe juif au Yémen à la veille de la grande émigration (« Tapis volant ») : la quasi-totalité des photographies de la communauté yéménite envoyées en Israël sont de lui. Mort en Israël dans les années 1970 ; un album, « Sana'a et ses environs dans les photographies de Yehiel Haibi », parut à titre posthume en 1985.

מקור 1
יחיאל מיכל פינסיחיאל מיכל פינס

1843–1913 · Empire russe

rabbi and Zionist writer (1843-1913)

מקור 1
יחיאל מיכל מזלוטשוביחיאל מיכל מזלוטשוב

1726 – 1786 · Brody, Zloczow (Galicie)

Né à Brody en 1726, disciple du Baal Shem Tov puis du Maggid de Mezritch. Prédicateur (« Maggid de Zlotchov ») et kabbaliste, il forma une cour hassidique influente. Il n'écrivit pas lui-même de livre : ses enseignements furent transmis et publiés par ses disciples et descendants, notamment dans le recueil « Mayim Rabbim » (מים רבים), rassemblé par R. Nathan Neta Donner, et dans l'anthologie « Likkutei Yekarim ».

2 מקורות
יחיאל נסים מפיזהיחיאל נסים מפיזה

1507–1574 · Pise, Florence (Toscane)

Membre de la grande famille de banquiers da Pisa de Toscane. Auteur de traités qui circulèrent d'abord en manuscrit puis furent imprimés plus tard : un traité sur le crédit et l'intérêt (Hayyei Olam / Ma'amar Hayei Olam) et Minhat Kena'ot, ouvrage critiquant l'aristotélisme et défendant une approche kabbalistique. Ses œuvres furent éditées aux XIXe–XXe s. (Minhat Kena'ot par D. Kaufmann, Berlin 1898 ; Hayyei Olam par G. S. Rosenthal, 1962).

3 מקורות
יחיאל שמייחיאל שמי

1922–2003 · Haïfa, kibboutz Kabri (Galilée), Israël

Sculpteur israélien majeur, membre du groupe New Horizons, premier artiste israélien dont une œuvre fut acquise par le MoMA. Lauréat du Prix Sandberg (1981) et du Prix d'Israël de sculpture (1986). Il enseigna la sculpture au Technion et à Ein Hod.

2 מקורות
Yehiel Yeshaia Trunkיחיאל ישעיה טרונק

1887-1961 · Pologne

דוברן וזיכרונות ידיש, מחבר את האפופיאה האוטוביוגרפית « Poyln ».

מקור 1
Yehoashיהואַש

1872-1927 · États-Unis

משורר ומתרגם יידיש (תנ״ך ביידיש); נולד בליטא.

מקור 1
Yehochoua Zuckermanיהושע צוקרמן

1938–2021 · Israël

Israeli rabbi

מקור 1
יהושפט הרכבייהושפט הרכבי

1921–1994 · Israël

איש צבא וחוקר מדע המדינה ישראלי

מקור 1
יהושע בן פרחיהיהושע בן פרחיה

150 av. J.-C.

רב ונשיא הסנהדרין.

מקור 1
Yehoshoua Sharbaniיהושע שרבני

v. 1872-1972 · Irak (Bagdad)

Rabbi e cabalista nato a Bagdad, discepolo del Ben Ich Haï, insegnante a Gerusalemme (Porat Yossef).

מקור 1
יהושע בן גמלאיהושע בן גמלא

Iᵉʳ s. (grand prêtre vers 63–65 EC, tué pendant la Grande Révolte) · Jérusalem

Grand prêtre peu avant la destruction du Second Temple, il est crédité par le Talmud (Baba Batra 21a) d'avoir institué des maîtres d'école dans chaque district et chaque ville pour les enfants dès six-sept ans — fondement de l'éducation juive universelle. Le Talmud dit que « sans Yehoshua ben Gamla, la Torah aurait été oubliée en Israël ». Il fut tué durant la première guerre judéo-romaine.

2 מקורות
Yehoshua Ben-Meirיהושע בן-מאיר

1947 · Israël

Rabbi from Israel, rosh yeshiva, advocate and officer

מקור 1
Yehoshua Berdugoיהושע בירדוגו

1878–1953 · Maroc (Meknès)

אב בית דין מקנס ואח"כ הראשון לציון של מרוקו במאה ה-20.

מקור 1
Yehoshua Hana Rawnitzkiיהושע חנא רבניצקי

1859-1944 · Empire russe

עורך מ-Odessa, מייסד משותף של Sefer ha-Aggadah עם Bialik.

מקור 1
Yehoshua Hanagidיהושע הנגיד

1310–1355

Egyptian Jewish nagid (1310-1355)

מקור 1
Yehoshua Heschel Levineיהושע השל לוין

1814–1883 · France

rabbin français

מקור 1
Yehoshua Hutnerיהושע הוטנר

1910–2009 · Israël

Israeli encyclopedist

מקור 1
Yehoshua Kanielיהושע קניאל

1896–1970

מקור 1
Yehoshua Kenazיהושע קנז

1937-2020 · Israël

סופר ישראלי, ריאליזם פסיכולוגי.

מקור 1
משה יהושע יהודה לייב דיסקיןמשה יהושע יהודה לייב דיסקין

1818–1898

רב

מקור 1
Yehoshua Menachem Ehrenbergיהושע מנחם אהרנברג

1904–1976 · Israël

rabbi israeliano

מקור 1
Yehoshua Mondshineיהושע מונדשיין

1947–2014 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yehoshua Neuwirthיהושע ישעיה נויבירט

1927–2013 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yehoshua Rokeachיהושע רוקח

1825–1894

rabbin polonais

מקור 1
Yehoshue Perleיהושע פּערלע

1888-1943 · Pologne

רומן ידיש, מחבר של « Yidn fun a gants yor », נהרג בשואה.

מקור 1
Yehoshuʻa Grinṿaldיהושע גרינוולד

1909–1969

מקור 1
Yehoshuʻa Mamanיהושע ממאן

1917–2018 · Israël

רב ישראלי

מקור 1
Yehoshuʻa Shapiraיהושע שפירא (אדמו"ר)

1862–1932

Rebbi in Poland/Galicia

מקור 1
Yéhouda (Judas) Loufrani

1862–1929 · Algérie (Alger)

Rabbin en Algérie, il joua un rôle dans le réseau des yeshivot Etz Haïm (aux côtés de R. Isaac Morali) et fut ministre-officiant du Temple Gouguenheim à Alger. Son fils Marcel Loufrani, médecin, fut un membre actif des Éclaireurs israélites.

2 מקורות
Yehouda Albo

XIXe s. (monté à Tibériade v. 1853) · Meknès (Maroc) → Tibériade

Rabbin né à Meknès, présenté comme « descendant de l'illustre famille espagnole », qui monta à Tibériade au milieu du XIXe siècle.

מקור 1
יהודה עמיחייהודה עמיחי

1924–2000 · Allemagne et Israël

הנחשב למשורר הישראלי המודרני הגדול ביותר, מתורגם בכל העולם. שירתו ממזגת יומיום, אהבה, מלחמה ומסורת יהודית.

ללא מקור
שפת אמתשפת אמת

1847–1905 · Pologne (Gour)

רבי מגור, מחבר ה"שפת אמת", אחד מגדולי הפירושים החסידיים על התורה. עמד בראש אחת מחצרות החסידות החשובות בפולין.

מקור 1
יהודה לייב הלוי אשלגיהודה לייב הלוי אשלג

1880–1954 · Pologne

רב אורתודוקסי ומקובל

מקור 1
Yehouda ben Asherיהודה בן אשר

1270–1349 · Castille

בנו של הרא״ש, רב בטוליטו, מחבר תשובות (זכרון יהודה).

מקור 1
Yehouda ben Jacob Najarיהודה נג'אר

m. 1830 · Tunisie (Tunis)

תלמודן ודיין מתוניס, מחבר לימודי אדני (1787).

מקור 1
Yehouda ben Shmouel ben Draaיהודה בן שמואל בן דראע

XIIIe s. ou début XIVe s. · Draa

Poète juif dont le nom est conservé, ayant vécu vraisemblablement au XIIIe siècle ou au début du XIVe siècle.

מקור 1
Yehouda Cabalo (fils de Rabbi Messod)

fin XVIIᵉ s. · Safi (Maroc)

Rabbin kabbaliste connu à Safi à la fin du XVIIᵉ siècle, fils de Rabbi Messod, d'après le dictionnaire onomastique de Joseph Toledano repris par Moreshet-Morocco.

מקור 1
Yehouda Fetayaיהודה פתיה

1859-1942 · Irak (Bagdad)

Cabalista di Bagdad, discepolo del Ben Ich Haï, rinomato per i suoi amuleti e l'interpretazione dei sogni.

מקור 1
Yehouda Getzיהודה געץ

1924–1995 · Tunisie (Tunis)

Born in Tunis, kabbalist, rabbi of the Western Wall and director of the yeshiva Beit El.

מקור 1
יהודה אלקלעייהודה אלקלעי

1798–1878 · Empire ottoman

רב (1798–1878)

מקור 1
Yehouda ibn Attar (Ben Attar)יהודה בן עטר

1655–1733 · Maroc (Fès)

ראש הדיינים בפאס, הנקרא "רבי אל-קביר"; מחבר מנחת יהודה.

מקור 1
יהודה ג'רמוןיהודה ג'רמון

1812–1912 (centenaire) · Tunis

Arrière-petit-fils de Nehoraï Jarmon, dont il porta le prénom du grand-père. Publia « Shouva Israel » (1886), sur la repentance, et « Na'halote Avote » (poèmes, 1877).

מקור 1
Yehouda Leib Kowalskiיהודה ליב קובלסקי

1862–1925 · Pologne

rabbin et homme politique polonais

מקור 1
יהודה שנהביהודה שנהב

né en 1952 · Israël (Université de Tel-Aviv ; Institut Van Leer, Jérusalem)

Professeur émérite de sociologie à l'Université de Tel-Aviv, rédacteur en chef de la série Maktoob (traductions de littérature arabe en hébreu) à l'Institut Van Leer. Il travaille sur la bureaucratie, le capitalisme et l'ethnicité en Israël, et a forgé l'usage du terme « Juifs-Arabes ». Cofondateur de l'Arc-en-ciel démocratique mizrahi.

2 מקורות
Yehoudaï Gaon

m. c. 761

גאון ישיבת סורא, מחבר הלכות פסוקות — קודקס ההלכה הפוסט-תלמודי הראשון. יצירתו מסמנת את ראשית הקודיפיקציה המשפטית שתגיע לשיאה בשולחן ערוך של יוסף קארו במאה ה-טז.

ללא מקור
יהודה ביבאסיהודה ביבאס

vers 1789–1852 · Gibraltar (famille de Tétouan, Maroc), Corfou, Hébron

Né à Gibraltar dans une lignée de rabbins de Tétouan émigrés après un pogrom, il étudia la médecine en Italie, dirigea une yeshiva à Gibraltar puis fut grand rabbin de Corfou (1831). Précurseur du sionisme religieux, il fut le mentor de Yehuda Alkalai et monta en Terre d'Israël en 1852.

2 מקורות
Yehuda (Leo) Leviיהודה לוי (פיזיקאי)

1926–2019 · États-Unis

American rabbi and physicist

מקור 1
יהודה עמיטליהודה עמיטל

1924–2010 · Israël

רב ופוליטיקאי ישראלי (1924–2010)

מקור 1
רבינו יהודה ליאונטיןרבינו יהודה ליאונטין

1000–1100

רב תלמודי גרמני

מקור 1
Yehuda ben Temaיהודה בן תימא

100–200

מקור 1
יהודה בן יעקב חייטיהודה בן יעקב חייט

vers 1450 – vers 1510 · Castille (Espagne), Málaga, puis Mantoue (Italie)

Kabbaliste espagnol de premier plan, élève de R. Samuel ibn Shraga. Après l'expulsion d'Espagne (1492) il connut de grandes souffrances (relatées dans l'introduction de son œuvre) et s'établit à Mantoue. Il composa au début du XVIe siècle Minhat Yehuda, commentaire du Ma'arekhet ha-Elohut, œuvre majeure de la kabbale de la génération de l'expulsion.

2 מקורות
יהודה בורלאיהודה בורלא

1886–1969 · Jérusalem (Empire ottoman puis Israël)

Né à Jérusalem dans une famille séfarade de rabbins et de lettrés originaire d'Izmir, il fut l'un des premiers écrivains hébreux modernes d'origine séfarade-orientale. Constatant que la littérature hébraïque ne peignait que le monde ashkénaze, il entreprit de décrire la vie, la langue et les coutumes des séfarades du Moyen-Orient, de « Lunah » jusqu'à ses grands romans.

2 מקורות
Yehuda Chitrikיהודא חיטריק

1899–2006 · États-Unis

rabbin américain

מקור 1
Yehuda Deriיהודה דרעי

1957–2024 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yehuda Elbergיהודה אלבג

1912–2003 · Pologne

person associated with Hebrew manuscripts

מקור 1
יהודה אליצוריהודה אליצור

1911–1997 · Budapest puis Jérusalem

Bibliste, professeur à l'université Bar-Ilan (dont il fut l'un des fondateurs), contributeur du commentaire biblique Da'at Miqra. Il reçut la distinction Yakir Yeroushalayim.

2 מקורות
Yehuda Geramiיהודה גרמי

né en 1983 · Perse (Téhéran)

Gran-rabbi di Teheran e posek, dirige scuole e istituzioni ebraiche iraniane.

מקור 1
Yehuda Getzמאיר יהודה גץ

1924–1995 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
יהודה הלוייהודה הלוי

v. 1075 – v. 1141 · Tudèle, Tolède, Cordoue, puis en route vers la Terre d'Israël (mort v. 1141)

Rabbi Yehuda ben Shmuel ha-Levi, né à Tudèle vers 1075, l'une des figures majeures de l'âge d'or séfarade, surnommé le « Chantre de Sion ». Médecin à Tolède et Cordoue, il est l'auteur du Kuzari (défense de la foi juive rédigée en arabe vers 1140) et de quelque huit cents poèmes, dont les célèbres Odes à Sion (Sionides).

3 מקורות
Yehuda Heller Kahanaיהודה כהנא הלר

1743–1819

רב (1743-1819)

מקור 1
Yehuda Henkinיהודה הרצל הנקין

1945–2020 · États-Unis

rabbin israélien

מקור 1
יהודה כחלוןיהודה כחלון

contemporain · Libye (Tripoli) / Israël

Chercheur du minhag (rite) des juifs de Libye. Il a établi et publié « Kol ha-Shoneh Halakhot : sefer halakha yomit lefi minhag yehudei Luv » (« Tous ceux qui étudient les lois : recueil de halakha quotidienne selon le rite des juifs de Libye »), édité en 2018 (5778) par le Centre Or Shalom (Bat Yam) en collaboration avec l'institut Har Bracha, et catalogué à la Bibliothèque nationale d'Israël. Il a aussi établi un siddur pour Yom ha-Atzmaout selon le rite libyen et signé un article de synthèse sur la période de R. Eliyahou Bekhor Hazan à Tripoli.

מקור 1
Yehuda Karniיהודה קרני

1884-1949 · Empire russe

משורר ועיתונאי, שירת ירושלים, זוכה פרס ביאליק 1944.

מקור 1
Yehuda Koloditzkyיהודה קולודצקי

1913–2006 · Israël

rabbi israeliano

מקור 1
Yehuda Kupermanיהודה קופרמן

1929–2016 · Israël

Israeli educator

מקור 1
Yehuda Lariיהודה לארי

début XVIe siècle · Perse (Lar)

Poeta giudeo-persiano di Lar, autore del Makhzan al-pand (Tesoro dell'esortazione).

מקור 1
Yehuda Leib Don Yihyeיהודה ליב דון יחיא

1869–1941

Belarusian rabbi (1869–1941)

מקור 1
יהודה לייב אפשטייןיהודה לייב אפשטיין

m. 1837 · Ożarów / Opole (Pologne)

Rabbin d'Ożarów depuis 1811, disciple du Voyant de Lublin, du Yehudi ha-Kadosh de Przysucha et de l'Ohev Yisrael d'Apta. À la mort de Meïr d'Apta en 1827, ses hassidim le prirent pour rebbe ; ses fidèles se comptaient par milliers. Il s'installa à Opole vers la fin de sa vie et mourut en 1837.

מקור 1
Yehuda Leib Gordinיהודה ליב גורדין

1854–1925

rabbin

מקור 1
Yehuda Leib Graubart

1861–1937 · Pologne/Canada

Polish-born rabbi and halakhic authority (1861-1937) who became rabbi to Toronto's Polish Jewish community and authored the five-volume talmudic responsa collection Shivalim be-Ne'imim, founding figure of a multi-generation rabbinic dynasty.

מקור 1
יהודה לייב פישמן מימוןיהודה לייב פישמן מימון

1875–1962 · Israël

פוליטיקאי ישראלי

מקור 1
Yehuda Leib Schneersohnיהודה לייב שניאורסון

1811–1867 · Empire russe

rabbin ukrainien

מקור 1
יהודה לייב צירלסוןיהודה לייב צירלסון

1859–1941 · Roumanie

הרב הראשי של בסרביה

מקור 1
יהודה לוי נחוםיהודה לוי נחום

1915–1998 · Sana'a (Yémen), Tel-Aviv

Né à Sana'a, émigré en Palestine mandataire en 1929, boucher à Tel-Aviv, il fonda en 1942 le « Mif'al le-hasifat ginzei Teiman » (projet de mise au jour des manuscrits yéménites). En six décennies il réunit la plus grande collection privée de manuscrits juifs yéménites (des dizaines de milliers de documents et fragments, dont beaucoup extraits de reliures), aujourd'hui à la Bibliothèque nationale d'Israël. Il publia neuf ouvrages fondés sur ces textes, avec le concours notamment du Pr Yosef Tobi.

2 מקורות
Yehuda Levinיהודה לייב לוין

1894–1971 · Union soviétique

rabbin russe

מקור 1
Yehuda Lieb Tzvi Yevzerovיהודה צבי יבזרוב

1854–1935 · Empire russe

שם

מקור 1
Yehuda Margosaיהודה מרגוזה

1783–1879

מקור 1
יהודה מאיר אברמוביץיהודה מאיר אברמוביץ

1915–2007 · Israël

פוליטיקאי ישראלי

מקור 1
Yehuda Modrinיהודה מודרן

1819–1893

מקור 1
יהודה רצהבייהודה רצהבי

1916–2009 · Yémen (origine) puis Israël (Bar-Ilan, Ramat Gan)

Universitaire à Bar-Ilan, spécialiste de l'hébreu, de l'arabe et du judéo-arabe, il a fondé l'étude scientifique de la poésie, de la littérature et de la liturgie des juifs du Yémen. Lauréat du prix Israël (1996), des prix Bialik (1965, 1979) et du prix Rav Kook. Auteur d'études et d'éditions savantes (dont « Borrowed Motifs in Hebrew Literature », Bar-Ilan University Press).

2 מקורות
Yehuda Shavivיהודה שביב

1941–2018 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yehuda Tzadkaיהודה צדקה

1910–1991 · Israël

Rosh yeshiva

מקור 1
יהודה צבי ברנדווייןיהודה צבי ברנדוויין

1903–1969 · Safed, Jérusalem

Descendant de la dynastie de Stretyn, né à Safed, ordonné à Jérusalem (notamment par A. I. Kook et Y. H. Sonnenfeld). Beau-frère, disciple et ami de Yehuda Ashlag, dont il acheva le commentaire du Zohar (Ma'alot ha-Sullam, 1958). Il publia aussi un commentaire des Tikkunei ha-Zohar (1960) et une édition en 14 volumes des œuvres complètes d'Isaac Luria (1961–64).

מקור 1
יהודה צבי הירש ברנדוויין מסטרעטיןיהודה צבי הירש ברנדוויין מסטרעטין

mort en 1854 · Stretyn (Strzeliska/Strętyn), Galicie orientale

Disciple d'Uri de Strelisk (« ha-Saraf »), il fonda dans les années 1820 une cour hassidique en Galicie orientale, à Stretyn, active jusqu'à la Shoah. Sa descendance donna les branches Stretyn-Zolkiew et Zidichov-Stretyn.

2 מקורות
Yehuda Ẓevi Brandweinיהודה צבי ברנדויין (מקובל)

1903–1969 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
יהודה בר יוסף אלכרסנייהודה בר יוסף אלכרסני

XIVᵉ s. (arrivé à Fès vers 1365) · Khorasan (Perse) puis Fès (Maroc)

Rabbin astrologue venu du Khorasan à Fès vers 1365, il est membre de l'Académie talmudique de la ville sous la présidence de Rabbi Joseph Ha-Cohen Ha-Dayan Ibn Susan. Il est l'auteur d'un commentaire biblique et d'un opuscule d'astrologie.

מקור 1
Yehudah ben Y. ʻAdesיהודה עדס

1937 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yehudah Leib Levin (Yehalel)יהודה ליב לוין

1844-1925 · Empire russe

משורר מסקלי, הראשון שהכניס נושאים סוציאליסטיים לעברית.

מקור 1
Yehudai ben Nahmanיהודאי בן נחמן

757–761 · Babylonie

Gaon de Soura, auteur des Halakhot Pessoukot.

מקור 1
יהודי מנוחיןיהודי מנוחין

1916–1999 · États-Unis et Royaume-Uni

כנר ומנצח אמריקאי-בריטי, ילד פלא שנעשה הומניסט מחויב. ייסד בית ספר למוזיקה ופעל למען פיוס.

ללא מקור
Yehudit Hendelיהודית הנדל

1921-2014 · Israël

רומנית ישראלית נולדה בוורשה.

מקור 1
יהודית קפרייהודית קפרי

née en 1935 · Israël (Kibboutz Ein HaHoresh, Kibboutz Shoval)

Poète et écrivaine israélienne née en 1935, élevée au kibboutz Ein HaHoresh. Elle publie son premier recueil en 1962 et signe une dizaine de recueils de poésie ainsi que des livres pour enfants, des biographies et de la prose, dont le récit autobiographique « All The Summer We Went Barefoot » et le roman de 2003 sur Zosha Poznanska (Orchestre rouge), primé en Israël. Longtemps éditrice et traductrice chez Sifriat Poalim.

3 מקורות
Yekhezkl Dobrushin

1883-1953 · URSS

Critique et dramaturge yiddish du cercle de Kiev (Kultur-lige) ; mort en déportation.

מקור 1
Yekusiel Yehuda Teitelbaumיקותיאל יהודה טייטלבוים

1808–1883

Hasidic rabbi (1808–1883)

מקור 1
Yekusiel Yehuda Teitelbaumיקותיאל יהודה טייטלבוים

1908–1944 · Royaume de Hongrie

רב הונגרי

מקור 1
Yekutiel Berdugoיקותיאל בירדוגו

1736–1801 · Maroc (Meknès)

רב ודיין מקנס, מחבר חיבורים בתחומים שונים של התורה.

מקור 1
Yeḳutiʾel ben Yitsḥak Blitsיקותיאל בליץ

1634–1684

Translator of the Hebrew Bible into Yiddish (1634?–1684)

מקור 1
Yente Serdatzky

1877-1962 · États-Unis

כותבת סיפורים וכותבת דרמה יידית, קול המהגרות בניו יורק.

מקור 1
Yera'hmiel Elyahou Botschkoירחמיאל אליהו בוצ'קו

1888–1956 · Suisse

(1888-1956)

מקור 1
Yerachmiel Dov Banethירחמיאל דוב בער בנעט

1815–1871 · Hongrie

rabbino ungherese (1815–1871)

מקור 1
ירחמיאל צבי רבינוביץירחמיאל צבי רבינוביץ

1784-1834 · Peshischa / Biała Podlaska, Pologne

Rebbe hassidique fils du « Yid Hakadosh » de Peshischa, défenseur de R. Simcha Bunim et ancêtre de la lignée dont est issue la dynastie de Biala.

מקור 1
ירחמיאל ישראל יצחק דנציגרירחמיאל ישראל יצחק דנציגר

1853–1910 · Aleksandrów Łódzki (Pologne)

Deuxième rebbe de la dynastie hassidique d'Aleksander, encore plus célèbre que son père le fondateur. Sa réputation d'érudition attira des dizaines de milliers de fidèles (environ 40 000 personnes à ses funérailles en 1910). Auteur de « Yismach Yisrael », texte fondamental de l'idéologie d'Aleksander, rédigé avec son frère Shmuel Tsvi.

2 מקורות
Yerouham ben Meshoullamירוחם בן משולם

1290–1350 · France

Rabbin orthodoxe français

מקור 1
Yerucham Gorelickירוחם גורליק

1911–1982

רב חרדי וראש ישיבה

מקור 1
Yerucham Olshinירוחם אולשין

1947– · États-Unis

אחד מראשי הישיבה של בית מדרש גבוהה (לייקווד).

מקור 1
Yeruchom Leib Perlman (Minsker Gadol)ירוחם יהודה ליב פרלמן

1835–1896 · Empire russe

הגדול של מינסק, פוסק וראש ישיבה, מחבר של תשובות "אור גדול".

מקור 1
Yeruchom Levovitzירוחם ליבוביץ

1873–1936

רב פולני

מקור 1
Yeshaʻyahu Meshorerישעיהו משורר

1918–1998 · Israël

Israeli rabbi

מקור 1
Yeshaya (Isaïe) Ajiman

XVIIIᵉ–XIXᵉ s. · Constantinople

Trésorier au service des sultans, soutien reconnu des études rabbiniques et des œuvres de bienfaisance. Un Yeshaya Ajiman établit en 1820 une hôtellerie à Jaffa pour les voyageurs juifs se rendant à Jérusalem ; son fils Barukh Ajiman fit un don de 1 800 groush pour une école rabbinique à Florence vers 1820.

2 מקורות
ישעיה זילברשטייןישעיה זילברשטיין

1857–1930 · Hongrie (Vác / Vietzen-Waitzen)

L'un des rabbins les plus éminents de Hongrie avant la Shoah. Rabbin et av beit din de Vác (Vietzen) à partir de 1884. Comptait, avec le Maharshag et R. Mordekhaï Winkler (Levushei Mordechai), parmi les trois grandes autorités halakhiques de Hongrie. Il anima et alimenta la revue rabbinique Tel Talpiyot publiée à Vác dès 1892.

3 מקורות
Yeshayah Steinerישעיה שטיינר

1851–1925

Hungarian rabbi

מקור 1
ישעיהו ליבוביץישעיהו ליבוביץ

1903–1994 · Israël

מדען והוגה דעות ישראלי, הוגה רדיקלי של ההלכה כעבודת האלוהים לשמה. היה קול ביקורתי מוביל בחיים הציבוריים הישראליים.

מקור 1
ישעיהו גבישישעיהו גביש

1925–2024 · Tel-Aviv (Israël)

Né et élevé à Tel-Aviv, engagé au Palmach à 18 ans. Général de division de Tsahal, chef du Commandement Sud (1965–1969), il dirigea l'offensive israélienne dans le Sinaï lors de la guerre des Six Jours (1967). Dans le civil, il fut PDG de Koor Metals puis du conglomérat Koor. Dernier commandant supérieur israélien survivant de la guerre de 1967 ; mort le 3 octobre 2024.

3 מקורות
Yeshayahu Hadariישעיהו הדרי

1933–2018 · Israël

érudit religieux israélien

מקור 1
ישעיהו וינוגרדישעיהו וינוגרד

1933–2020 · Jérusalem (Israël)

Bibliographe qui consacra une vingtaine d'années à l'« Otzar ha-Sefer ha-Ivri » (Thesaurus of the Hebrew Book), inventaire décrivant environ 32 000 livres hébreux imprimés dans le monde des débuts de l'imprimerie jusqu'en 1863 (éd. informatisée : 1468–1948). Il publia aussi un thésaurus des livres du Gaon de Vilna et un siddur (Ezor Eliyahu). Son œuvre demeure de référence.

2 מקורות
Yevgeny Satanovsky (Evguéni Satanovski)

né en 1959 · Moscou (Russie)

Politologue et orientaliste juif russe né à Moscou en 1959, spécialiste du Proche-Orient et d'Israël. Président du Congrès juif de Russie (2001–2004), fondateur-président de l'Institut du Proche-Orient (Moscou). Auteur de nombreux ouvrages et articles sur la politique proche-orientale.

2 מקורות
Yidele Horowitzיהודה הורוויץ מדז'יקוב

1905–1989 · Israël

rabbin hassidique

מקור 1
יגאל ידיןיגאל ידין

1917–1984 · Israël

איש צבא, חבר כנסת וארכיאולוג ישראלי

מקור 1
יגאל עילםיגאל עילם

né en 1936 · Tel-Aviv, Israël

Historien israélien né à Tel-Aviv en 1936, formé à l'université hébraïque de Jérusalem, enseignant au Séminaire des kibboutzim (Kibbutzim College) et au collège académique Sapir. Il a consacré son œuvre à une relecture critique de l'histoire du sionisme et à une remise en cause de l'historiographie centrée sur Ben Gourion.

3 מקורות
יגאל הורביץיגאל הורביץ

1918–1994 · Israël

פוליטיקאי ישראלי

מקור 1
יגאל צלמונהיגאל צלמונה

Italie

Israeli art historian and curator, senior curator and deputy director at the Israel Museum in Jerusalem, specialist in the history of Israeli art.

מקור 1
יחיא קאפחיחיא קאפח

1850–1931 · Sanaa, Yémen

Grand rabbin de Sanaa à la fin du XIXe et au début du XXe siècle, éminent érudit et réformateur de l'éducation juive, il fut à l'origine du mouvement Dor Deah (« Génération de la raison ») en 1912. Il éleva son petit-fils Yosef Qafih.

2 מקורות
Yiḥya Alshekhיחיא אלשיך

1915–1996 · Israël

rabbi israeliano

מקור 1
Yihyah Salah (Maharitz)

1713–1805 · Sanaa, Yémen

Grand décisionnaire (posek) et liturgiste du judaïsme yéménite, chef de la cour rabbinique de Sanaa, auteur du commentaire liturgique Etz Hayyim et des responsa Pe'ulath Sadiq. Salah est un patronyme familial confirmé sur trois générations (père Yosef Salah, grand-père Salah, fils Abraham lui succède).

מקור 1
יחיא בדיחייחיא בדיחי

1803–1887 · Sanaa (et Kawkaban), Yémen

L'un des grands rabbins du Yémen au XIXe siècle, il dirigea la yeshiva centrale de Sanaa et fut un guide de la communauté de Kawkaban. Il eut pour disciples Rabbi Shalom Alshich (futur grand rabbin des Yéménites de Jérusalem) et Rabbi Abraham al-Naddaf. Son œuvre halakhique et exégétique fait référence dans la tradition yéménite.

2 מקורות
Yihye al-Abyadhיחיא אביץ'

1873-1935 · Yémen (Sanaa)

Medico-monete del re, grande rabbi dello Yemen (1932-1934), discepolo di Yahya Qafih.

מקור 1
Yihye Bashiriיחיא בשירי

XVIIe s. · Yémen

רב וסופר תימני (ה-Maharib), מעתיק כתבי יד קדושים.

מקור 1
Yihye Tsalah (Maharitz)יחיא צאלח

1713-1805 · Yémen (Sanaa)

Massimo decisore dello Yemen, av beit din di Sanaa, autore del commento liturgico Etz Hayyim.

מקור 1
Yihye Yitzhak Haleviיחיא יצחק הלוי

1867-1932 · Yémen (Sanaa)

Grande rabbi dello Yemen, av beit din di Sanaa per quasi trent'anni.

מקור 1
Yiśakhar Meʼirיששכר מאיר

1927–2010 · Israël

מקור 1
Yishai Saridישי שריד

1965- · Israël

סופר ישראלי עכשווי, תרילרים וזיכרון.

מקור 1
ישראל בר-יהודהישראל בר-יהודה

1895–1965 · Israël

פוליטיקאי ישראלי

מקור 1
ישראל ברזיליישראל ברזילי

1913–1970 · Israël

פוליטיקאי ישראלי (1913-1970)

מקור 1
ישראל פרידמן בן-שלוםישראל פרידמן בן-שלום

1923–2017 · Roumanie

רב (1923-2017)

מקור 1
ישראל קרישטלישראל קרישטל

1903–2017 · Israël

ניצול שואה, הגבר החי המבוגר ביותר

מקור 1
ישראל פרלובישראל פרלוב

1869–1921 · Stolin (Biélorussie)

Reçut la direction de la dynastie encore enfant (env. quatre ans) après la mort prématurée de son père Asher II, d'où son surnom de « Yenuka » (l'enfant) de Stolin. Sa lignée compte parmi les plus vivantes du hassidisme aujourd'hui (Israël, Brooklyn).

2 מקורות
ישראל שפיראישראל שפירא

1889–1989 · Rzeszów / Bluzhov (Galicie), puis New York

Descendant de la dynastie de Dynów, il devint Rebbe de Bluzhov en 1931. Survivant de Bergen-Belsen (où il tint un Seder resté célèbre, à la source des Hasidic Tales of the Holocaust), il reconstruisit la dynastie aux États-Unis et siégea au Moetzes Gedolei HaTorah.

2 מקורות
ישראל טאובישראל טאוב

c. 1849–1920 · Ratsiąż / Modrzyc (Modzhitz), Pologne

Successeur de son père comme rebbe des hassidim de Zvolin (1888), il s'installa vers 1891 à Modrzyc et y fonda la dynastie de Modzhitz. Auteur du recueil homilétique « Divrei Yisrael » sur la Torah, il fut surtout un immense compositeur de mélodies : la tradition rapporte qu'il composa un long nigun pendant l'amputation de sa jambe sans anesthésie (1913).

2 מקורות
Yiśraʼel Beʼeriישראל בארי

1911–1972 · Israël

rabbin israélien

מקור 1
Yiśraʼel Shalom Yosef, mi-Buhushישראל שלום יוסף פרידמן

1855–1923

מקור 1
Yiśraʼel Zisl Dvoretsישראל זיסל דבורץ

1886–1968

מקור 1
ישראל אלתרישראל אלתר

1895–1977 · Israël

אדמו"ר של חסידות גור (1895–1977)

מקור 1
ישראל נג'ארהישראל נג'ארה

1555–1628 · Empire ottoman

רב עות'מאני

מקור 1
ישראל אברהם פורטוגלישראל אברהם פורטוגל

1923–2019 · États-Unis

רבי (אדמו"ר) מסקולן בברוקלין, ניו יורק (1923–2019)

מקור 1
Yisroel Belskyישראל בלסקי

1938–2016 · États-Unis

רב אמריקאי

מקור 1
Yisroel ben Shmuel of Shklovישראל משקלוב

1770–1839

rabbin lituanien

מקור 1
Yisroel Eliyahu Weintraubישראל אליהו וינטרוב

1932–2010 · Israël

Rabbi and Kabbalists

מקור 1
Yisroel Friedman de Husiatyn

1858 – 1949 · Husiatyn puis Tel-Aviv

Deuxième rebbe de Husiatyn, fils du fondateur R. Mordechai Shraga Feivish Friedman. Il dirigea la cour jusqu'en 1912 puis émigra à Tel-Aviv en 1937, y implantant l'une des premières grandes cours de type Ruzhin en Terre d'Israël (la fiche mentionne cet épisode).

מקור 1
Yisroel Friedman of Husiatynישראל פרידמן מהוסיאטין

1857–1948

מקור 1
Yisroel Hagerישראל הגר (אהבת ישראל)

1860–1936 · Roumanie

rabbin roumain

מקור 1
ישראל הופשטיין מקוז'ניץישראל הופשטיין מקוז'ניץ

1733–1814

מנהיג דתי

מקור 1
Yisroel Moshe Dushinskyישראל משה דושינסקי

1921–2003 · Israël

2nd Rebbe of the Dushinsky Hasidic dynasty of Jerusalem, Israel

מקור 1